Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν αλλάζει απλώς τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Αλλάζει πλέον ολόκληρο τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.
Και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δείχνουν αποφασισμένα όχι μόνο να επιβιώσουν από τη γεωπολιτική καταιγίδα, αλλά να βγουν από αυτήν ακόμη πιο ισχυρά.
Το Αμπού Ντάμπι επιταχύνει πλέον ένα σχέδιο στρατηγικής σημασίας: τη δημιουργία μόνιμης εξαγωγικής διόδου πετρελαίου που παρακάμπτει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ — το πιο ευάλωτο ενεργειακό choke point του πλανήτη.
Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια στιγμή όπου ο ιρανικός αποκλεισμός και οι επιθέσεις χαμηλού κόστους με drones και νάρκες απέδειξαν ότι ακόμη και περιορισμένες στρατιωτικές ενέργειες μπορούν να τινάξουν στον αέρα την παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα.
Το Ορμούζ έδειξε πόσο εύθραυστος είναι ο πλανήτης
Για δεκαετίες, ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θεωρούνταν ένα «ακραίο αλλά θεωρητικά πιθανό» σενάριο.
Σήμερα όμως δεν αποτελεί θεωρία.
Η κρίση απέδειξε ότι η διακοπή της ναυσιπλοΐας μπορεί να συμβεί γρήγορα και να προκαλέσει σοκ:
- στις τιμές πετρελαίου,
- στις θαλάσσιες μεταφορές,
- στις ασφάλειες φορτίων,
- αλλά και στην παγκόσμια οικονομία.
Από τα Στενά του Ορμούζ περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ώρα αστάθειας μεταφράζεται σε δισεκατομμύρια δολάρια πίεσης για τις αγορές.
Η Φουτζάιρα γίνεται η νέα ενεργειακή «καρδιά» του Κόλπου
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ADNOC επιταχύνει την ανάπτυξη νέου χερσαίου ενεργειακού διαδρόμου προς το λιμάνι της Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν.
Ο στόχος είναι ξεκάθαρος:
να μπορούν τα ΗΑΕ να εξάγουν τεράστιες ποσότητες πετρελαίου χωρίς να εξαρτώνται από το Ορμούζ.
Η χώρα διαθέτει ήδη αγωγό περίπου 406 χιλιομέτρων που συνδέει τα πετρελαϊκά κοιτάσματα με τη Φουτζάιρα. Η συγκεκριμένη υποδομή αποδείχθηκε κρίσιμη κατά τη διάρκεια της κρίσης, επιτρέποντας τη συνέχιση μέρους των εξαγωγών ακόμη και εν μέσω πολέμου.
Ωστόσο, η δυναμικότητά του παραμένει περιορισμένη σε σχέση με τις συνολικές δυνατότητες παραγωγής της χώρας.
Και ακριβώς εκεί στοχεύει τώρα το Αμπού Ντάμπι:
στη δημιουργία μόνιμης εναλλακτικής ενεργειακής αρτηρίας που θα λειτουργεί ακόμη και σε συνθήκες γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Η επόμενη ημέρα μετά τον ΟΠΕΚ
Η στρατηγική των ΗΑΕ δεν αφορά μόνο την ασφάλεια.
Αφορά και ισχύ.
Μετά την αποχώρησή τους από τον ΟΠΕΚ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιχειρούν να κινηθούν πιο επιθετικά στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, χωρίς περιορισμούς παραγωγής.
Το Αμπού Ντάμπι επιδιώκει πλέον:
- μεγαλύτερη παραγωγή,
- μεγαλύτερη εξαγωγική ευελιξία,
- αλλά και ενίσχυση της γεωπολιτικής του επιρροής.
Η Φουτζάιρα μετατρέπεται έτσι σταδιακά σε στρατηγικό ενεργειακό hub όχι μόνο για τα ΗΑΕ αλλά για ολόκληρο τον Κόλπο.
Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ κράτησαν όρθια την αγορά
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, ουσιαστικά μόνο η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ κατάφεραν να διατηρήσουν σημαντικό μέρος των εξαγωγών τους.
Οι δύο χώρες λειτούργησαν σαν «βαλβίδα ασφαλείας» για την παγκόσμια αγορά, αποτρέποντας ακόμη μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ.
Αυτό ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την εικόνα τους ως αξιόπιστων προμηθευτών ενέργειας σε μια εποχή όπου η ενεργειακή ασφάλεια επιστρέφει στο κέντρο της παγκόσμιας γεωπολιτικής.
Οι υποδομές είναι πλέον στόχος πολέμου
Ο πόλεμος όμως αποκάλυψε και κάτι ακόμη:
ότι ούτε οι εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές είναι πλήρως ασφαλείς.
Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων:
- ιρανικά drones έπληξαν εγκαταστάσεις φυσικού αερίου κοντά στο Χάμπσαν,
- ενώ ζημιές καταγράφηκαν και στο λιμάνι της Φουτζάιρα.
Το μήνυμα ήταν σαφές:
στη νέα εποχή της ενέργειας, δεν αρκεί να έχεις πετρέλαιο.
Πρέπει να μπορείς και να προστατεύσεις τις διαδρομές μέσω των οποίων το εξάγεις.
Ο νέος ενεργειακός χάρτης της Μέσης Ανατολής
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ λειτουργεί πλέον σαν καταλύτης για έναν συνολικό επανασχεδιασμό του ενεργειακού μοντέλου της περιοχής.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προσπαθούν ήδη να βρεθούν μπροστά από τις επόμενες γεωπολιτικές αναταράξεις, χτίζοντας ένα μοντέλο εξαγωγών που δεν θα εξαρτάται από ένα μόνο πέρασμα.
Και αυτό ίσως αποδειχθεί το σημαντικότερο γεωοικονομικό μάθημα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
