Οι στατίνες αποτελούν εδώ και δεκαετίες το βασικό όπλο απέναντι στην υψηλή χοληστερίνη και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Παρόλα αυτά, χιλιάδες ασθενείς εξακολουθούν να διστάζουν να τις λάβουν ή διακόπτουν μόνοι τους τη θεραπεία, φοβούμενοι κυρίως τις μυϊκές παρενέργειες.
Μια νέα μεγάλη επιστημονική έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό The Lancet Digital Health, έρχεται να βάλει τέλος σε αυτή τη συζήτηση, επιβεβαιώνοντας ότι οι σοβαρές επιπλοκές από τη λήψη στατινών είναι εξαιρετικά σπάνιες, ενώ τα οφέλη για την υγεία είναι πολλαπλάσια.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους σχεδόν 6 εκατομμυρίων ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναπτύσσοντας παράλληλα ένα νέο εργαλείο που βοηθά τους γιατρούς να υπολογίζουν τον πραγματικό κίνδυνο εμφάνισης μυϊκών παρενεργειών.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα καθησυχαστικά.
Σύμφωνα με τη μελέτη, μόλις 0,04% των ασθενών εμφάνιζε δεκαετή πιθανότητα μεγαλύτερη του 10% να παρουσιάσει σοβαρή μυϊκή διαταραχή που σχετίζεται με τις στατίνες.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ακόμη και αυτό το ποσοστό θεωρείται εξαιρετικά χαμηλό και σημαντικά μικρότερο από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα πολλοί ασθενείς.
Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες
Οι μυϊκές διαταραχές που εξετάστηκαν περιλαμβάνουν:
- μυαλγία (μυϊκό πόνο),
- μυοπάθεια,
- ραβδομυόλυση, μια εξαιρετικά σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή.
Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ραβδομυόλυση εμφανίζεται σε ελάχιστες περιπτώσεις και δεν αποτελεί λόγο αποφυγής της θεραπείας όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη.
Ο μεγαλύτερος μύθος γύρω από τις στατίνες
Οι καρδιολόγοι εξηγούν ότι πολλές φορές οι ασθενείς αποδίδουν κάθε μυϊκό πόνο στις στατίνες, ενώ στην πραγματικότητα η αιτία μπορεί να είναι διαφορετική.
Κλινικές δοκιμές έχουν δείξει ότι μεγάλο μέρος των συμπτωμάτων που αναφέρονται ως «παρενέργειες» δεν σχετίζονται τελικά με το φάρμακο, αλλά με άλλους παράγοντες, όπως:
- έντονη σωματική καταπόνηση,
- έλλειψη βιταμίνης D,
- άλλες παθήσεις,
- λήψη διαφορετικών φαρμάκων.
Γιατί οι στατίνες σώζουν ζωές
Οι στατίνες μπορούν να μειώσουν την LDL (“κακή”) χοληστερίνη έως και 60%, περιορίζοντας σημαντικά τον κίνδυνο:
- εμφράγματος,
- εγκεφαλικού επεισοδίου,
- καρδιαγγειακού θανάτου.
Οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι τα φάρμακα αυτά χρησιμοποιούνται περισσότερα από 50 χρόνια, διαθέτοντας από τα μεγαλύτερα αρχεία ασφάλειας στη σύγχρονη ιατρική.
Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Αν και οι σοβαρές παρενέργειες είναι σπάνιες, ορισμένες κατηγορίες ασθενών χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση, όπως όσοι:
- πάσχουν από νεφρική νόσο,
- λαμβάνουν συγκεκριμένους συνδυασμούς φαρμάκων,
- εμφανίζουν έλλειψη βιταμίνης D,
- χρειάζονται υψηλές δόσεις στατινών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να προσαρμόσει τη δόση ή να επιλέξει διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
Τι συμβουλεύουν οι ειδικοί
Οι ειδικοί τονίζουν ότι κανείς δεν πρέπει να διακόπτει μόνος του τη θεραπεία με στατίνες εξαιτίας πληροφοριών που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Εάν εμφανιστεί οποιοδήποτε σύμπτωμα, η σωστή κίνηση είναι η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό, ο οποίος μπορεί να αξιολογήσει την κατάσταση, να μειώσει τη δόση ή να προτείνει άλλη θεραπευτική επιλογή.
Το βασικό συμπέρασμα της νέας μελέτης είναι σαφές: για τη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών με υψηλή χοληστερίνη, τα οφέλη των στατινών υπερτερούν συντριπτικά του εξαιρετικά μικρού κινδύνου σοβαρών παρενεργειών, αποτελώντας έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
