Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την επίσημη επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι στο Ισραήλ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποκάλυψε ένα νέο γεωπολιτικό σχέδιο συνεργασιών, το οποίο χαρακτήρισε «Εξάγωνο» συμμαχιών, τοποθετώντας την Ελλάδα και την Κύπρο στον πυρήνα ενός ευρύτερου στρατηγικού άξονα που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως την Ασία.
Το σχέδιο του «Εξαγώνου»
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός περιέγραψε ένα πολυεπίπεδο δίκτυο συνεργασιών που θα περιλαμβάνει:
- την Ινδία,
- αραβικά κράτη,
- αφρικανικές χώρες,
- μεσογειακές χώρες — με ρητή αναφορά σε Ελλάδα και Κύπρο,
- καθώς και ασιατικά κράτη που, όπως είπε, «θα παρουσιαστούν αργότερα».
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η δημιουργία ενός άξονα κρατών με κοινή στρατηγική αντίληψη ασφαλείας, ικανού να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε δύο παράλληλες γεωπολιτικές προκλήσεις:
τον «ριζοσπαστικό σιιτικό άξονα» και έναν «αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα».
Το μήνυμα προς Ιράν — αλλά και Τουρκία
Ο σιιτικός άξονας αφορά ευθέως το Ιράν και τα περιφερειακά του δίκτυα επιρροής, τα οποία το Ισραήλ θεωρεί βασική απειλή ασφαλείας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει όμως η αναφορά του Νετανιάχου σε έναν σουνιτικό άξονα, που — σύμφωνα με ισραηλινές εκτιμήσεις — συνδέεται με τις προσπάθειες Τουρκίας και Πακιστάν να διαμορφώσουν νέο γεωπολιτικό μπλοκ επιρροής, προσεγγίζοντας χώρες όπως η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία.
Η ένταξη της Ελλάδας και της Κύπρου στο προτεινόμενο σχήμα αποτυπώνει τη σταθερή αναβάθμιση του ρόλου της Ανατολικής Μεσογείου στο νέο περιφερειακό σύστημα ασφαλείας.
Η επίσκεψη Μόντι και ο άξονας Ινδίας–Ισραήλ
Η άφιξη του Ναρέντρα Μόντι στο Ισραήλ την Τετάρτη θεωρείται υψηλού συμβολισμού, καθώς:
- ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία Ινδίας–Ισραήλ,
- συνδέεται άμεσα με το σχέδιο του οικονομικού διαδρόμου IMEC (India–Middle East–Europe Corridor),
- ανοίγει τον δρόμο για συμπαραγωγές αμυντικών συστημάτων.
Το Ισραήλ αναμένεται να συμβάλει με προηγμένη τεχνογνωσία, ενώ οι συνομιλίες θα εστιάσουν σε:
- τεχνητή νοημοσύνη,
- υψηλή τεχνολογία,
- κβαντική υπολογιστική.
Κατά την επίσκεψή του, ο Ινδός πρωθυπουργός θα μιλήσει στην Κνεσέτ, θα συμμετάσχει σε εκδήλωση καινοτομίας στην Ιερουσαλήμ μαζί με τον Νετανιάχου και θα επισκεφθεί το μνημείο του Ολοκαυτώματος Γιαντ Βασέμ.
Αναβαθμισμένος ρόλος για Ελλάδα και Κύπρο
Η ρητή αναφορά των δύο χωρών στο σχέδιο του «Εξαγώνου» υπογραμμίζει τη γεωστρατηγική τους θέση ως:
- ενεργειακών κόμβων,
- πυλών σύνδεσης Ευρώπης–Μέσης Ανατολής,
- σταθερών δημοκρατικών εταίρων σε μια περιοχή αυξανόμενων εντάσεων.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, η Ελλάδα και η Κύπρος ενδέχεται να αποκτήσουν ενισχυμένο ρόλο στο νέο αρχιτεκτονικό πλαίσιο ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου, σε μια περίοδο όπου οι περιφερειακές ισορροπίες επανακαθορίζονται.
