Μια ιδιαίτερα σημαντική επιστημονική καταγραφή έγινε στη θαλάσσια περιοχή της Ρόδου, όπου εντοπίστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά νερά το ξενικό καβούρι Liomera rugipes.

Το είδος προέρχεται από τον Ινδικό Ωκεανό και η παρουσία του στη Ρόδο αποτελεί όχι μόνο την πρώτη καταγραφή του στην Ελλάδα, αλλά και τη δυτικότερη παρουσία του που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα στη Μεσόγειο.

Το δείγμα που εντοπίστηκε είναι αρσενικό και συλλέχθηκε στη θαλάσσια περιοχή του Λαδικού, σε βάθος περίπου 50 έως 55 μέτρων.

Πώς επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για Liomera rugipes

Η αναγνώριση του είδους δεν έγινε μόνο με βάση την εξωτερική του εμφάνιση.

Οι επιστήμονες προχώρησαν σε λεπτομερή μελέτη των μορφολογικών χαρακτηριστικών του δείγματος, με ιδιαίτερη έμφαση στη μορφολογία του πρώτου αρσενικού γονοποδίου, ένα χαρακτηριστικό που χρησιμοποιείται για την ασφαλή ταυτοποίηση ειδών καβουριών.

Παράλληλα πραγματοποιήθηκε και μοριακή ανάλυση, η οποία έδωσε για πρώτη φορά αλληλουχία DNA barcode για το συγκεκριμένο είδος.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δίνει πλέον στους επιστήμονες ένα νέο εργαλείο για να μπορούν να αναγνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το Liomera rugipes στο μέλλον.

Από πού ήρθε το ξενικό καβούρι

Η φυσική περιοχή εξάπλωσης του Liomera rugipes βρίσκεται στον Ινδικό Ωκεανό.

Οι επιστήμονες εξετάζουν ως πιθανότερη διαδρομή εισόδου του στη Μεσόγειο την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.

Μέσω αυτής της διαδρομής έχουν περάσει τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο πολλά ξενικά θαλάσσια είδη.

Το φαινόμενο είναι γνωστό ως λεσεψιανή μετανάστευση και αφορά οργανισμούς που μετακινούνται από την Ερυθρά Θάλασσα προς τη Μεσόγειο μέσω του Σουέζ.

Γιατί προκαλεί ενδιαφέρον η παρουσία του στη Ρόδο

Η καταγραφή στη Ρόδο έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της γεωγραφικής θέσης του νησιού.

Το νοτιοανατολικό Αιγαίο αποτελεί ουσιαστικά μία από τις πρώτες «πύλες» εισόδου για είδη που μετακινούνται από την Ανατολική Μεσόγειο προς τον ελληνικό θαλάσσιο χώρο.

Γι’ αυτό και η Ρόδος βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο των επιστημονικών ερευνών για την παρουσία ξενικών ειδών.

Η συγκεκριμένη καταγραφή δείχνει ότι το Liomera rugipes έχει επεκτείνει τη γεωγραφική του παρουσία περισσότερο προς τα δυτικά από ό,τι είχε καταγραφεί μέχρι σήμερα.

Είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο;

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι το συγκεκριμένο καβούρι αποτελεί άμεση απειλή για τον άνθρωπο.

Το επιστημονικό ενδιαφέρον αφορά κυρίως την οικολογική του παρουσία και τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εξάπλωσή του στα τοπικά θαλάσσια οικοσυστήματα.

Όπως συμβαίνει με κάθε ξενικό είδος, οι επιστήμονες θέλουν να γνωρίζουν αν μπορεί να εγκατασταθεί μόνιμα, αν θα αυξηθεί ο πληθυσμός του και αν θα ανταγωνιστεί γηγενή είδη για τροφή και χώρο.

Μία μεμονωμένη καταγραφή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το είδος έχει ήδη εγκατασταθεί στην Ελλάδα.

Τι σημαίνει «ξενικό είδος»

Ξενικό χαρακτηρίζεται ένα είδος που εμφανίζεται σε μια περιοχή έξω από τη φυσική γεωγραφική του εξάπλωση.

Δεν σημαίνει αυτομάτως ότι πρόκειται για «επικίνδυνο» ή επιβλαβές οργανισμό.

Ορισμένα ξενικά είδη δεν δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα. Άλλα όμως μπορεί να εξελιχθούν σε εισβλητικά είδη, εάν πολλαπλασιαστούν γρήγορα και αρχίσουν να επηρεάζουν σημαντικά τα τοπικά οικοσυστήματα.

Γι’ αυτό και η έγκαιρη καταγραφή τους είναι κρίσιμη.

Η Μεσόγειος αλλάζει

Η εμφάνιση του Liomera rugipes εντάσσεται σε ένα ευρύτερο φαινόμενο που απασχολεί έντονα τους θαλάσσιους βιολόγους.

Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι καταγραφές ειδών τροπικής και υποτροπικής προέλευσης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η σύνδεση μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, η άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας και οι γενικότερες μεταβολές του θαλάσσιου περιβάλλοντος δημιουργούν συνθήκες που διευκολύνουν την εξάπλωση ορισμένων από αυτά τα είδη.

Η νέα καταγραφή στη Ρόδο λειτουργεί έτσι σαν ακόμη ένα μικρό κομμάτι ενός πολύ μεγαλύτερου παζλ που δείχνει πόσο γρήγορα μεταβάλλεται η βιοποικιλότητα της Μεσογείου.

Ποιοι πραγματοποίησαν την έρευνα

Στην επιστημονική έρευνα συμμετείχε προσωπικό του Υδροβιολογικού Σταθμού Ρόδου, καθώς και επιστήμονες από τα Ινστιτούτα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ.

Στην εργασία συμμετείχαν επίσης επιστήμονες από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Η καταγραφή του Liomera rugipes δείχνει για ακόμη μία φορά τον σημαντικό ρόλο της συνεχούς παρακολούθησης των ελληνικών θαλασσών.

Ένα μικρό καβούρι από τον Ινδικό Ωκεανό κατάφερε να φτάσει μέχρι τη Ρόδο. Το επόμενο ερώτημα για τους επιστήμονες είναι εάν πρόκειται για έναν περαστικό «επισκέπτη» ή για ένα νέο είδος που ετοιμάζεται να εγκατασταθεί μόνιμα στη Μεσόγειο.

Διαβάστε ακόμη: