Για τις Βρυξέλλες αποτελεί επίτευγμα, για τους Ευρωπαίους αγρότες ανάθεμα και οι πολίτες της ΕΕ δεν έχουν ακόμα εικόνα για τις πρακτικές συνέπειες της συμφωνίας ΕΕ- Mercosur, που αποτελεί πλέον γεγονός.

Στο ρεπορτάζ που ακολουθεί, συγκεντρώσαμε στοιχεία και αναλύσεις σε μία προσπάθεια να σκιαγραφήσουμε τι σημαίνει για τους καταναλωτές της ΕΕ αυτή η συμφωνία, που έχει στόχο να ελαχιστοποιήσει ή και να καταργήσει τους δασμούς μεταξύ ΕΕ και των χωρών της Mercosur.

Η μάχη για το βοδινό κρέας

Το βοδινό κρέας υπήρξε πρωταγωνιστής των ευρωπαϊκών αντιδράσεων στη συμφωνία- και όχι άδικα. Όπως επισημαίνει το ειδικό δελτίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον Δεκέμβριο του 2025, «οι τιμές έχουν επιστρέψει στην αυξητική τάση και συνεχίζουν να κυμαίνονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, λόγω της διαρθρωτικά περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων για σφαγή και της ισχυρής ζήτησης.»

Βραζιλία, Αργεντινή και Ουρουγουάη είναι οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς βοδινού προς την ΕΕ (μετά το Ην. Βασίλειο) και μία αύξηση των εισαγωγών, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των τιμών. Όμως, αυτό δεν θα συμβεί.

Στις σφοδρές αντιδράσεις πρωτοστάτησε η Ιρλανδία, που είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας βοδινού στην ΕΕ. Το ιρλανδικό βοδινό κοστίζει 50% περισσότερο από το βοδινό της Βραζιλίας, όπως τόνισε ο Ιρλανδός γερουσιαστής Τζο Ο’ Ράιλι, ενώ ο Σον ΜακΝαμάρα, πρόεδρος του Ιρλανδικού Συνδέσμου Εκτροφέων Βοοειδών και Προβάτων, είχε προειδοποιήσει ότι «οι τιμές του βοείου κρέατος θα μπορούσαν να μειωθούν έως και 45% εντός πέντε ετών από την εφαρμογή της Mercosur».

Προκειμένου να κάμψει τις αντιδράσεις, η Κομισιόν φρόντισε να αποτραπεί αυτό το ενδεχόμενο. Το τελικό κείμενο της συμφωνίας προβλέπει δασμό 7,5% και «κόφτη» στις εισαγωγές, σε περίπτωση που ο όγκος τους αυξηθεί σημαντικά ή υπάρξει πτώση τιμών κατά περισσότερο από 5% σε σύγκριση με τον τριετή μέσο όρο. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε μείωση της τιμής που πληρώνουν οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα είναι περιορισμένη.

Μελετώντας τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, ο πρώην καθηγητής Ευρωπαϊκής Γεωργικής Πολιτικής στο Trinity College, Άλαν Μάθιους, εκτιμά ότι η μείωση των τιμών του βοδικού κρέατος στην Ευρώπη θα περιοριστεί σε 0,3%.

Χοιρινό και πουλερικά

Ανάλογοι «κόφτες», εφόσον η μείωση τιμών ξεπεράσει το 5%, έχουν προβλεφθεί και για άλλα τρόφιμα. «Για το βοδινό κρέας, η ποσόστωση επιτρέπει εισαγωγές κατά μόνο ένα επιπλέον 1,5% της συνολικής παραγωγής της ΕΕ, και για τα πουλερικά, μόνο 1,3» εξηγεί η οικονομολόγος Φράνσις Μπίργουελ σε ανάλυση του Atlantic Council.

Μέγιστο όριο (ποσόστωση) στην ποσότητα των προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur έχει τεθεί – εκτός από τους 99.000 τόνους για το βοδινό κρέας:

• στο χοιρινό κρέας (25.000 τόνοι, 0,1% της συνολικής παραγωγής της ΕΕ) και

• στα πουλερικά (180.000 τόνοι, 1,3% της συνολικής παραγωγής της ΕΕ).

Επίσης, περιοριστικοί όροι έχουν προβλεφθεί για αυγά, εσπεριδοειδή και ζάχαρη.

Αυτό σημαίνει ότι και σε αυτά τα κρίσιμα τρόφιμα, η μείωση των τελικών τιμών στα καταστήματα θα είναι περιορισμένη– πάντα κάτω από 5%.

Πιο προσιτή πολυτέλεια

Σε αντίθεση με το κρέας ευρείας κατανάλωσης, που δεν αναμένεται να γίνει φθηνότερο, οι λάτρεις της πιο εκλεκτής κουζίνας μπορεί να επωφεληθούν από τη συμφωνία. Το κόστος εισαγωγής για τα premium κομμάτια μοσχαρίσιου κρέατος, κυρίως Black Angus, από την Αργεντινή, όπως τα Rib Eye (μπριζόλα μάτι) και Striploin (T-bone ή χωρίς κόκαλο) θα μειωθεί- και στις υψηλές τους τιμές η μείωση των δασμών αποτυπώνεται με μεγαλύτερη διαφορά.

Για παράδειγμα, σήμερα μια premium Black Angus Rib-eye Αργεντικής κοστίζει στην ελληνική λιανική περίπου 33–55 € το κιλό (ανάλογα με την κοπή και το κρεοπωλείο). Η μείωση του δασμού σε 7,5% (εντός ποσόστωσης), θα μπορούσε να μειώσει το κόστος εισαγωγής έως και 10%. Το ίδιο ισχύει για κρασιά όπως τα premium Catena Zapata της Αργεντινής.

Πέρα από το κρέας

Μπορεί στο κρέας οι προσδοκίες να προσγειώνονται, ωστόσο υπάρχει μία σειρά προϊόντων που θα εισάγονται πλέον με χαμηλότερο κόστος. Αυτά περιλαμβάνουν από καλλυντικά, δερμάτινα είδη και υφάσματα έως ρύζι και σόγια. Σε αυτή την κατηγορία βρίσκεται επίσης ο καφές Βραζιλίας.

Οι μειώσεις τιμών δεν θα συμβούν άμεσα, καθώς οι εφοδιαστικές αλυσίδες χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν, ωστόσο οι ειδικοί εκτιμούν ότι σταδιακά θα περάσουν στους τελικούς καταναλωτές.

«Οι αλυσίδες εφοδιασμού είναι πολύ ευαίσθητες και χρειάζονται χρόνο για να αναπροσαρμοστούν. Δεν πρόκειται να δούμε σύντομα μειώσεις τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ, αλλά θα συμβεί και θα έχουμε καλύτερες επιλογές και ανταγωνισμό λόγω της συμφωνίας της Mercosur» εξηγεί ο λέκτορας Διοίκησης Λιανικής στο Πολυτεχνείο του Δουβλίνου, Ντάμιαν Ο’ Ράιλι. «Όλα αυτά τα προϊόντα θα ωφεληθούν επειδή έχουμε διαφορετικές πηγές για αυτά και θα πρέπει να μειώσουν τις τιμές. Για παράδειγμα, το τυπικό αργεντίνικο κρασί Μαλμπέκ, θα πρέπει να είναι φθηνότερο σε τιμή, όπως και ο βραζιλιάνικος καφές. Ο καταναλωτής θα πρέπει να ωφεληθεί μακροπρόθεσμα από τη συμφωνία της Mercosur», πρόσθεσε σε δηλώσεις στο RTE.

Σήμερα η μέση τιμή μίας φιάλης αργεντίνικου Μαλμπέκ στην Ελλάδα είναι 14-19 ευρώ. Με την κατάργηση του δασμού 27% στο κρασί, η τιμή αναμένεται να μειωθεί σε 13-17 ευρώ-εφόσον η κατάργηση του δασμού περάσει στους τελικούς καταναλωτές.

Ο καλής ποιότητας καφές Βραζιλίας πωλείται στα ελληνικά καταστήματα σε τιμές που κυμαίνονται, κατά μέσο όρο, μεταξύ 20-30 ευρώ το κιλό. Η κατάργηση των ευρωπαϊκών δασμών 7,5% στον καβουρδισμένο και επεξεργασμένο καφέ θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώση των τιμών από 1%-3% ευρώ το κιλό– εφόσον δεν υπάρξουν σημαντικές διακυμάνσεις στην ισοτιμία ευρώ- δολαρίου.

Η συμφωνία αναμένεται να σπρώξει προς τα κάτω τις τιμές στις βασικές εξαγωγές της Βραζιλίας προς την ΕΕ, που «το 2024 οδηγούνταν από το πετρέλαιο και τα παράγωγά του, τον καφέ και το κακάο, τα μεταλλεύματα και τις ζωοτροφές», όπως αναφέρει σχετική έκθεση της ισπανικής τράπεζας Santander.

Πέρα από τους καταναλωτές – Οι εργαζόμενοι

Στην πλήρη εφαρμογή της, μετά από πέντε χρόνια, η συμφωνία ΕΕ – Mercosur θα φέρει μεγαλύτερη ποικιλία στα ράφια των ευρωπαϊκών καταστημάτων, δίνοντας στους καταναλωτές περισσότερες επιλογές.

Παράλληλα, θα δώσει στις επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό ευκαιρίες ανάπτυξης, γεγονός που οι Βρυξέλλες πιστεύουν ότι θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στην ΕΕ. «Για τα κράτη μέλη της ΕΕ, η συμφωνία συμβάλλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης του εξαγωγικά προσανατολισμένου μεταποιητικού τομέα έναντι της ηπειρωτικής Κίνας, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην οικοδόμηση δεσμών με ένα μέρος του κόσμου που είναι πλούσιο σε κρίσιμα ορυκτά που θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση» σημειώνει σε σχετική της ανάλυση Fitch Solutions.

Διαβάστε ακόμη:

• Αυξήσεις μισθών από το 2026: Έως 120 ευρώ τον μήνα για οικογένειες με παιδιά
• Επιστροφή ενοικίου 2025: Πότε μπαίνουν τα τελευταία χρήματα στους δικαιούχους
• Συναγερμός στη Γουέστ Χαμ για τον Μαυροπάνο: Αποχώρησε με φορείο στο FA Cup
• Ελληνικά αεροδρόμια: Από ρεκόρ σε ρεκόρ – Πού μπορεί να φτάσει η επιβατική έκρηξη