Η απαίτηση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβληθεί πλαφόν 10% στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών για διάστημα ενός έτους φέρνει σε ανοιχτή σύγκρουση τον Λευκό Οίκο με έναν από τους πιο κερδοφόρους και προστατευμένους τομείς της τραπεζικής βιομηχανίας. Όπως επισημαίνει το Bloomberg, πρόκειται για το πραγματικό «κόσμημα του στέμματος» των τραπεζών.

Μετά τις παρεμβάσεις για την προσιτότητα της στέγης, ο Αμερικανός πρόεδρος στρέφεται τώρα στο κόστος διατήρησης υπολοίπου στις πιστωτικές κάρτες — ένα βάρος που πλήττει κυρίως τα νοικοκυριά με περιορισμένη ρευστότητα. Στο στόχαστρο μπαίνουν κολοσσοί όπως οι JPMorgan Chase, Capital One και Citigroup.

Γιατί τα επιτόκια των καρτών έχουν γίνει πολιτικό ζήτημα

Τα επιτόκια των πιστωτικών καρτών κινούνται τα τελευταία χρόνια πάνω από το 20%, μετατρέποντας την εξυπηρέτηση χρέους σε μόνιμη παγίδα για εκατομμύρια Αμερικανούς. Σύμφωνα με τη Federal Reserve, στο τέλος του 2025 το μέσο επιτόκιο άγγιζε το 21%.

Σε αυτό το επίπεδο:

  • Αποπληρωμή 10.000 δολαρίων σε τρία χρόνια συνεπάγεται τόκους άνω των 3.500 δολαρίων.
  • Αντίθετα, ένα στεγαστικό 30ετούς διάρκειας κινείται λίγο πάνω από 6%, βάσει στοιχείων της Freddie Mac.

Η πολιτική πίεση δεν είναι νέα. Νομοθετικές πρωτοβουλίες έχουν κατατεθεί και από τα δύο κόμματα, αλλά προσκρούουν συστηματικά στην αντίσταση του τραπεζικού λόμπι.

Τα επιχειρήματα των τραπεζών

Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι τα υψηλά επιτόκια δικαιολογούνται επειδή το χρέος των πιστωτικών καρτών είναι ακάλυπτο. Δεν υπάρχει σπίτι ή αυτοκίνητο για κατάσχεση σε περίπτωση αθέτησης. Πράγματι, μετά την κρίση του 2008, οι διαγραφές στις κάρτες ξεπέρασαν το 10%, ενώ στα στεγαστικά έμειναν κάτω από 3%.

Ωστόσο, το προϊόν έχει εξελιχθεί σε χρυσοφόρα μηχανή. Το 2024, η JPMorgan Chase ανακοίνωσε καθαρή απόδοση 9,73% στο χαρτοφυλάκιο καρτών της (άνω των 200 δισ. δολ.), αποφέροντας 25,5 δισ. δολάρια έσοδα, παρά διαγραφές περίπου 7 δισ. δολαρίων.

Τι θα άλλαζε ένα πλαφόν 10%

Σύμφωνα με το Bank Policy Institute, ένα πλαφόν 10% θα οδηγούσε τις τράπεζες σε:

  • Μείωση ή κατάργηση πιστωτικών ορίων
  • Αύξηση ελάχιστων μηνιαίων δόσεων
  • Επιβολή νέων χρεώσεων

Με βάση στοιχεία της Federal Reserve (2019), ένα τέτοιο μέτρο θα περιόριζε τις πιστωτικές γραμμές για 14,3 εκατ. άτομα και οικογένειες.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες θεωρούνται εταιρείες όπως η Synchrony Financial και η Bread Financial, που απευθύνονται σε χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Ρυθμιστικό «whiplash» για τις αγορές

Για τους μετόχους, η κίνηση Τραμπ προκαλεί ρυθμιστικό σοκ. Οι τραπεζικές μετοχές έχουν καταγράψει ισχυρό ράλι μετά τη νίκη του στις εκλογές του 2024, ενισχυμένες από απορρυθμιστικές πρωτοβουλίες.

Ο KBW Bank Index έχει ενισχυθεί σχεδόν 40% από τον Νοέμβριο του 2024, διπλάσιο ρυθμό από τους βασικούς δείκτες της αγοράς. Πολλοί τραπεζίτες περίμεναν ώθηση στα κέρδη από τη χορηγητική δραστηριότητα — όχι ένα αιφνίδιο πλαφόν στα πιο επικερδή προϊόντα τους.

Πολιτική ιστορία και λόμπι

Το θέμα των πλαφόν επιτοκίων επανέρχεται εδώ και δεκαετίες. Το 2019, ο Bernie Sanders και η Alexandria Ocasio-Cortez είχαν προτείνει όριο 15%. Αργότερα, ο Σάντερς συνεργάστηκε με τον Josh Hawley για πλαφόν 10%, χωρίς επιτυχία.

Οι τράπεζες, με ισχυρή λομπιστική παρουσία στο Καπιτώλιο, έχουν αποδείξει ότι μπορούν να μπλοκάρουν τέτοιες πρωτοβουλίες, επικαλούμενες τον κίνδυνο στροφής των καταναλωτών σε payday lenders με επιτόκια άνω του 300%.

Το διακύβευμα

Ένα πλαφόν 10% μπορεί να ακούγεται φιλοκαταναλωτικό, αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε δραστικό περιορισμό της πίστωσης, πλήττοντας ακριβώς όσους εξαρτώνται περισσότερο από τις πιστωτικές κάρτες. Όπως σημειώνει ο Μάθιου Γκόλντμαν της Totavi, «θα εξαφάνιζε τα περιθώρια κέρδους και θα άφηνε εκτός αγοράς τους πιο ευάλωτους».

Το αν η απαίτηση Τραμπ θα μετατραπεί σε δεσμευτική πολιτική ή θα παραμείνει εργαλείο πίεσης, μένει να φανεί. Σε κάθε περίπτωση, άνοιξε ξανά μια σύγκρουση που αγγίζει την καρδιά του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Διαβάστε ακόμη: