Άγριο παιχνίδι ανοιχτών εκβιασμών από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτικές επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο «μάτι του κυκλώνα» καθώς «πιέζεται» να συμμετάσχει σε επιχειρήσεις προστασίας τάνκερ που διασχίζουν τα Στενά. Ήδη έχει διαμηνυθεί από την Ουάσινγκτον στην Ελληνική πλευρά ότι πρέπει να μετάσχει με το επιχείρημα ότι στην περιοχή έχει μπλοκαριστεί πολλά ελληνόκτητα πλοία με φορτίο και χρειάζονται και ελληνική προστασία για να περάσουν από τα Στενά. Επίσης οι ΗΠΑ πιέζουν και με το επιχείρημα πως υφίσταται ζημιά η ελληνική ναυτιλία με την καθήλωση τόσων πλοίων και πως και οι ίδιοι οι πλοιοκτήτες θέλουν να παραδοθούν τα εμπορεύματα με ασφαλή διέλευση μέσω Ορμουζ.

«Ήξεις αφίξεις» από την Αθήνα

Η Ελληνική Κυβέρνηση αν και επιχειρεί τυπικά τουλάχιστον να εκπέμψει το μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν εμπλέκεται σε πολεμικές επιχειρήσεις, ωστόσο στο βάθος διακρίνεται μια αμφίσημη θέση, ένα «ήξεις αφίξεις», καθώς είναι πολύ δύσκολο να αρνηθεί κατηγορηματικά στον κ. Τραμπ την συμμετοχή στην όποια επιχείρηση αφορά στα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο φαίνεται να αναμένει για την ώρα το τι τελικά θα πράξουν οι Ευρωπαίοι ώστε να μπορέσει να καλυφθεί πίσω από κάποια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία ώστε να έχει πρόσχημα να μετέχει στην όποια επιχείρηση.

Το παραθυράκι που φαίνεται για την ώρα να υπάρχει για συμμετοχή σε μια τέτοιου είδους επιχείρηση είναι κατ’ αρχήν η γεωγραφική επέκταση της εντολής των Ευρωπαίων στην «Επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ» που εκτυλίσσεται στην Ερυθρά Θάλασσα και μετέχουν η Ελλάδα και η Ιταλία. Ή ακόμα να δοθεί «πράσινο φως» από την ΕΕ ώστε υπό την αιγίδα της να δημιουργηθεί αντίστοιχη επιχείρηση για τα Στενά του Ορμουζ.

Δηλώσεις με διπλό μήνυμα

Η δύσκολη και ταυτόχρονα αμφίσημη για την ώρα στάση της Αθήνας καταγράφεται και στις δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη λίγο πριν αρχίσει το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε όπου αφού υπενθύμισε πως η Ελλάδα συμμετέχει στην επιχείρηση «ASPIDES» περιορίστηκε σε γενικολογίες λέγοντας ότι «σε ό,τι αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της ελεύθερης διακίνησης όλων των πλοίων στην ευρύτερη περιοχή και καλούμε το Ιράν να σεβαστεί τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Ήδη, στην ευρύτερη περιοχή λειτουργεί η επιχείρηση «ASPIDES», στην οποία συμμετέχουν δύο μόνο κράτη της ΕΕ», και πρόσθεσε ότι «η Ελλάδα στέκεται αλληλέγγυα στις χώρες, οι οποίες πλήττονται, τις χώρες του Κόλπου, και παρέχει αμυντική συνδρομή στην Κύπρο. Δεν είναι στην πρόθεση της Ελλάδας να εμπλακεί στον πόλεμο».

Από την πλευρά του ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επεσήμανε ότι «δεν υπάρχει ζήτημα εμπλοκής της Ελλάδας σε επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ», στη διάρκεια του briefing, απαντώντας στο κάλεσμα Τραμπ για συμμετοχή κι άλλων χωρών στις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα, ανέφερε ο Π. Μαρινάκης συμμετέχει στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ASPIDES», η οποία είναι γεωγραφικά περιορισμένη στην Ερυθρά Θάλασσα και δεν αφορά σε καμία περίπτωση τα Στενά του Ορμούζ.

Στην επιχείρηση, όπως είπε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, μετέχουν πλοία από την Ελλάδα και την Ιταλία, με βασικό στόχο την προστασία των εμπορικών πλοίων και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. «Αυτή είναι η εμπλοκή της Ελλάδας», τόνισε, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει πρόθεση να εμπλακεί στον πόλεμο, καθώς μετέχει μόνο σε επιχειρήσεις όπως οι «ASPIDES», που είναι υπό την αιγίδα της ΕΕ.

Ανέφερε δε ότι η Ελλάδα απευθύνει κάλεσμα προς το Ιράν να απέχει από κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, τονίζοντας ότι είναι κρίσιμη η καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και η επιστροφή στη διπλωματία.

Σενάρια πολέμου στο Ιράν και αλυσιδωτές επιπτώσεις: Προσφυγικές ροές και αναβάθμιση της Τουρκίας στο μικροσκόπιο της Αθήνας

Οι εκβιασμοί Τραμπ και το ΝΑΤΟ

Ο Ντόναλντ Τραμπ στην ουσία ασκεί εκβιασμό στους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, στην προσπάθειά του να συγκεντρώσει επαρκείς δυνάμεις στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, ώστε τα πολεμικά πλοία να παρέχουν προστασία στα τάνκερ και τα σκάφη μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου από πιθανές επιθέσεις ιρανικών πυραύλων και drones, καθώς δήλωσε ότι η συμμαχία κινδυνεύει να έχει «πολύ κακό» μέλλον εάν τα κράτη μέλη του δεν βοηθήσουν να ανοίξει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ. Πρακτικά ο Αμερικανός Πρόεδρος προειδοποιεί τους Ευρωπαίους ότι αν μετάσχουν σε στρατιωτικού τύπου επιχειρήσεις στο Ορμουζ, τότε δεν αποκλείει την διάλυση του ΝΑΤΟ, ενώ αφήνει υπονοούμενα πως θα αφήσει μόνους τους χωρίς αμερικανική βοήθεια του Ευρωπαίους στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Μιλώντας στους Financial Times, o πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι «είναι απόλυτα προσήκον αυτοί που επωφελούνται από αυτό το στενό να συμβάλλουν ώστε να εγγυηθούμε πως δεν θα συμβεί τίποτα άσχημο εκεί κάτω», προσθέτοντας ότι «αν δεν υπάρξει ανταπόκριση στην αξίωσή μου να στείλουν άλλες χώρες πολεμικά πλοία εκεί -ή αν η απάντηση είναι αρνητική- νομίζω ότι αυτό θα έχει πολύ κακές συνέπειες για το μέλλον του ΝΑΤΟ».

Στο ίδιο μήκος κύματος, σε συνομιλία του με δημοσιογράφους στο Air Force One, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη απευθυνθεί σε διάφορες χώρες ζητώντας τη συνδρομή τους για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, χωρίς, πάντως, να αποκαλύψει ποιες είναι αυτές. Προσέθεσε, δε, ότι «ορισμένες χώρες έχουν ναρκαλιευτικά. Αυτό είναι καλό. Ορισμένες χώρες έχουν έναν συγκεκριμένο τύπο πλοίου που θα μπορούσε να μας βοηθήσει. Ορισμένες χώρες θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες».

Ευρωπαϊκές αντιστάσεις και «όχι»

Στην ουσία, ο Τραμπ πιέζει τους Ευρωπαίους συμμάχους του -τους ίδιους που έχει χαρακτηρίσει ως «freeloaders» και τους έχει απειλήσει ότι οι ΗΠΑ μπορεί και να μην συμπαρασταθούν αν χώρα της Γηραιάς Ηπείρου δεχθεί επίθεση από τη Ρωσία, ενώ δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που δήλωνε σε όλους τους τόνους ότι η Αμερική θα αποκτήσει με κάθε τρόπο τη Γροιλανδία- να «βάλουν το κεφάλι στον τορβά» και να στείλουν πλοία σε μια περιοχή που κυριολεκτικά φλέγεται.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής και με εξαίρεση τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να αναλάβει πρωτοβουλία για μια επιχείρηση όπως οι «ASPIDES» στην Ερυθρά Θάλασσα για την προστασία πλοίων από τους Χούθι (αν και το Ελιζέ απέκλεισε άμεση εμπλοκή της Γαλλίας σε επιχειρήσεις στο Ορμούζ), μέχρι στιγμής ο Τραμπ ακούει μόνο αρνήσεις από τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ και ευρύτερα.

Ακόμα και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο οποίος μέχρι πρόσφατα φαινόταν θετικός, αρνήθηκε στον Αμερικανό πρόεδρο την αποστολή πολεμικών πλοίων, λέγοντας ότι οι δύο άνδρες δεν έχουν κοινή προσέγγιση για τους τρόπους με τους οποίους θα αποκατασταθεί η τάξη στην περιοχή, αν και η Βρετανία προσφέρθηκε να παράσχει drones ανίχνευσης ναρκών και αναχαίτισης πυραύλων στο πλαίσιο της διεθνούς προσπάθειας για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.

Αρνητικό στην προοπτική αποστολής πλοίων εμφανίζεται και το Βερολίνο, με τον Γερμανό ΥΠΕΞ, Γιόχαν Βαντεφούλ, να δηλώνει ότι η κυβέρνηση της χώρας του δεν θεωρεί πως το ΝΑΤΟ έχει ρόλο στην αντιμετώπιση της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στο Ορμούζ. «Δεν βλέπω ότι το ΝΑΤΟ έχει λάβει οποιαδήποτε απόφαση προς αυτή την κατεύθυνση ούτε ότι θα μπορούσε να αναλάβει ευθύνη για τα Στενά του Ορμούζ. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, τότε τα όργανα του ΝΑΤΟ θα το εξέταζαν και θα το διαχειρίζονταν αναλόγως», είπε. Πριν από μερικές ημέρες, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε τονίσει ότι «δεν αποτελεί η Γερμανία μέρος αυτού του πολέμου και δεν επιθυμούμε να γίνουμε μέρος του».

Από την άλλη άκρη του κόσμου, η υπουργός Μεταφορών της Αυστραλίας δήλωσε ότι η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντονι Αλμπανέζι δεν προτίθεται να στείλει κανένα πολεμικό πλοίο στο Στενό του Ορμούζ, παρότι ο Τραμπ απαίτησε από τους συμμάχους της χώρας του και την Κίνα συμβολή για να είναι εγγυημένη η ασφάλεια στη θαλάσσια οδό στρατηγικής σημασίας. «Δεν θα στείλουμε πολεμικό πλοίο στο Στενό του Ορμούζ. Ξέρουμε πόσο σημαντικό είναι, αλλά αυτό δεν είναι κάτι που μας έχει ζητηθεί, ούτε κάτι στο οποίο συμβάλλουμε», είπε η Κάθριν Κινγκ στο εθνικό δίκτυο ABC.

Λίγο πιο… πάνω, η Ιαπωνία ξεκαθάρισε ότι «δεν σχεδιάζει» να διεξαγάγει ή να συμμετάσχει σε στρατιωτική επιχείρηση, μετά την πίεση που άσκησε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε συμμάχους των ΗΠΑ και στην Κίνα, απαιτώντας τη συμβολή τους για να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ. Με δεδομένη «την τρέχουσα κατάσταση στο Ιράν, δεν σχεδιάζουμε να διατάξουμε επιχείρηση ασφάλειας της ναυσιπλοΐας», τόνισε στο Ιαπωνικό Κοινοβούλιο ο υπουργός Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι.

Και, βέβαια, η Ισπανία έχει εξαρχής ξεκαθαρίσει ότι όχι μόνο δεν θα συμμετάσχει σε καμία πολεμική επιχείρηση, αλλά έχει απαγορεύσει τη χρήση των αμερικανικών βάσεων στο έδαφός της για επιθέσεις κατά του Ιράν, προκαλώντας την -άσφαιρη, μέχρι στιγμής- μήνι του Τραμπ.

Διαβάστε ακόμη: