Την ώρα που μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι συγκρούονται με τους εργαζομένους τους για την επιστροφή στο γραφείο, αρκετές νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται να κινούνται σε εντελώς διαφορετική λογική. Εκεί, το ζήτημα της υποχρεωτικής παρουσίας δεν εμφανίζεται ως διοικητική εντολή, αλλά ως φυσική επιλογή των ίδιων των ομάδων.
Χαρακτηριστική ήταν η απάντηση του διευθύνοντος συμβούλου της Together AI, Βίπουλ Βεντ Πρακάς, όταν ρωτήθηκε από το Business Insider αν χρειάστηκε ποτέ να εκδώσει οδηγία επιστροφής στο γραφείο. «Τι είναι το RTO;», απάντησε, δείχνοντας ότι για πολλές εταιρείες του χώρου το δίλημμα τηλεργασία ή γραφείο δεν τέθηκε ποτέ με τους ίδιους όρους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εργαζόμενοι επιλέγουν να βρίσκονται στο γραφείο, χωρίς η διοίκηση να χρειαστεί να το επιβάλει. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια νέα εργασιακή κουλτούρα στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης που γεννήθηκαν ή αναπτύχθηκαν μετά την πανδημία.
Το γραφείο ως κέντρο καινοτομίας
Σε αντίθεση με την κλασική συζήτηση περί ευελιξίας, οι νέες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αντιμετωπίζουν τη φυσική παρουσία ως αναπόσπαστο στοιχείο της καινοτομίας.
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Glean, Αρβίντ Τζέιν, περιγράφει μια εταιρεία που στα πρώτα της βήματα λειτουργούσε με λίγα άτομα σε έναν μικρό χώρο, με συνεχή ανταλλαγή ιδεών, άμεσες αποφάσεις και καθημερινή συνεργασία. Η πανδημία ανέκοψε βίαια αυτό το μοντέλο, όμως η ομάδα, όπως λέει, ήθελε να επιστρέψει στη δια ζώσης λειτουργία.
Η Glean διατήρησε τελικά ένα υβριδικό σχήμα, με μία ημέρα εξ αποστάσεως εργασίας την εβδομάδα, όμως ο πυρήνας της καθημερινότητας παραμένει το γραφείο.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στη Resolve AI, του Σπύρου Ξάνθου, όπου η φυσική παρουσία θεωρείται βασικό μέρος της εταιρικής λειτουργίας. Η εταιρεία παρέχει γεύματα στους εργαζομένους και, όπως αναφέρει ο ιδρυτής της, πολλοί παραμένουν στον χώρο ακόμη και μετά τη λήξη της εργάσιμης ημέρας, όχι λόγω υποχρέωσης, αλλά επειδή έχει διαμορφωθεί ισχυρό κλίμα ομάδας.
Η νέα γενιά δουλεύει αλλιώς
Ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, Νίκολας Μπλουμ, αποδίδει το φαινόμενο στη σύνθεση των ομάδων και στα ισχυρά οικονομικά κίνητρα. Πολλοί εργαζόμενοι είναι νέοι, διαθέτουν μετοχικά δικαιώματα στις εταιρείες τους και συνδέουν την προσωπική τους επιτυχία με την ανάπτυξη του εγχειρήματος.
Σε αυτό το περιβάλλον, το γραφείο δεν λειτουργεί απλώς ως χώρος εργασίας, αλλά ως χώρος κοινωνικοποίησης, μάθησης και επαγγελματικής ταύτισης. Για εργαζομένους που βρίσκονται στα πρώτα χρόνια της καριέρας τους, η άμεση επαφή με συναδέλφους, ιδρυτές και ομάδες προϊόντος μπορεί να είναι πολύ πιο καθοριστική από την άνεση της τηλεργασίας.
Ο Ρίτσαρντ Φλόριντα, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί συνεχή επαφή με χρήστες, πελάτες και συνεργάτες. Η καινοτομία, όπως σημειώνει, δεν παράγεται μόνο μέσα από τον κώδικα, αλλά και μέσα από τη ζωντανή αλληλεπίδραση.
Η άλλη πλευρά της τεχνολογικής εργασίας
Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει ότι η τηλεργασία τελειώνει. Δείχνει, όμως, ότι στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης διαμορφώνεται ένα διαφορετικό μοντέλο: λιγότερο διοικητικό, περισσότερο βιωματικό.
Οι νεοφυείς επιχειρήσεις που κινούνται με μεγάλη ταχύτητα χρειάζονται γρήγορες αποφάσεις, πειραματισμό, εμπιστοσύνη και ψυχολογική ασφάλεια. Αυτά, σύμφωνα με τους ιδρυτές τους, χτίζονται πιο εύκολα όταν οι άνθρωποι βρίσκονται στον ίδιο χώρο.
Έτσι, ενώ οι μεγάλες εταιρείες προσπαθούν να πείσουν ή να υποχρεώσουν τους εργαζομένους να επιστρέψουν, οι νέες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται να πετυχαίνουν κάτι διαφορετικό: να κάνουν το γραφείο ξανά ελκυστικό, όχι ως υποχρέωση, αλλά ως σημείο όπου χτίζεται η επόμενη μεγάλη τεχνολογική αλλαγή.
