Κατά τη δευτερολογία του για το φορολογικό νομοσχέδιο, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης στάθηκε στη μείωση του χρέους και της ανεργίας, στην αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην άνοδο της αξίας της συμμετοχής του Δημοσίου στη ΔΕΗ, παρά τη μείωση του ποσοστού συμμετοχής του.
Αναλυτικά όσα είπε:
Κύριε Ανδρουλάκη, κάποιες οφειλόμενες απαντήσεις σε κάποια από τα ζητήματα τα οποία θέσατε, σταχυολογώντας στο πλαίσιο του διαθέσιμου χρόνου. Ποια Ελλάδα θα παραδώσουμε. Να πω καταρχήν, ότι με πάρα πολύ μεγάλη υπερηφάνεια θα παραδώσουμε μία χώρα, η οποία δεν θα είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με όρους ποσοστού χρέους προς ΑΕΠ. Γιατί ξεκίνησε και εκτοξεύτηκε μετά τον COVID-19 κοντά στο 210% και τώρα είμαστε έτοιμοι να φτάσουμε στο 136%. Πολύ σύντομα, πολύ πιο κάτω.
Και θα είμαστε η πρώτη γενιά η οποία δεν θα παραδώσει τον λογαριασμό στους επόμενους, ενώ θα έχουμε αυξήσει τον κατώτατο μισθό από τα 650 € το ‘19 στα 920 €, 41% πάνω από τον πληθωρισμό, με τις καθαρές κατά κεφαλήν αμοιβές να έχουν αυξηθεί κατά 26%, με αύξηση των ονομαστικών μισθών. Και βέβαια, με τις επενδύσεις και τις εξαγωγές να έχουν επίσης αυξηθεί που ήταν, αν θέλετε, και το παραγωγικό μοντέλο το οποίο είχε αποτύχει πριν και παραλάβαμε εμείς. Οι επενδύσεις ήταν στο 11% όταν παραλάβαμε το 2019. Τώρα θα φτάσουν στο 17-18% οι εξαγωγές από το ‘20 προ-κρίσης στο 42% τώρα.
Και βέβαια, κεφαλαιώδες επίτευγμα, η ανεργία είναι έτοιμη να υποχωρήσει στο ιστορικό χαμηλό της. Να πω και κάποια άλλα στοιχεία, τα οποία θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας. Πραγματικό κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών: αυξήθηκε κατά 14,3% την περίοδο 2019-2024, υπερδιπλάσιο ποσοστό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που ήταν 6,6%, ειδικά για την Ευρωζώνη, 5,5% – είναι η έκτη καλύτερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ο πιο καλός δείκτης της πραγματικής σύγκλισης. Δηλαδή, το μεγάλο ερώτημα, αυτή της γενιάς, εγώ θα πω, ανεξαρτήτως κόμματος: Συγκλίνουμε ή όχι με την Ευρώπη;
Λοιπόν, κατά κεφαλήν κατανάλωση στην Ελλάδα πραγματική. Ήταν στο 78%, το ’19, και τώρα είναι στο 81%. Έχουμε βήματα ακόμα να διανύσουμε. Είναι μεγάλη δουλειά και μεγάλη προσπάθεια η οποία πρέπει να γίνει για να μπορέσουμε κάποτε να φτάσουμε εκεί όπου μας αξίζει. Και βέβαια…απόλυτη φτώχεια: το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας, με σταθερό το κατώφλι του ‘19, έχει μειωθεί από το 17,9% σε 11,3%, δηλαδή, 6,5 περίπου ποσοστιαίες μονάδες.
Να προσθέσω, επειδή αναφερθήκατε στα μέτρα και αναφερθήκατε στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στο προηγούμενο Eurogroup – με την ιδιότητά μου ως προέδρου του Eurogroup- έφερα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να κάνει μια αξιολόγηση των μέτρων, που κάνει κάθε χώρα και να μας πει, τι κάνουμε σωστά και τι κάνουμε λάθος;
Μας καλεί, λοιπόν, γιατί δεν πρέπει να το επικαλείστε à la carte, και τι μας λένε; Κάντε στοχευμένα μέτρα. Εσείς, αναφέρεστε σε φόρους. Είναι η ανάποδη συνταγή από αυτό που προτείνει η Κομισιόν και οι διεθνείς οργανισμοί. Τι λένε; Τρεις ορολογίες. Μέτρα τα οποία είναι προσαρμοσμένα, προσωρινά στοχευμένα στους πιο ευάλωτους. Δηλαδή, τι λένε; Κάντε πολύ στοχευμένα πράγματα και σε αυτούς που έχουν περισσότερη ανάγκη. Αυτή η περίπτωση που η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει ένα μη στοχευμένο μέτρο, που είναι το diesel, δεν αφορά φόρο, αφορά επιδότηση. Αφορά την επιδότηση με 20 cents στην αντλία. Αυτό, λοιπόν, έρχεται και αξιολογείται θετικά από τους οργανισμούς τους οποίους επικαλείστε.
Και μου έκανε πολύ εντύπωση, επειδή αναφέρατε την Κύπρο και τον Πρόεδρο τον κ. Χριστοδουλίδη, αμέσως μετά μας ασκήσατε πολιτική για τα μερίσματα η οποία είναι ακριβώς ίδια με την πολιτική της Κύπρου. Αυτό κι αν είναι à la carte. Ποιος είναι ο φόρος μερίσματος στην Κύπρο; Aκριβώς, ο ίδιος στο 5% και για τους non- dome στο 0% στην δικιά τους περίπτωση. Παίρνετε δηλαδή ό,τι θέλετε, από όπου θέλετε, αλλά αυτό επιτρέψτε μου να πω ότι δεν είναι συστηματικό και οργανωμένο.
Και θέλω να έρθω και λίγο στις τράπεζες. Γιατί, ο πυρήνας της κριτικής που έχουμε λάβει από εσάς, ως κυβέρνηση, είναι αυτός, λέτε «κάντε μία έκτακτη φορολόγηση». Να πω ότι η διάσταση του εκτάκτου σε όλους αυτούς τους θεσμούς δεν δρα καλά για την αξιοπιστία της χώρας. Πρέπει να κάνει κανείς συστηματικά πράγματα. Αλλά, πάμε να δούμε τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025.
Τα λειτουργικά έσοδα των τραπεζών αυξήθηκαν 0,5%. Τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 15%. Τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 7,2%, ενώ τα καθαρά λειτουργικά αποτελέσματα μειώθηκαν κατά 247 εκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή, για να το πω απλά: η αύξηση των τελικών κερδών των τραπεζών δεν προήλθε κυρίως από ενίσχυση της βασικής λειτουργικής τους κερδοφορίας. Η βασική αιτία ήταν η σημαντική μείωση των προβλέψεων για πιστωτικό κίνδυνο κατά περίπου 438 εκατομμύρια ευρώ και των ζημιών απομείωσης κατά 158 εκατομμύρια ευρώ επίσης. Άρα, γιατί όλα αυτά είναι πολύπλοκα θέματα.
Με απλά λόγια. Οι τράπεζες πλέον χρειάζονται μικρότερες προβλέψεις, επειδή η οικονομία βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση. Οι επισφάλειες περιορίζονται και οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά εξυπηρετούν καλύτερα τις υποχρεώσεις τους. Πάει να πει αυτό ότι δεν πρέπει να παρεμβαίνουμε; Όχι. Δεν έχουμε παρέμβει; Δεν έχουμε κάνει παρέμβαση στα ATM και στο κόστος το οποίο έπαιρναν σε κάθε ανάληψη; Δεν έχουμε κάνει παρέμβαση, ως κυβέρνηση, στις γενικότερες τραπεζικές χρεώσεις; Δεν κάναμε παρέμβαση για τον ελβετικό φράγκο;
Ό,τι χρειάζεται να κάνουμε, το κάνουμε, αλλά το κάνουμε με αξιοπιστία και χωρίς να στοχοποιούμε περιττά τους θεσμούς της ελληνικής οικονομίας, γιατί καταλαβαίνουμε ότι, όταν το γήπεδο κινείται, ειδικά σε εποχές παγκόσμιας αστάθειας, κάνουμε πιο πολύ κακό παρά καλό. Είναι περισσότερος λαϊκισμός, παρά πραγματική κοινωνική υποστήριξη.
Και, επιτρέψτε μου να πω, το κριτήριο στις τράπεζες είναι αν χρηματοδοτούν περισσότερο εν τέλει την πραγματική οικονομία, τα ελληνικά νοικοκυριά και τις ελληνικές επιχειρήσεις. Και το κάνουν ολοένα και παραπάνω. Το 2019, ο ρυθμός χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητικός-περίπου -0,4%. Το 2025 κινείται στο 10%. Στα επιχειρηματικά δάνεια είναι 15% και επιστρέφει και η στεγαστική πίστη. Δεν θα ισχυριστώ ποτέ, ότι έχουν επιλυθεί όλα τα προβλήματα κι ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω, οι οποίοι αντιμετωπίζουν προβλήματα. Θα ισχυριστώ όμως με πάθος, ότι ο μόνος τρόπος να λύνεις τα προβλήματα είναι τα «να» και όχι τα «θα» και οι πραγματικές προτάσεις και οι πολιτικές που δουλεύουν στην πράξη και στο πεδίο.
Αν αθροίσω τις προτάσεις που κάνετε, γιατί αναφέρατε το ΦΠΑ, οι προτάσεις σας κοστίζουν κάποια δισεκατομμύρια παραπάνω από τον διαθέσιμο χώρο. Προτείνετε την τιμαριθμοποίηση. Οι προτάσεις του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ και αυτό το οποίο κάναμε ως πακέτο και ως φοροαπαλλαγή είναι πολλαπλάσιο της πρότασής σας. Είναι η μεγαλύτερη μείωση άμεσων φόρων στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Πολύ μεγαλύτερο δηλαδή από το να κάναμε μία απλή τιμαριθμοποίηση. Και το κάναμε στοχευμένα στα νέα παιδιά και στις οικογένειες.
Άρα, και κλείνω με αυτό, τελευταία φράση για την ΔΕΗ, στον διαθέσιμο χρόνο, η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου που κάναμε και που κάνουμε τώρα, επειδή αναφέρατε τη μείωση του ποσοστού, δείτε που έχει οδηγήσει: η περιουσία του Δημοσίου, όταν είχαμε το 51% της ΔΕΗ το 2019, άξιζε 150 εκατομμύρια ευρώ. Σήμερα, ξέρετε πόσο κάνει το 34% που έχουμε; 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παρεμβάσεις για τη φορολογική διοίκηση
Την ανάγκη για ένα κράτος με στρατηγικό ρόλο στην οικονομία, χωρίς να υποκαθιστά την ελεύθερη αγορά, υπογράμμισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης κατά την ομιλία του στη Βουλή για το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ο υπουργός παρουσίασε παρεμβάσεις για τη φορολογική διοίκηση, τις δημόσιες συμμετοχές σε στρατηγικές επιχειρήσεις, τα κρυπτοστοιχεία, τις επενδύσεις και τη στήριξη επαγγελματικών και περιφερειακών φορέων.
Αναλυτικότερα:
- Θεσπίζεται για πρώτη φορά πλαίσιο που επιτρέπει στο Δημόσιο να συμμετέχει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εισηγμένων εταιρειών στρατηγικής σημασίας, όπως η ΔΕΗ και ο ΑΔΜΗΕ.
- Ο υπουργός τόνισε ότι η ενέργεια αποτελεί ζήτημα ασφάλειας και στρατηγικής αυτονομίας, ειδικά σε περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
- Ενσωματώνονται οι ευρωπαϊκές οδηγίες DAC 8 και DAC 9 για μεγαλύτερη φορολογική διαφάνεια και έλεγχο σε κρυπτοστοιχεία και πολυεθνικές εταιρείες.
- Εισάγονται τα Tax Rulings, μέσω των οποίων επιχειρήσεις και επενδυτές θα μπορούν να λαμβάνουν δεσμευτικές φορολογικές απαντήσεις εκ των προτέρων.
- Προβλέπονται μειώσεις προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ και άλλων φόρων, καθώς και αναδρομικές επιστροφές από τον Απρίλιο του 2024.
- Μειώνεται κατά 30% το ελάχιστο καθαρό εισόδημα για τη φορολόγηση επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών.
- Διευρύνεται το πλαίσιο αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας, με παρεμβάσεις και για τη δημιουργία logistics hub στην Αλεξανδρούπολη.
- Θεσπίζεται τριετής ενίσχυση για τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς με κάλυψη του κόστους μετάδοσης σήματος.
- Προωθούνται αλλαγές εκσυγχρονισμού στην Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), με νέες ρυθμίσεις για εταιρική διακυβέρνηση, προσλήψεις και εργασιακά κίνητρα.
Η ομιλία του υπουργού στη Βουλή:
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Πριν καν ξεκινήσω, θέλω να εκφράσω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένεια του 17χρονου κοριτσιού που χάθηκε τόσο άδικα, αλλά και να ευχηθώ δύναμη και γρήγορη ανάρρωση στο άλλο παιδί που νοσηλεύεται βαριά τραυματισμένο.
Αυτό δεν είναι ένα γεγονός που μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία είδηση που θα ξεχαστεί σε δυο τρεις ημέρες. Είναι ένα βαθιά ανησυχητικό κοινωνικό ζήτημα που πρέπει να μας απασχολήσει όλους την Πολιτεία, τις οικογένειες, το σχολείο, την κοινωνία συνολικά.
Οφείλουμε να σταθούμε με μεγάλη σοβαρότητα απέναντι σε τέτοια περιστατικά, να συζητήσουμε ανοιχτά, να αναζητήσουμε όλοι μαζί σε αυτή την αίθουσα τις πραγματικές αιτίες και να προσπαθήσουμε να θεραπεύσουμε τις συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν ένα ανήλικο παιδί σε τόσο ακραίες και απελπισμένες ενέργειες.
Κυρίες και κύριοι,
Συζητούμε σήμερα ένα νομοσχέδιο το οποίο αντανακλά μια συγκεκριμένη πολιτική επιλογή. Να οικοδομήσουμε ένα κράτος πιο σύγχρονο, αξιόπιστο, αποτελεσματικό, με περισσότερη διαφάνεια, ασφάλεια δικαίου και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη μεταξύ πολιτείας, πολιτών και επιχειρήσεων.
• Πρόκειται για ένα πολυθεματικό νομοσχέδιο, το οποίο ενσωματώνει σημαντικές ευρωπαϊκές οδηγίες,
• εκσυγχρονίζει πολύ σημαντικές λειτουργίες της φορολογικής διοίκησης,
• διορθώνει αδικίες και στρεβλώσεις,
• μειώνει περιττά διοικητικά βάρη και ταυτόχρονα
• προωθεί παρεμβάσεις με έντονο αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα.
Συζητάμε αρκετές ημέρες τις διατάξεις του, θα συνεχίσουμε και μέσα στην ημέρα. Όμως , θέλω να ξεκινήσω από μία πολύ σημαντική τροπολογία, με την οποία θεσπίζουμε, για πρώτη φορά, ένα σαφές και λειτουργικό πλαίσιο που επιτρέπει στο Ελληνικό Δημόσιο να συμμετέχει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εισηγμένων εταιρειών στις οποίες διαθέτει συμμετοχή, άμεσα ή έμμεσα, ανεξαρτήτως ποσοστού συμμετοχής, μεταξύ άλλων και μέσω της ΕΕΣΥΠ.
Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε συγκεκριμένη διαδικασία που να παρέχει αυτή τη δυνατότητα. Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι το Δημόσιο μπορούσε να βλέπει τη συμμετοχή του να αποδυναμώνεται ακόμη και σε εταιρείες στρατηγικής σημασίας, χωρίς να διαθέτει ένα σαφές θεσμικό εργαλείο για να προστατεύσει το δημόσιο συμφέρον.
Αυτό ακριβώς αλλάζουμε σήμερα.
Η προτεινόμενη ρύθμιση δίνει στο Ελληνικό Δημόσιο τη δυνατότητα να συμμετέχει, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας και των υποδομών, με στόχο τη διατήρηση της συμμετοχής του σε τομείς στρατηγικής σημασίας για τη χώρα.
Η συζήτηση αυτή αφορά άμεσα τη ΔΕΗ.
Η ΔΕΗ σήμερα δεν είναι η ΔΕΗ του παρελθόντος. Σίγουρα δεν είναι η ΔΕΗ του 2019. Δεν είναι πλέον μια επιχείρηση εγκλωβισμένη στη στασιμότητα, με συσσωρευμένα προβλήματα και με περιορισμένη δυνατότητα να επενδύσει και να ανταγωνιστεί διεθνώς. Είναι ένας σύγχρονος, καθετοποιημένος ενεργειακός όμιλος, με καθοριστικό ρόλο όχι μόνο στην ελληνική οικονομία αλλά και στην ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
Οι επενδύσεις που πραγματοποιεί στην παραγωγή ενέργειας, στα δίκτυα, στις ανανεώσιμες πηγές, στην αποθήκευση και στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό δημιουργούν κρίσιμες υποδομές για τις επόμενες δεκαετίες. Επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις και τη συνολική ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι σε διεθνείς κρίσεις.
Το ίδιο ισχύει και για τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΑΔΜΗΕ διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια, στις διεθνείς διασυνδέσεις, στην ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συνολικά στη στρατηγική θέση της χώρας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
Ειδικά σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η ενέργεια είναι ζήτημα ασφαλείας και στρατηγικής αυτονομίας. Γι’ αυτό και η δυνατότητα του Δημοσίου να διατηρεί ισχυρή παρουσία σε εταιρείες σαν και αυτές οφείλει να αποτελεί στρατηγική επιλογή της χώρας.
Να πω κάτι ευρύτερο: Η σύγχρονη οικονομία, στο πλαίσιο των μεγάλων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, έχει μεταβάλει ριζικά και τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη παρεμβαίνουν στην οικονομική ζωή. Δεν ισχύει πλέον ούτε το παλιό μοντέλο του κράτους που παρεμβαίνει παντού που αυτό έχει αποτύχει στην πράξη και υποκαθιστά την αγορά ή επιδιώκει να την υποκαταστήσει, ούτε όμως ισχύει και η αντίστροφη λογική που λέει ότι το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει πουθενά και πρέπει να αφήνουμε την ελεύθερη οικονομία στα πάντα μόνη της.
Το κράτος καλείται σήμερα να αναλάβει έναν βαθιά στρατηγικό ρόλο. Οι οικονομίες που θα επιβιώσουν και που θα ευδοκιμήσουν στις επόμενες δεκαετίες είναι εκείνες που αφήνουν την ελεύθερη αγορά να λειτουργεί απρόσκοπτα εκεί που πρέπει, αλλά διατηρούν την ικανότητα του κράτους να κάνει κρίσιμες τομές και να χαράσσει μακροπρόθεσμη πορεία στους τομείς που έχουν στρατηγική σημασία για την οικονομία, την ασφάλεια και το μέλλον της χώρας. Αυτή ακριβώς είναι και η επιλογή που γίνεται εδώ.
Κυρίες και κύριοι,
Στον πυρήνα της νομοθετικής παρέμβασης εντάσσεται η ενσωμάτωση δύο ευρωπαϊκών Οδηγιών DAC 8 και DAC 9 στην ελληνική έννομη τάξη.
Οι οδηγίες DAC (Directive on Administrative Cooperation ) αποτελούν πάνω από μία δεκαετία ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διοικητική συνεργασία στον φορολογικό τομέα. Από το 2011 μέχρι σήμερα, διαδοχικά ευρωπαϊκά νομοθετήματα έχουν ενισχύσει τη δυνατότητα των φορολογικών αρχών να αποκτούν έγκαιρη, διαφανή και αξιόπιστη πληροφόρηση για εισοδήματα, περιουσιακά στοιχεία και οικονομικές δραστηριότητες με διασυνοριακή διάσταση.
Με την οδηγία DAC 8 θεσπίζεται πλέον ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο πλαίσιο υποβολής και ανταλλαγής πληροφοριών που αφορά τόσο τα ίδια τα κρυπτοστοιχεία όσο και τους παρόχους των σχετικών υπηρεσιών.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Σημαίνει ότι η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη της αποκτούν πλέον τα απαραίτητα εργαλεία ώστε η τεχνολογική εξέλιξη να μην μετατρέπεται, να μην καθίσταται εργαλείο αδιαφάνειας και εργαλείο φοροαποφυγής. Τα κρυπτοστοιχεία αποτελούν πλέον μια πραγματικότητα της σύγχρονης οικονομίας. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να λειτουργούν εκτός θεσμικού και φορολογικού πλαισίου. Με τη DAC 8 ενισχύεται η δυνατότητα των φορολογικών αρχών να εντοπίζουν εισοδήματα και συναλλαγές που μέχρι σήμερα μπορούσαν να παραμένουν αόρατα.
Και αυτό είναι ζήτημα δικαιοσύνης απέναντι σε όλους εκείνους που πληρώνουν κανονικά τους φόρους τους. Είναι και ένα ζήτημα ισονομίας και θεσμικής αξιοπιστίας.
Παράλληλα, με την ενσωμάτωση της Οδηγίας DAC 9 προωθείται η απλοποίηση και ο εξορθολογισμός των διαδικασιών συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο πλαίσιο του παγκόσμιου ελάχιστου φορολογικού συντελεστή, του γνωστού Pillar II, όπως αυτό έχει ήδη θεσπιστεί με τον ν. 5100/2024 και την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2523.
Η Ευρώπη και ο ΟΟΣΑ έχουν πλέον διαμορφώσει ένα κοινό διεθνές πλαίσιο ώστε οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις να μην μπορούν να μεταφέρουν τεχνητά τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους. Το πλαίσιο αυτό προβλέπει έναν ελάχιστο αποτελεσματικό φορολογικό συντελεστή 15%.
Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη διεθνή προσπάθεια. Και με τις ρυθμίσεις της DAC 9 επιδιώκουμε η εφαρμογή του πλαισίου αυτού να γίνεται με όσο το δυνατόν λιγότερη γραφειοκρατία και με ένα μικρό διοικητικό κόστος όσο το δυνατόν μικρότερο για τις επιχειρήσεις.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Παράλληλα με την ενσωμάτωση των Οδηγιών DAC 8 και DAC 9, το νομοσχέδιο περιέχει μια σειρά σημαντικών διατάξεων που αφορούν την καθημερινότητα πολιτών, επαγγελματιών, επιχειρήσεων και δημοσίων φορέων.
Θέλω πρώτα να σταθώ στο άρθρο 36, διότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία της φορολογικής διοίκησης.
Με το άρθρο αυτό θεσπίζονται τα διεθνώς γνωστά ως Tax Rulings μέσω της Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης, της Φ.Δ.Α.
Για πρώτη φορά παρέχεται η δυνατότητα στους φορολογούμενους να λαμβάνουν εκ των προτέρων επίσημη και δεσμευτική ερμηνεία της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας για μελλοντικές πράξεις ή συναλλαγές.
Η Φορολογική Διοίκηση, κατόπιν αίτησης και καταβολής παραβόλου, εκδίδει απάντηση εντός 150 ημερών. Η απάντηση αυτή δεσμεύει τη Διοίκηση, για όσο παραμένουν αμετάβλητα τα πραγματικά περιστατικά και το νομοθετικό πλαίσιο.
Εξαιρούνται ζητήματα σχετικά με την προέγκριση μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης, εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου και υποθέσεις υπό δικαστική ή διοικητική αμφισβήτηση.
Κατά τη συζήτηση με τους φορείς ακούστηκαν παρατηρήσεις ότι το κόστος των Tax Rulings θα έπρεπε να είναι χαμηλότερο.
Ακούσαμε αυτές τις απόψεις και ήδη μειώσαμε το βασικό κόστος της υπηρεσίας.
Θέλω όμως να εξηγήσω με σαφήνεια τη φιλοσοφία της ρύθμισης.
Τα Tax Rulings δεν είναι μια μαζική υπηρεσία καθημερινών υποθέσεων. Η σύλληψη είναι ότι οφείλουν να αφορούν εξειδικευμένες περιπτώσεις υψηλής οικονομικής αξίας, όπως μια μεγάλη επένδυση ή μια σύνθετη συναλλαγή στην οποία εκ των πραγμάτων λόγω της συνθετότητάς της υπάρχει κάποια πραγματική φορολογική ασάφεια.
Και ναι, είναι επίτηδες μια υπηρεσία η οποία οφείλει να είναι κοστοβόρος γιατί επιβαρύνει και τη φορολογική διοίκηση αντιστοίχως.
Διότι όταν κάποιος σχεδιάζει μια επένδυση 50 εκατομμυρίων ευρώ, δεν θα έχει πρόβλημα να καταβάλει 30 χιλιάδες ευρώ προκειμένου να αποκτήσει εκ των προτέρων πλήρη φορολογική ασφάλεια και σαφήνεια.
Αυτό που προσφέρουν τα Tax Rulings είναι ασφάλεια δικαίου.
Και η ασφάλεια δικαίου είναι προϋπόθεση επενδύσεων, ανάπτυξης και εμπιστοσύνης σε κάθε οικονομία, προφανώς και στη δική μας.
Θα σταθώ και σε άλλα σημαντικά άρθρα του νομοσχεδίου:
Στο άρθρο 37 προχωρούμε σε σημαντικές μειώσεις προστίμων, λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις των λογιστών και του Οικονομικού Επιμελητηρίου.
Συγκεκριμένα:
Στις εκπρόθεσμες μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, δηλαδή δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή, επιβάλλεται πλέον πρόστιμο 100 ευρώ αντί 250 ή 500 ευρώ που ισχύει σήμερα, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα.
Και μάλιστα, πρόστιμα που έχουν ήδη καταβληθεί επιστρέφονται αναδρομικά από 19 Απριλίου 2024.
Στις εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων, πλην φόρου κερδών τυχερών παιγνίων , δεν επιβάλλεται πρόστιμο εφόσον το ποσό του φόρου προς καταβολή ανέρχεται έως 100 ευρώ, αντί των σημερινών προστίμων των 250 ή 500 ευρώ.
Και εδώ προβλέπεται αναδρομική επιστροφή προστίμων από 19 Απριλίου 2024.
Στις εκπρόθεσμες δηλώσεις απόδοσης έμμεσων φόρων, τελών και εισφορών , πλην ΦΠΑ και ΦΜΑ , δεν επιβάλλεται πρόστιμο όταν το ποσό προς καταβολή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
Πρόκειται για παρεμβάσεις κοινής λογικής, που μειώνουν περιττά διοικητικά βάρη χωρίς να υπονομεύουν τη φορολογική συμμόρφωση.
Επιπροσθέτως, εισάγεται ειδική απαλλαγή από τα πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής για δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου ή αφορούν φορολογικές υποχρεώσεις που ανάγονται σε φορολογικά έτη κατά τα οποία ο υπόχρεος ήταν ανήλικος.
Παράλληλα, ρυθμίζονται ειδικές περιπτώσεις έναρξης δραστηριότητας στο όνομα ανηλίκου στις οποίες η δραστηριότητα δεν μπορούσε αντικειμενικά να ασκηθεί και δεν προέκυψε εισόδημα, ώστε να μην επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος και να παρέχεται δυνατότητα αμφισβήτησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος του άρθρου 28Α ΚΦΕ για τα έτη 2023 και 2024, με γνώμονα τη φοροδοτική ικανότητα.
Στο άρθρο 41 προβλέπεται μείωση κατά 30% του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος που λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Υλοποιούμε όσα συμφωνήσαμε τον περασμένο Μάρτιο με τους εκπροσώπους των πωλητών λαϊκών αγορών.
Με τον τρόπο αυτό στηρίζουμε ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της μάχης.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Στο άρθρο 60 διευρύνεται το πεδίο δράσης της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, ώστε να μπορεί να αναλαμβάνει την ωρίμανση και τη διενέργεια διαδικασιών αξιοποίησης ακινήτων που ανήκουν ή έχουν παραχωρηθεί σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και λοιπές θυγατρικές της ΕΕΣΥΠ.
Στόχος είναι η επιτάχυνση και η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.
Στο άρθρο 63 μεταβιβάζεται άνευ ανταλλάγματος στο Ελληνικό Δημόσιο η πλήρης κυριότητα, νομή και κατοχή συγκεκριμένων ακινήτων στον Δήμο Αλεξανδρούπολης, τα οποία είχαν περιέλθει στην κυριότητα του Δήμου ως κοινοτικός κλήρος, και παραχωρείται περαιτέρω στην ΕΕΣΥΠ το δικαίωμα διαχείρισης, χρήσης και εκμετάλλευσής τους.
Εξαιρούνται οι περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000 και δεν θίγονται προγενέστερα εμπράγματα δικαιώματα τρίτων.
Θέλω να σημειώσω ότι τα συγκεκριμένα ακίνητα παρέμεναν αναξιοποίητα επί δεκαετίες. Πλέον θα αποτελέσουν μέρος του logistics hub που δημιουργείται συστηματικά στην Αλεξανδρούπολη.
Έχει προηγηθεί διαβούλευση με τον Δήμο Αλεξανδρούπολης και έχουν ήδη προταθεί ανταλλάγματα, μεταξύ των οποίων και τμήμα του λιμανιού, με κατ’ αρχήν συμφωνία.
Θέλω επίσης να σταθώ στο άρθρο 79, με το οποίο το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης προχωρούν στη θέσπιση ενός στοχευμένου μέτρου στήριξης για τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς της χώρας. Οι περιφερειακοί σταθμοί — συνολικά 81 από τον Έβρο έως την Κρήτη , αποτελούν τη φωνή των τοπικών κοινωνιών. Αναδεικνύουν τα προβλήματα και τις ανάγκες της περιφέρειας, ενισχύουν το δημόσιο διάλογο, συμβάλλουν στην κοινωνική συνοχή και στηρίζουν την τοπική οικονομία και την απασχόληση. Ωστόσο, λειτουργούν υπό ασφυκτικές οικονομικές πιέσεις και επιβαρύνονται με υψηλό και ανελαστικό κόστος μετάδοσης του τηλεοπτικού σήματος. Και το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν ένας σταθμός αναγκάζεται να διακόψει τη λειτουργία του, καθώς το κόστος αυτό επιμερίζεται στους υπόλοιπους σταθμούς, δημιουργώντας ένα αρνητικό ντόμινο που απειλεί συνολικά τη βιωσιμότητα της περιφερειακής τηλεόρασης.
Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση παρεμβαίνουμε ουσιαστικά για να προστατεύσουμε την πολυφωνία και την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στην ενημέρωση σε ολόκληρη τη χώρα. Θεσπίζεται καθεστώς ενίσχυσης διάρκειας τριών ετών, από την 1η Ιανουαρίου 2026, για όλους τους νομίμως λειτουργούντες περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, καθώς και για όσους λειτουργήσουν νόμιμα κατόπιν αδειοδότησης. Η ενίσχυση καλύπτει αποκλειστικά το κόστος μετάδοσης του τηλεοπτικού σήματος, δηλαδή τη δαπάνη που καταβάλλουν οι σταθμοί προς τον πάροχο ψηφιακής ευρυεκπομπής για την υποχρεωτική επίγεια εκπομπή, με ενιαίους και αντικειμενικούς όρους για όλους. Πρόκειται για μια παρέμβαση με σαφές δημοκρατικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, γιατί η φωνή της περιφέρειας δεν μπορεί και δεν πρέπει να σιγήσει.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης μια σειρά ακόμη σημαντικών ρυθμίσεων.
Στο άρθρο 42 ρυθμίζεται η φορολογική αντιμετώπιση των ανείσπρακτων δεδουλευμένων αποδοχών που εισπράττουν από 1ης Ιανουαρίου 2025 οι πρώην εργαζόμενοι των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, ώστε να φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 20% κατά το έτος καταβολής και όχι αναδρομικά.
Στο άρθρο 81 αντιμετωπίζονται εκκρεμείς υποθέσεις προγενέστερων φορολογικών περιόδων που αφορούν εκπτώσεις λόγω κύκλου εργασιών, αίροντας την τυπική προϋπόθεση προηγούμενης γνωστοποίησης στη ΔΟΥ, εφόσον αποδεικνύεται η πραγματική χορήγηση των εκπτώσεων και η συνδρομή των ουσιαστικών προϋποθέσεων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Θέλω να σταθώ και στις διατάξεις για την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία στα άρθρα 99 έως 104.
Πρόκειται για κρίσιμες παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού της ΕΑΒ Α.Ε., μιας εταιρείας με στρατηγική σημασία για την αμυντική βιομηχανία και την εθνική οικονομία.
Προβλέπεται η εφαρμογή διατάξεων εταιρικής διακυβέρνησης που ισχύουν για τις δημόσιες ανώνυμες εταιρείες, ιδίως ως προς τη συγκρότηση επιτροπής προσλήψεων και αμοιβών.
• Καθορίζεται το νομικό καθεστώς των θυγατρικών εταιρειών της ΕΑΒ και προβλέπεται ότι, εφόσον δεν εξυπηρετούν δημόσιο σκοπό, εξαιρούνται από το στενό πλαίσιο των δημόσιων επιχειρήσεων.
• Τροποποιούνται τα ποσά και οι δικαιούχοι του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, με γνώμονα την πραγματική εργασία και τις ειδικότητες των εργαζομένων.
• Αποσαφηνίζονται ζητήματα σχετικά με τις καταβολές και τα κίνητρα παραμονής των εργαζομένων, ώστε το πλαίσιο να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της εταιρείας.
• Και παρέχεται η δυνατότητα στην ΕΑΒ να προσλαμβάνει με συμβάσεις ορισμένου χρόνου στρατιωτικούς εν αποστρατεία, αξιοποιώντας την εμπειρία και την τεχνογνωσία τους.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Το παρόν νομοσχέδιο υπηρετεί μια συνολική στρατηγική.
• Μια στρατηγική που συνδυάζει:
• τη διαφάνεια με την ανάπτυξη,
• τη φορολογική συμμόρφωση με τη μείωση περιττών βαρών,
• την ψηφιακή και διοικητική αναβάθμιση με την κοινωνική δικαιοσύνη,
• την επενδυτική ασφάλεια με την αποτελεσματικότητα του κράτους.
Με τις διατάξεις για τη διεθνή διοικητική συνεργασία ενισχύουμε τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της χώρας.
Με τα Tax Rulings ενισχύουμε την ασφάλεια δικαίου και δημιουργούμε ένα πιο ώριμο επενδυτικό περιβάλλον.
Με τις μειώσεις προστίμων διορθώνουμε υπερβολές και ακούμε τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και των επαγγελματιών.
Με τις παρεμβάσεις για τη δημόσια περιουσία, την Αλεξανδρούπολη και την ΕΑΒ ενισχύουμε την αναπτυξιακή και γεωστρατηγική δυναμική της χώρας.
Και με τις επιμέρους κοινωνικές και διορθωτικές ρυθμίσεις αντιμετωπίζουμε πραγματικές εκκρεμότητες και πραγματικές αδικίες.
Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο μιας σύγχρονης διακυβέρνησης:
να μπορεί να συνδυάζει μεταρρύθμιση, ανάπτυξη, κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπιστία.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, με αυτές τις σκέψεις, σας καλώ να υπερψηφίσετε το νομοσχέδιο.
Σας ευχαριστώ.
