Σε τροχιά νέου ιστορικού υψηλού εισέρχονται οι ελληνικές εξαγωγές το 2026, με τη μη ενεργειακή εξαγωγική βάση της χώρας να καταγράφει μία από τις ισχυρότερες επιδόσεις της τελευταίας δεκαετίας, παρά τις διεθνείς γεωπολιτικές και εμπορικές αβεβαιότητες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προέδρου του ΣΕΒΕ, Σίμος Διαμαντίδης, το 2025 κλείνει με αύξηση περίπου 4% στις εξαγωγές χωρίς τα πετρελαιοειδή, οδηγώντας το σύνολο κοντά στα 37 δισ. ευρώ. «Πρόκειται για πολύ καλή επίδοση, αν ληφθούν υπόψη οι διεθνείς αναταράξεις και οι μεγάλες προκλήσεις», σημειώνει.

Παράλληλα, η δυναμική εξαγωγών και υπηρεσιών συμβάλλει στη βελτίωση της εξωτερικής ισορροπίας, με το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών να εκτιμάται ότι περιορίζεται – σε ετήσια βάση – προς την περιοχή των 9 δισ. ευρώ.

Ο αστάθμητος παράγοντας της εφοδιαστικής αλυσίδας

Η θετική εικόνα, ωστόσο, δοκιμάστηκε τις τελευταίες ημέρες από τον αποκλεισμό λιμανιών, οδικών αξόνων και τελωνείων, αναδεικνύοντας πόσο εύθραυστη μπορεί να αποδειχθεί η εφοδιαστική αλυσίδα. Καθυστερήσεις στις αποστολές, αυξημένο μεταφορικό κόστος και κίνδυνος απώλειας παραγγελιών, ιδίως για προϊόντα με αυστηρά χρονοδιαγράμματα.

«Οι μεταφορικές εταιρείες αύξησαν τα τιμολόγιά τους σχεδόν κατά 15%. Το απορροφήσαμε προσωρινά, αλλά η οικονομία χάνει περίπου 4 εκατ. ευρώ την ημέρα», επισημαίνει ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, εκφράζοντας πάντως συγκρατημένη αισιοδοξία για αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου.

Το διαρθρωτικό πρόβλημα του πρωτογενούς τομέα

Πέρα από τη συγκυρία, ο κ. Διαμαντίδης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για ένα βαθύτερο διαρθρωτικό ζήτημα: τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.
«Κανένα νέο παιδί 13–14 ετών δεν θέλει να γίνει αγρότης. Αν συνεχίσουμε έτσι, σε 20–30 χρόνια δεν θα έχουμε αγρότες-επιχειρηματίες», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς ισχυρή πρωτογενή βάση, η εξωστρέφεια χάνει το θεμέλιό της.

Διεθνείς αγορές και αμερικανικό μέτωπο

Ένα δεύτερο μέτωπο αβεβαιότητας αφορά τις διεθνείς εμπορικές εξελίξεις και ειδικά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέχρι στιγμής, οι δασμοί δεν έχουν ανακόψει τη ροή των ελληνικών προϊόντων. «Έχουν σταλεί τα tariff codes ώστε να υπάρξουν εξαιρέσεις για ελληνικά προϊόντα», σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ.

Ταυτόχρονα, εντείνεται η ανάγκη γεωγραφικής διασποράς των εξαγωγών. «Όσα παράγουμε δεν μπορούν να καταναλωθούν στην Ελλάδα. Πρέπει να στραφούμε σε όλο τον κόσμο», τονίζει.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Enterprise Greece υλοποιεί πυκνό πρόγραμμα επιχειρηματικών αποστολών, με πρώτους σταθμούς τη Λιβύη και την Κένυα, ενώ δίνει ισχυρό «παρών» στη Gulfood της Μέσης Ανατολής με 80 ελληνικές εταιρείες.

Οι αιχμές της ελληνικής εξωστρέφειας

Η εξαγωγική δυναμική στηρίζεται σε συγκεκριμένους κλάδους-πυλώνες:

  • Αγροδιατροφικός τομέας: τρόφιμα με ετήσια αύξηση ~10%, με αιχμή τη μεσογειακή διατροφή και το «made in Greece».
  • Βιομηχανικά προϊόντα και χημικά, με σταθερό αποτύπωμα.
  • Ποτά και καπνά, διαχρονικοί καθαροί εξαγωγικοί τομείς.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα επιτυχίας αποτελούν οι γαλακτοβιομηχανίες ΜΕΒΓΑΛ, Κολιός και ΚΡΙ ΚΡΙ, που έχουν μετατρέψει τις εξαγωγές σε βασικό μοχλό ανάπτυξης, καθώς και η Παπαστράτος, με πάνω από 90% της παραγωγής της να εξάγεται και ετήσιες εξαγωγές άνω των 400 εκατ. ευρώ.

Ελλάδα πολλών ταχυτήτων στις εξαγωγές

Η γεωγραφική κατανομή των εξαγωγών παραμένει άνιση. Η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία συγκεντρώνουν τον κύριο όγκο, ενώ άλλες περιφέρειες κινούνται με διαφορετικές ταχύτητες. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, η Κεντρική Μακεδονία ενισχύει σημαντικά τον ρόλο της, χάρη στη μεταποίηση τροφίμων.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας δεν είναι μόνο το νέο ρεκόρ, αλλά η γεωγραφική και παραγωγική εμβάθυνση της εξωστρέφειας: νέα clusters, logistics, και μετατροπή περισσότερων περιφερειών σε εξαγωγικούς κόμβους.

Το 2026 προδιαγράφεται ως κομβικό έτος για τις ελληνικές εξαγωγές. Η δυναμική υπάρχει, οι πρωταγωνιστές είναι ξεκάθαροι, αλλά η ανθεκτικότητα θα κριθεί από το αν η χώρα καταφέρει να στηρίξει τον πρωτογενή τομέα, να μειώσει τους εσωτερικούς αστάθμητους παράγοντες και να χτίσει ένα πιο ανθεκτικό, εξωστρεφές παραγωγικό μοντέλο.

Διαβάστε ακόμη: