Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά, γιατί εκεί έξω κυκλοφορεί πολύ σανό και η μνήμη του Έλληνα καταναλωτή τείνει να γίνει πιο κοντή και από αυτή του χρυσόψαρου.

Τι είναι, ρε παιδιά, αυτή η περιβόητη συμφωνία Mercosur που ακούμε εδώ και εβδομάδες και για την οποία βλέπουμε τρακτέρ να ισοπεδώνουν τις Βρυξέλλες;

Για να το πούμε απλά και λαϊκά: Είναι το μεγαλύτερο εμπορικό deal που έχει κάνει η Ευρώπη εδώ και δεκαετίες. Από τη μία πλευρά είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και από την άλλη οι γίγαντες της Λατινικής Αμερικής: Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη, Ουρουγουάη. Η συμφωνία λέει το εξής απλό: «Εμείς οι Ευρωπαίοι θα σας πουλάμε τα βιομηχανικά μας προϊόντα (βλέπε γερμανικά αυτοκίνητα, μηχανήματα, φάρμακα) χωρίς δασμούς, κι εσείς οι Λατινοαμερικάνοι θα μας στέλνετε τα αγροτικά σας προϊόντα (κρέατα, ζάχαρη, σόγια, καφέ) επίσης χωρίς δασμούς».

Στα χαρτιά ακούγεται σαν μια ωραία ανταλλαγή. Στην πράξη όμως, είναι η σφαγή των Ευρωπαίων αγροτών στον βωμό της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Γιατί, κακά τα ψέματα, ο Ευρωπαίος κτηνοτρόφος που πληρώνει πανάκριβο ρεύμα, τηρεί αυστηρούς κανόνες υγιεινής και πληρώνει μεροκάματα, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τα μεγαθήρια της Βραζιλίας που παράγουν με κόστος «χώμα» και αμφίβολες περιβαλλοντικές πρακτικές.

Και κάπου εδώ τελειώνει το μάθημα της γεωπολιτικής και ξεκινάει το ελληνικό δράμα. Ένα δράμα σε δύο πράξεις, όπου στη μία χάνουμε τα λεφτά και στην άλλη χάνουμε την αξιοπρέπειά μας στο ράφι του σούπερ μάρκετ.

Πράξη Πρώτη: Η Μελόνι έκανε ταμείο, εμείς κάναμε… δημόσιες σχέσεις

Τις τελευταίες εβδομάδες, παρακολουθήσαμε ένα σκληρό διπλωματικό πόκερ. Γαλλία και Ιταλία σήκωσαν τους τόνους. Η Τζόρτζια Μελόνι, ασχέτως του τι πιστεύει κανείς για την πολιτική της, λειτούργησε ως ηγέτης που ξέρει να παζαρεύει. Είδε ότι η συμφωνία έρχεται και δεν μπορεί να την σταματήσει ολοκληρωτικά, οπότε αποφάσισε να την πουλήσει ακριβά. Πολύ ακριβά.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός έβαλε το πιστόλι στο τραπέζι της Κομισιόν. «Θέλετε την υπογραφή μου; Πληρώστε». Και πλήρωσαν. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για να κάμψει τις αντιστάσεις, άνοιξε το πουγκί της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Μιλάμε για ένα πακέτο που αγγίζει τα 45 δισ. ευρώ σε επίπεδο Ε.Ε., με την Ιταλία να εξασφαλίζει τη μερίδα του λέοντος και, το κυριότερο, την ευελιξία να μοιράσει αυτό το χρήμα στους αγρότες της όπως νομίζει, για να καλύψει τη ζημιά από τον ανταγωνισμό της Λατινικής Αμερικής. Η Μελόνι γύρισε στη Ρώμη με βαλίτσες γεμάτες «αποζημίωση».

Και η Ελλάδα; Η Ελλάδα, κυρίες και κύριοι, πήγε στις Βρυξέλλες ως ο «καλός μαθητής». Δεν χτυπήσαμε χέρι, δεν απειλήσαμε, δεν ζητήσαμε μερίδιο από τα 45 δισ. για τον Έλληνα αγρότη που αργοπεθαίνει. Αντίθετα, η κυβέρνηση βγήκε να πανηγυρίσει γιατί «κατοχύρωσε την ονομασία της Φέτας».

Ας μην κοροϊδευόμαστε. Η προστασία των ΠΟΠ προϊόντων είναι σημαντική, αλλά είναι το ελάχιστο. Είναι το αυτονόητο. Το να πανηγυρίζεις που δεν θα ονομάζουν οι Βραζιλιάνοι το λευκό τυρί τους «Feta», την ώρα που χάνεις δισεκατομμύρια σε επιδοτήσεις εκσυγχρονισμού και θωράκισης της παραγωγής σου, είναι σαν να χαίρεσαι που σου άφησαν την ταμπέλα στο μαγαζί ενώ σου έχουν πάρει το εμπόρευμα.

Η ελληνική διαπραγμάτευση ήταν φοβική, λίγη και τελικά ζημιογόνα. Χάσαμε την ευκαιρία να πάρουμε ζεστό χρήμα, όπως οι Ιταλοί, για να στηρίξουμε έναν πρωτογενή τομέα που στην Ελλάδα είναι ήδη διαλυμένος.

Mercosur: Ποιοι και γιατί έβαλαν στον πάγο τη mega συμφωνία, που δίχασε το ευρωκοινοβούλιο

Πράξη Δεύτερη: Το παραμύθι των φθηνών τιμών

Και πάμε τώρα στο δεύτερο κομμάτι, αυτό που πονάει την τσέπη του καθενός μας. Οι υποστηρικτές της συμφωνίας –και τα κυβερνητικά παπαγαλάκια– έχουν ήδη αρχίσει το τροπάριο: «Μπορεί να πιεστούν λίγο οι αγρότες, αλλά ο καταναλωτής θα κερδίσει! Θα φάμε φθηνό μοσχάρι Αργεντινής, φθηνή ζάχαρη, φθηνό καφέ».

Εδώ είναι που η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά και αναλαμβάνει η ελληνική πραγματικότητα.

Θεωρητικά, ναι, η κατάργηση των δασμών θα έπρεπε να ρίξει τις τιμές. Το βραζιλιάνικο μοσχάρι είναι φθηνότερο. Η ζάχαρη από την Παραγουάη είναι πάμφθηνη. Αν ζούσαμε σε μια χώρα με υγιή ανταγωνισμό, σε μια χώρα όπου οι ελεγκτικοί μηχανισμοί λειτουργούν, θα βλέπαμε μειώσεις στο ράφι.

Ζούμε όμως στην Ελλάδα. Στη χώρα των καρτέλ, των ολιγοπωλίων και της εναρμονισμένης πρακτικής.

Ποιος πιστεύει στα σοβαρά ότι τα ελληνικά σούπερ μάρκετ και οι μεγαλοεισαγωγείς θα περάσουν την έκπτωση στον καταναλωτή; Ας δούμε πώς δουλεύει το σύστημα, για να μην τρέφουμε αυταπάτες.

Ο εισαγωγέας θα φέρει το κρέας χωρίς δασμό, ας πούμε 20% ή 30% φθηνότερα από πριν. Θα το δώσει στο σούπερ μάρκετ. Το σούπερ μάρκετ θα κοιτάξει γύρω του. Θα δει ότι ο Έλληνας έχει συνηθίσει να πληρώνει το μοσχάρι 12 και 13 ευρώ το κιλό. Γιατί να το ρίξει στα 9 ευρώ; Θα το πάει στα 11,90, θα το πλασάρει ως «προσφορά» και την υπόλοιπη διαφορά θα την βάλει στην τσέπη ως καθαρό, αφορολόγητο σχεδόν, υπερκέρδος.

Είναι το γνωστό φαινόμενο «πύραυλος και φτερό». Οι τιμές ανεβαίνουν σαν πύραυλος με την παραμικρή αφορμή (πόλεμος, ενεργειακό, ξηρασία), αλλά όταν πέφτουν τα κόστη, οι τιμές κατεβαίνουν σαν φτερό – ή σκαλώνουν κάπου και δεν κατεβαίνουν ποτέ.

Τι φέρνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση η συμφωνία Mercosur και ποιοι είναι οι κερδισμένοι

Η συμμαχία της απληστίας

Η δομή της ελληνικής αγοράς είναι βαθιά προβληματική. Μιλάμε για μια χούφτα αλυσίδες σούπερ μάρκετ και μετρημένους στα δάχτυλα μεγάλους προμηθευτές που ελέγχουν τα πάντα. Αυτοί οι «παίκτες» δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά. Λειτουργούν παρασιτικά.

Η συμφωνία Mercosur είναι το μεγαλύτερο δώρο που θα μπορούσε να τους κάνει η Ε.Ε. Τους δίνει πρόσβαση σε πάμφθηνη πρώτη ύλη, ενώ ταυτόχρονα τους επιτρέπει να διατηρήσουν τις τιμές λιανικής στα ύψη, με τη δικαιολογία του «πληθωρισμού της απληστίας» που η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά να πολεμήσει.

Στην πραγματικότητα, η ελληνική αγορά θα λειτουργήσει ως ένα γιγαντιαίο «φράγμα». Τα φθηνά προϊόντα θα έρθουν μέχρι το λιμάνι του Πειραιά. Από εκεί και πέρα, οι μεσάζοντες θα φροντίσουν ώστε η μείωση του κόστους να μην φτάσει ποτέ στο πιάτο μας. Θα την απορροφήσουν ως κέρδος. Και το κράτος; Το κράτος θα παριστάνει τον τροχονόμο, μοιράζοντας pass και καλάθια του νοικοκυριού που είναι απλώς στάχτη στα μάτια.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα και τους καταναλωτές η συμφωνία της ΕΕ με την Mercosur

Ο διπλός λογαριασμός

Το συμπέρασμα είναι πικρό, αλλά πρέπει να ειπωθεί. Με τη συμφωνία Mercosur, η Ελλάδα κατάφερε το ακατόρθωτο: Να χάσει και στα δύο ταμπλό.

Από τη μία, χάσαμε τα λεφτά της διαπραγμάτευσης. Η αγροτική μας παραγωγή θα συρρικνωθεί κι άλλο, καθώς οι μικροί παραγωγοί δεν θα αντέξουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό και δεν θα έχουν τις επιδοτήσεις των Ιταλών για να σταθούν στα πόδια τους. Θα γίνουμε ακόμα πιο εξαρτημένοι από τις εισαγωγές.

Από την άλλη, ο καταναλωτής δεν θα δει καμία ελάφρυνση. Θα συνεχίσει να πληρώνει «χρυσάφι» τα τρόφιμα, απλώς τώρα τα λεφτά του δεν θα πηγαίνουν στον Έλληνα κτηνοτρόφο, αλλά στα θησαυροφυλάκια των πολυεθνικών εισαγωγέων και των αλυσίδων λιανικής.

Η κυβέρνηση επέλεξε να μην συγκρουστεί. Επέλεξε να μην διεκδικήσει τα 45 δισ. όπως η Μελόνι, ίσως για να μην χαλάσει το προφίλ του «καλού παιδιού» στις Βρυξέλλες. Και επέλεξε να αφήσει την αγορά ανεξέλεγκτη, παραδίδοντας τους πολίτες στις ορέξεις των καρτέλ.

Μην περιμένετε λοιπόν να δείτε το μοσχάρι να φθηναίνει. Το μόνο που θα δείτε να αυξάνεται είναι τα κέρδη στους ισολογισμούς των σούπερ μάρκετ και η κοροϊδία στις κυβερνητικές ανακοινώσεις. Το φαγοπότι έχει στρωθεί, τα μαχαιροπίρουνα γυαλίζουν, αλλά στο τραπέζι δεν κάθονται ούτε οι παραγωγοί ούτε οι καταναλωτές. Εμείς είμαστε απλώς το μενού.

Διαβάστε ακόμη: