Σε μια κίνηση με σαφές μήνυμα προς τη διεθνή ναυτιλιακή αγορά, η κυβέρνηση του Τραμπ παρουσίασε το πολυαναμενόμενο 37σέλιδο Maritime Action Plan, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, την επιβολή τέλους σε όλα τα πλοία που έχουν κατασκευαστεί εκτός ΗΠΑ και προσεγγίζουν αμερικανικά λιμάνια.
Το σχέδιο εντάσσεται στη στρατηγική του Λευκού Οίκου για την αναβίωση της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας και τη δημιουργία, όπως τονίζεται, μιας «νέας ναυτιλιακής χρυσής εποχής». Ο ίδιος ο πρόεδρος είχε ζητήσει την εκπόνησή του από τους πρώτους μήνες της θητείας του, αν και η δημοσιοποίησή του καθυστέρησε πέραν του αρχικού χρονοδιαγράμματος.
Η πιο ηχηρή πρόβλεψη αφορά ένα καθολικό τέλος «υποδομών ή ασφάλειας» για κάθε ξένης κατασκευής πλοίο που καταπλέει σε λιμένες των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το έγγραφο, το μέτρο θα μπορούσε να αποφέρει έως και 66 δισ. δολάρια ετησίως με χρέωση 0,01 δολαρίων ανά κιλό χωρητικότητας, ενώ σε υψηλότερο σενάριο τα έσοδα θα μπορούσαν να φτάσουν πολύ υψηλότερα επίπεδα.
Παραμένει ωστόσο ασαφές πώς ακριβώς θα μεταφραστεί η χρέωση σε ναυτιλιακούς όρους, δεδομένου ότι η ολική χωρητικότητα των πλοίων μετριέται σε όγκο και όχι σε βάρος — ένα σημείο που ήδη προκαλεί ερωτήματα στην αγορά.
Το σχέδιο καταρτίστηκε υπό την καθοδήγηση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος συμμετείχε και με την ιδιότητα του συμβούλου εθνικής ασφάλειας, καθώς και του διευθυντή προϋπολογισμού Russell Vought.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το τέλος θα διασφαλίσει πως τα ξένα πλοία που επωφελούνται από την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά θα συμβάλλουν ταυτόχρονα στην αναζωογόνηση των ναυτιλιακών δυνατοτήτων των ΗΠΑ.
Παράλληλα, το Maritime Action Plan προβλέπει:
- δημιουργία Στρατηγικού Εμπορικού Στόλου υπό αμερικανική σημαία
- ανακεφαλαιοποίηση δημόσιων ναυπηγείων
- νέα κίνητρα για ναυπηγήσεις εντός ΗΠΑ
- αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και σύγχρονων τεχνολογιών
- μεταρρύθμιση του ομοσπονδιακού προγράμματος χρηματοδότησης πλοίων
Αναλυτές σημειώνουν ότι, αν και η κατεύθυνση είναι σαφής, η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί από τον συντονισμό μεταξύ των ομοσπονδιακών υπηρεσιών και τη σωστή διαμόρφωση των τελών.
Ο Brent Sadler του Heritage Foundation σχολίασε ότι η δημοσίευση του σχεδίου ήταν αναγκαία, αλλά προειδοποίησε πως το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος θα οδηγήσει την υλοποίηση και θα διασφαλίσει ενιαία δράση της κυβέρνησης.
Η εξέλιξη παρακολουθείται στενά από τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει το κόστος μεταφορών και τις εμπορικές ροές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα χρόνια.
