Νέα ένταση καταγράφεται στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της συμφωνίας εκεχειρίας, μετά τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι απάντησε πλήττοντας αμερικανικούς στόχους στον Περσικό Κόλπο.
Η νέα ανταλλαγή επιθέσεων απειλεί να τινάξει στον αέρα την εύθραυστη αποκλιμάκωση που είχε επιτευχθεί στη Μέση Ανατολή, ενώ επαναφέρει στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής τροφοδοσίας.
Αμερικανικά πλήγματα και ιρανική απάντηση
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπέλυσαν το Σάββατο επιθέσεις εναντίον αμερικανικών θέσεων, ως απάντηση στα πλήγματα που πραγματοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες την Παρασκευή σε αποθήκες πυραύλων και παράκτια συστήματα ραντάρ του Ιράν.
Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αυτές έγιναν ως απάντηση στην επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, εξαπέλυσε το Ιράν εναντίον πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία Σιγκαπούρης στα Στενά του Ορμούζ.
Παρά την ένταση, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι τα τελευταία πλήγματα δεν συνιστούν, τουλάχιστον προς το παρόν, επιστροφή σε γενικευμένες πολεμικές επιχειρήσεις.
Η Τεχεράνη μιλά για παραβίαση της συμφωνίας
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν χαρακτήρισε την αμερικανική επίθεση «ξεκάθαρη παραβίαση» του Μνημονίου Κατανόησης που είχε υπογραφεί νωρίτερα μέσα στον μήνα μεταξύ των δύο χωρών.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν αμερικανικούς στόχους ως αντίποινα, χωρίς όμως να διευκρινίσουν ποιες εγκαταστάσεις αποτέλεσαν στόχο. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση των ιρανικών ισχυρισμών, ενώ η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δεν έχει σχολιάσει τις σχετικές αναφορές.
Από την αμερικανική πλευρά, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον τήρησε πλήρως τους όρους της συμφωνίας, στέλνοντας ταυτόχρονα αυστηρό μήνυμα προς την Τεχεράνη.
«Αν υπάρχουν διαφωνίες για την εφαρμογή του Μνημονίου, μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο. Όμως η βία θα απαντηθεί με βία», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η νέα κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η συμφωνία εκεχειρίας προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή και την έναρξη συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με αντάλλαγμα τη σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν σε κρίσιμα σημεία, μεταξύ των οποίων και το ενδεχόμενο επιβολής τελών ή άλλων οικονομικών επιβαρύνσεων στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά.
Σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν μεταδοθεί από το Bloomberg, το Ομάν ενημέρωσε Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι τελικά ενδέχεται να επιβληθούν ορισμένες χρεώσεις στα διερχόμενα πλοία, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την εφαρμογή της συμφωνίας.
Η Ουάσιγκτον δείχνει αποφασισμένη
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει τα αμερικανικά πλήγματα δείχνει, σύμφωνα με αναλυτές, ότι η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για να διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη στρατηγική θαλάσσια οδό.
Από την άλλη πλευρά, η επίθεση που αποδίδεται στο Ιράν δείχνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, τα οποία είχε ουσιαστικά αποκλείσει μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, μετατρέποντάς τα στο ισχυρότερο διαπραγματευτικό της χαρτί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται παρά την ένταση
Παρά την επίθεση με drone και την αναζωπύρωση των φόβων, η διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά δεν έχει διακοπεί.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας, αρκετά εμπορικά πλοία συνέχισαν το Σάββατο να κινούνται μέσω διαδρομών κοντά στις ακτές του Ιράν και του Ομάν.
Η Τεχεράνη, πάντως, εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι κανένα πλοίο δεν μπορεί να διέλθει από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς την άδειά της, ενώ αρκετά δεξαμενόπλοια είχαν αναστρέψει πορεία την Πέμπτη, έπειτα από προειδοποιήσεις που φέρεται να εξέπεμψε το ιρανικό ναυτικό.
Από την πλευρά της, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ διαβεβαιώνει ότι θα συνεχίσει να συντονίζει και να υποστηρίζει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων.
Παράλληλη πρόοδος στο μέτωπο Ισραήλ – Λιβάνου
Την ώρα που η ένταση ΗΠΑ – Ιράν αναζωπυρώνεται, καταγράφεται πρόοδος σε ένα άλλο κρίσιμο μέτωπο της περιοχής.
Την Παρασκευή, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν αρχική συμφωνία με στόχο τη δημιουργία πλαισίου για τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Η εξέλιξη αυτή αφήνει ανοιχτό ένα παράθυρο διπλωματίας, ωστόσο η νέα αντιπαράθεση Ουάσιγκτον – Τεχεράνης δείχνει ότι η ισορροπία στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
