Το νέο πολυνομοσχέδιο μειώνει αναδρομικά πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ, καταργεί ποινές σε μικρές φορολογικές παραβάσεις και εισάγει ελαφρύνσεις για δηλώσεις ανηλίκων, επηρεάζοντας χιλιάδες επαγγελματίες, επιχειρήσεις και φορολογουμένους.
Η νέα ρύθμιση επηρεάζει κυρίως τις μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ, για τις οποίες τα πρόστιμα περιορίζονται δραστικά, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις καταργούνται πλήρως. Παράλληλα, εισάγονται ευνοϊκές προβλέψεις για μικρές οφειλές έως 100 ευρώ, αλλά και για δηλώσεις που αφορούν ανήλικους φορολογουμένους.
Οι αλλαγές εφαρμόζονται αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024, γεγονός που σημαίνει ότι χιλιάδες πράξεις επιβολής προστίμων που εκδόθηκαν μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία θα επανεξεταστούν.
Σε περιπτώσεις όπου τα πρόστιμα δεν έχουν πληρωθεί, προβλέπεται η διαγραφή ή η τροποποίησή τους. Αν έχουν ήδη καταβληθεί, τα ποσά θα συμψηφίζονται με άλλες οφειλές προς την εφορία ή θα επιστρέφονται στους φορολογουμένους εφόσον δεν υπάρχουν εκκρεμότητες.
Μεγάλες αλλαγές στις δηλώσεις ΦΠΑ
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή, δηλαδή τις μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις.
Μέχρι σήμερα, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία επιβαρύνονταν με πρόστιμα 250 ή 500 ευρώ ακόμη και όταν δεν υπήρχε φορολογική οφειλή.
Με το νέο καθεστώς, το πρόστιμο περιορίζεται πλέον στα 100 ευρώ ανά παράβαση.
Η αλλαγή καλύπτει αναδρομικά όλες τις σχετικές παραβάσεις από τις 19 Απριλίου 2024 και μετά.
Το νέο ποινολόγιο της εφορίας
Μετά τις αλλαγές, το νέο πλαίσιο προστίμων διαμορφώνεται σε τρεις βασικές κατηγορίες.
Στην πρώτη κατηγορία επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ για κάθε παράβαση σε φορολογουμένους που είτε δεν υποβάλλουν είτε καταθέτουν εκπρόθεσμα δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή.
Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται:
δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα,
δηλώσεις φορολογίας κεφαλαίου,
δηλώσεις παρακράτησης φόρου,
δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος χωρίς οφειλή,
δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς χρεωστικό υπόλοιπο,
εκπρόθεσμες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων Ε9.
Για τις δηλώσεις Ε9 προβλέπεται ότι, όταν οι ίδιες μεταβολές επαναλαμβάνονται για περισσότερα έτη, επιβάλλεται μόνο ένα πρόστιμο αντί για πολλαπλές κυρώσεις.
Παράλληλα, δεν προβλέπονται πρόστιμα για δηλώσεις ΕΝΦΙΑ που εκδίδονται μηχανογραφικά από τη φορολογική διοίκηση.
Πρόστιμα έως 500 ευρώ όταν υπάρχει φόρος
Στη δεύτερη κατηγορία παραμένουν υψηλότερες κυρώσεις για περιπτώσεις όπου προκύπτει φόρος προς πληρωμή.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται πρόστιμο 250 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για όσες τηρούν διπλογραφικό σύστημα.
Οι κυρώσεις αυτές επιβάλλονται όταν δεν υποβάλλονται ή υποβάλλονται εκπρόθεσμα:
δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος,
δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων,
δηλώσεις ΦΠΑ με χρεωστικό υπόλοιπο,
δηλώσεις που συνοδεύονται από υποχρέωση καταβολής φόρου.
Το ίδιο ισχύει και όταν οι φορολογούμενοι δεν ανταποκρίνονται σε αιτήματα της φορολογικής διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων.
Απαλλαγές για μικρές οφειλές έως 100 ευρώ
Το νέο πλαίσιο εισάγει επίσης εκτεταμένες εξαιρέσεις από την επιβολή προστίμων για μικρές φορολογικές διαφορές.
Δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα:
σε εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ ή παρακρατούμενων φόρων όταν η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα,
σε τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος όταν ο επιπλέον φόρος δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ,
σε εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος όταν ο φόρος προς πληρωμή είναι έως 100 ευρώ,
σε εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων με ποσό έως 100 ευρώ,
σε τροποποιητικές δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών και εισφορών όταν οι πρόσθετες επιβαρύνσεις δεν υπερβαίνουν τα 100 ευρώ.
Οι εξαιρέσεις αφορούν και πολλαπλές τροποποιητικές δηλώσεις, εφόσον το συνολικό ποσό που προκύπτει παραμένει εντός του ορίου των 100 ευρώ.
Τι ισχύει για ανήλικους φορολογουμένους
Ιδιαίτερη πρόβλεψη περιλαμβάνεται και για φορολογικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με ανήλικους.
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου ή συνδέονται με φορολογικά έτη κατά τα οποία το φυσικό πρόσωπο ήταν ανήλικο.
Η απαλλαγή επεκτείνεται και στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των γονέων, στο τμήμα που αφορά εισοδήματα ανήλικων τέκνων τα οποία προστίθενται στα δικά τους εισοδήματα.
Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι οι αλλαγές θα μειώσουν σημαντικά τις επιβαρύνσεις για χιλιάδες φορολογουμένους, θα περιορίσουν τις άσκοπες ποινές για μικρές παραβάσεις και θα δημιουργήσουν ένα πιο αναλογικό και λειτουργικό πλαίσιο κυρώσεων.
