Ο ψηφιακός «σεισμός» που παρέλυσε τράπεζες, χρηματιστήρια και δημόσιες υπηρεσίες σε όλο τον κόσμο απειλεί να αφήσει βαρύ οικονομικό αποτύπωμα. Οι εκτιμήσεις της Morningstar DBRS, οι παγίδες των ασφαλιστηρίων συμβολαίων και ο φόβος για νέο ντόμινο προβλημάτων.
Σε έναν οικονομικό εφιάλτη εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων εξελίσσεται το παγκόσμιο μπλακ άουτ της Microsoft, που από την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου προκάλεσε σοβαρές δυσλειτουργίες σε επιχειρήσεις, τράπεζες, χρηματιστήρια και κρατικές υπηρεσίες.
Η μεγάλη διακοπή στις ψηφιακές υπηρεσίες του τεχνολογικού κολοσσού ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο πόσο εξαρτημένη είναι πλέον η παγκόσμια οικονομία από συγκεκριμένες τεχνολογικές υποδομές.
Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις της Morningstar DBRS, οι ασφαλισμένες ζημιές ενδέχεται να φτάσουν τα 300 έως 500 εκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, το πραγματικό οικονομικό κόστος μπορεί να αποδειχθεί μεγαλύτερο, καθώς αρκετές επιχειρήσεις κινδυνεύουν να επωμιστούν οι ίδιες τις απώλειές τους.
Και αυτό επειδή, όπως προειδοποιούν οι αναλυτές, δεν καλύπτουν όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια ζημιές που προκαλούνται από τεχνικές αστοχίες.
Οι «παγίδες» που αφήνουν επιχειρήσεις χωρίς αποζημίωση
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ύψος της οικονομικής ζημιάς, αλλά και το εάν οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν τελικά να αποζημιωθούν.
Πολλά ασφαλιστήρια κυβερνοασφάλισης προβλέπουν κάλυψη αποκλειστικά για ζημιές που οφείλονται σε κακόβουλες κυβερνοεπιθέσεις και όχι σε γενικές τεχνικές βλάβες ή αστοχίες συστημάτων.
Στην περίπτωση της Microsoft, οι μέχρι στιγμής ενδείξεις παραπέμπουν σε πρόβλημα τεχνικής φύσης, ενώ η εταιρεία έχει αναφέρει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν το περιστατικό με κυβερνοεπίθεση.
Αυτό ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικό για χιλιάδες επιχειρήσεις που είδαν τις δραστηριότητές τους να διακόπτονται.
Επιπλέον, ορισμένα συμβόλαια προβλέπουν περίοδο αναμονής πριν ενεργοποιηθεί η ασφαλιστική κάλυψη. Εάν η διακοπή διαρκέσει λιγότερο από το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα, η επιχείρηση μπορεί να μη δικαιούται αποζημίωση.
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης τα ανώτατα όρια κάλυψης, οι απαλλαγές και οι ειδικές εξαιρέσεις που περιλαμβάνονται στα ασφαλιστήρια.
Από τα χρηματιστήρια μέχρι τα υπουργεία: Επιστροφή ακόμη και στο φαξ
Οι συνέπειες του μπλακ άουτ έγιναν αισθητές σε πολλές χώρες, καθώς οι δυσλειτουργίες επηρέασαν δημοφιλείς υπηρεσίες όπως το Outlook, το Teams και το Copilot.
Σε τράπεζες και χρηματιστηριακές επιχειρήσεις καταγράφηκαν καθυστερήσεις στην επικοινωνία με πελάτες και στην επιβεβαίωση συναλλαγών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επαγγελματίες αναγκάστηκαν να επιστρέψουν σε παλαιότερους τρόπους επικοινωνίας, χρησιμοποιώντας τηλέφωνα και φαξ.
Προβλήματα αναφέρθηκαν επίσης σε κρατικές υπηρεσίες στην Ασία, στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές του κόσμου, αποκαλύπτοντας την έκταση της εξάρτησης από τις εφαρμογές της Microsoft.
Πώς επηρεάστηκε η Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η εικόνα εμφανίστηκε περισσότερο ελεγχόμενη, χωρίς να καταγραφεί γενικευμένη κατάρρευση των βασικών πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τα σημαντικότερα κρατικά συστήματα συνέχισαν να λειτουργούν, ενώ οι δυσλειτουργίες εντοπίστηκαν κυρίως στην ηλεκτρονική αλληλογραφία υπουργείων και στις υπηρεσίες της Microsoft.
Παράλληλα, η Euronext, στην οποία ανήκει και το Χρηματιστήριο Αθηνών, συνέστησε στις εισηγμένες εταιρείες να χρησιμοποιούν τηλεφωνική επικοινωνία για επείγοντα ζητήματα, λόγω προβλημάτων στη λήψη ηλεκτρονικών μηνυμάτων.
Το προηγούμενο της CrowdStrike και ο φόβος για μεγαλύτερες ζημιές
Το νέο τεχνολογικό μπλακ άουτ φέρνει αναπόφευκτα στη μνήμη την παγκόσμια αναστάτωση που είχε προκαλέσει η CrowdStrike το καλοκαίρι του 2024.
Τότε, μια προβληματική ενημέρωση λογισμικού επηρέασε περίπου 8,5 εκατομμύρια συσκευές Windows, προκαλώντας σοβαρές δυσλειτουργίες σε αεροδρόμια, νοσοκομεία, τράπεζες και επιχειρήσεις.
Οι ασφαλισμένες ζημιές από εκείνο το περιστατικό είχαν εκτιμηθεί από την CyberCube μεταξύ 400 εκατομμυρίων και 1,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι το σημερινό περιστατικό της Microsoft είναι, προς το παρόν, λιγότερο σοβαρό. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια των προβλημάτων, τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος να εκτοξευθεί το οικονομικό κόστος.
Σταδιακή αποκατάσταση, αλλά παραμένει η αβεβαιότητα
Η Microsoft συνεχίζει τις παρεμβάσεις στις επηρεαζόμενες υποδομές, με στόχο τη σταδιακή επαναφορά των υπηρεσιών της.
Οι τελευταίες διαθέσιμες ενημερώσεις της 13ης Νοεμβρίου κάνουν λόγο για βελτίωση στη σταθερότητα ορισμένων συστημάτων και στην παράδοση ηλεκτρονικών μηνυμάτων. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν διαλείπουσες δυσλειτουργίες, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πλήρους αποκατάστασης.
Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, ο συνολικός αντίκτυπος στην πιστοληπτική τους ικανότητα εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένος. Για πολλές επιχειρήσεις, όμως, το αποτέλεσμα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επώδυνο.
Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι πλέον ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό του παγκόσμιου ψηφιακού μπλακ άουτ. Διότι, ακόμη και όταν αποκατασταθούν πλήρως οι υπηρεσίες της Microsoft, οι οικονομικές συνέπειες για όσους έμειναν εκτός λειτουργίας μπορεί να συνεχιστούν για αρκετό διάστημα.
