Ένα σημαντικό διεθνές ερευνητικό έργο, που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργούν τα λιμάνια τα επόμενα χρόνια, αναλαμβάνει το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ). Πρόκειται για το πρόγραμμα AEGIS (Advanced Protection for MaritimE Infrastructure and Globally SustaInable Shore Power), το οποίο εξασφάλισε χρηματοδότηση από το Lloyd’s Register Foundation και στοχεύει στην ασφαλή ανάπτυξη της τεχνολογίας ηλεκτροδότησης πλοίων από την ξηρά (Onshore Power Supply – OPS).
Η συγκεκριμένη τεχνολογία θεωρείται ένας από τους βασικούς πυλώνες της απανθρακοποίησης της ναυτιλίας, καθώς επιτρέπει στα πλοία να τροφοδοτούνται με ηλεκτρική ενέργεια από το λιμάνι όσο παραμένουν δεμένα, χωρίς να λειτουργούν τις βοηθητικές μηχανές τους με καύσιμα.
Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται σημαντικά οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η ατμοσφαιρική ρύπανση, ο θόρυβος και η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων στις λιμενικές εγκαταστάσεις.
Έρευνα για την ασφαλή μετάβαση στα «πράσινα» λιμάνια
Παρά τα σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη, η εφαρμογή της τεχνολογίας OPS συνοδεύεται από σύνθετες τεχνικές προκλήσεις. Το έργο AEGIS επικεντρώνεται σε ένα από τα λιγότερο μελετημένα ζητήματα: τις επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η σύνδεση ενός πλοίου με το ηλεκτρικό δίκτυο της ξηράς στις λιμενικές και ναυτιλιακές υποδομές.
Στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου έρευνας, δοκιμών και τεχνικών λύσεων, που θα προστατεύει τις εγκαταστάσεις από φαινόμενα όπως η ηλεκτροχημική διάβρωση, θα διασφαλίζει τη δομική ακεραιότητα των υποδομών και θα ενισχύει τα επίπεδα ηλεκτρικής ασφάλειας κατά τη λειτουργία των συστημάτων.
Το ΕΜΠ αξιοποιεί τη συνδυασμένη τεχνογνωσία των σχολών ναυπηγικής, ηλεκτρολογίας και επιστήμης των υλικών, ενώ στο έργο συμμετέχουν κορυφαίοι διεθνείς οργανισμοί και φορείς τυποποίησης, ενισχύοντας τον διεθνή χαρακτήρα της ελληνικής ερευνητικής προσπάθειας.
Πιλοτικές εφαρμογές σε ελληνικά λιμάνια
Το πρόγραμμα προβλέπει εκτεταμένη ερευνητική δραστηριότητα τόσο σε εργαστηριακό όσο και σε πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον.
Στο πλαίσιο του AEGIS θα πραγματοποιηθούν μετρήσεις και δοκιμές στη διεπαφή πλοίου-λιμένα, ανάπτυξη προηγμένων ψηφιακών διδύμων (digital twins) για την προσομοίωση διαφορετικών σεναρίων λειτουργίας, καθώς και πιλοτικές εφαρμογές σε ελληνικά λιμάνια, μεταξύ των οποίων η Κυλλήνη και η Ηγουμενίτσα, αλλά και σε ευρωπαϊκές λιμενικές εγκαταστάσεις.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αναμένεται να αξιοποιηθούν για τη διαμόρφωση νέων διεθνών τεχνικών προτύπων, κανονισμών και βέλτιστων πρακτικών, ενώ θα συνοδευτούν από εκπαιδευτικά προγράμματα, εργαστήρια και εξειδικευμένες δράσεις κατάρτισης για στελέχη της ναυτιλίας, των λιμένων και της βιομηχανίας.
Ο καθηγητής του ΕΜΠ και συντονιστής του έργου, Γιάννης Προυσαλίδης, επισήμανε ότι η ηλεκτροδότηση πλοίων από την ξηρά αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μετάβαση της ναυτιλίας σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο, υπογραμμίζοντας όμως ότι εξακολουθούν να υπάρχουν τεχνικά ζητήματα που απαιτούν επιστημονική διερεύνηση.
Από την πλευρά του, ο Διευθυντής Τεχνολογιών του Lloyd’s Register Foundation, Jan Przydatek, χαρακτήρισε την ανάπτυξη ασφαλών και περιβαλλοντικά βιώσιμων συστημάτων ηλεκτροδότησης από την ξηρά καθοριστικό βήμα για τη ναυτιλία του μέλλοντος, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η συνεργασία με το ΕΜΠ θα συμβάλει στη δημιουργία αξιόπιστων τεχνολογικών εργαλείων που θα επιτρέψουν την ευρεία εφαρμογή της τεχνολογίας OPS σε διεθνές επίπεδο.
Το έργο έχει ήδη ξεκινήσει τη συλλογή επιχειρησιακών δεδομένων, ενώ οι εταίροι καλούν λιμενικές αρχές, ναυτιλιακές εταιρείες και παρόχους τεχνολογίας να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία. Παράλληλα, το επόμενο διάστημα θα τεθεί σε λειτουργία ειδική ψηφιακή πλατφόρμα, μέσω της οποίας θα δημοσιοποιούνται τα ερευνητικά αποτελέσματα, οι κατευθυντήριες οδηγίες ασφάλειας και το εκπαιδευτικό υλικό του προγράμματος, με στόχο τη διάχυση της γνώσης και την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρότερα και ασφαλέστερα λιμάνια.
