Μετά από δύο χρόνια έντονων πιέσεων που επιβράδυναν σημαντικά την ισχυρή οικονομική δραστηριότητα της χώρας για πρώτη φορά μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, η οικονομία του Ισραήλ επέστρεψε σε τροχιά ανάπτυξης το 2025.
Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αυξήθηκε κατά 3,1% το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με την ισραηλινή στατιστική υπηρεσία, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις τόσο του υπουργείου Οικονομικών όσο και της κεντρικής τράπεζας, που τοποθετούσαν την ανάπτυξη στο 2,8%. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ επέστρεψε πλέον σε επίπεδα παρόμοια με εκείνα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Γάζα.
Η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνθηκε μετά τον Οκτώβριο του 2023, όταν επίθεση της Χαμάς —οργάνωσης που υποστηρίζεται από το Ιράν— πυροδότησε έναν πόλεμο διάρκειας δύο ετών, ο οποίος επεκτάθηκε σε συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, καθώς και άλλων ένοπλων ομάδων που συνδέονται με την Ισλαμική Δημοκρατία. Οι οικονομικές συνέπειες, όπως η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, η επιστράτευση εφέδρων και οι διακοπές στη λειτουργία επιχειρήσεων, οδήγησαν σε σημαντική επιβράδυνση την επόμενη χρονιά.
Το 2024 η οικονομία αναπτύχθηκε μόλις κατά 1%, σημειώνοντας τον χαμηλότερο ρυθμό των τελευταίων δύο δεκαετιών, με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας.
Τα νέα στοιχεία ενισχύουν την εκτίμηση της κυβέρνησης ότι η χώρα βρίσκεται σε πορεία ανάκαμψης μετά από δύο χρόνια υποτονικής δραστηριότητας, αν και η οικονομία δεν έχει επιστρέψει πλήρως στα προπολεμικά επίπεδα. Η κεντρική τράπεζα του Ισραήλ προβλέπει ανάπτυξη 5,2% για το τρέχον έτος.
Ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς επανέλαβε την έκκλησή του προς την κεντρική τράπεζα να μειώσει τα επιτόκια, προκειμένου να περιοριστεί το κόστος στεγαστικών δανείων και χρηματοδότησης για τις μικρές επιχειρήσεις.
«Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους», ανέφερε σε δήλωσή του. «Ο πληθωρισμός περιορίζεται και η οικονομία σταθεροποιείται. Είναι η κατάλληλη στιγμή να ελαφρυνθεί το βάρος των νοικοκυριών».
Παρά τη βελτίωση των μεγεθών, η ισραηλινή οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κινδύνους που θα μπορούσαν να ανακόψουν την ανάπτυξη. Ο πόλεμος στη Γάζα δεν έχει ακόμη λήξει οριστικά, ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν εγγυώνται ότι η κυβέρνηση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δεν θα προχωρήσει σε στρατιωτική δράση.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι το Ιράν θα αντιμετωπίσει στρατιωτικές συνέπειες εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Ισραήλ θα μπορούσε να εμπλακεί άμεσα ή έμμεσα σε σύγκρουση, προκαλώντας πιθανή ιρανική αντίδραση που θα είχε ανθρώπινο και οικονομικό κόστος, επιβραδύνοντας την ανάκαμψη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν αναμένεται να πραγματοποιήσουν στην Ελβετία νέο γύρο έμμεσων συνομιλιών.
Η οικονομική ανάπτυξη του 2025 στηρίχθηκε κυρίως στην αύξηση κατά 8,1% των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου και στην άνοδο κατά 6,1% των εξαγωγών. Οι δημόσιες δαπάνες, που είχαν αυξηθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενισχύθηκαν κατά 1,7%.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η οικονομική δραστηριότητα το τέταρτο τρίμηνο αυξήθηκε με ετήσιο, εποχικά προσαρμοσμένο ρυθμό 4% σε σύγκριση με το τρίτο τρίμηνο, ελαφρώς χαμηλότερα από την πρόβλεψη οικονομολόγων.
Η ισχυρή ανάκαμψη των εξαγωγών αποτέλεσε τον βασικό μοχλό ανάπτυξης στο τέλος του έτους, ενώ η εγχώρια ζήτηση παρέμεινε σχετικά ασθενής. Ιδιαίτερα έντονη ήταν η ανάκαμψη κατά το τρίτο τρίμηνο, όταν η οικονομία ανέκαμψε μετά από στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ιράν που είχε οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 12,7% μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου, αντιστρέφοντας τη συρρίκνωση της προηγούμενης περιόδου.
