Συχνά ακούμε για τις εκτιμήσεις των διεθνών οίκων για την ελληνική οικονομία, τις πολυαναμενόμενες αναβαθμίσεις και, γενικότερα, την άποψή τους για το Χρηματιστήριο Αθηνών και τις μετοχές που το απαρτίζουν. Με αφορμή την πρόσφατη υποβάθμιση της στάσης της JPMorgan σε «neutral» (ουδέτερη), τη στιγμή που η Morgan Stanley διατηρεί μια σαφώς θετική προσέγγιση, γεννάται το εύλογο ερώτημα: γιατί μας μπερδεύουν αυτές οι «κυρίες» των αγορών;
Οι λεγόμενοι «ειδικοί του καφενείου» θα βρουν εύκολα την απάντηση στις δουλειές που κάνουν όλοι αυτοί οι οίκοι με το ελληνικό κράτος και στις πιθανές πιέσεις που ασκούν μέσω των εκθέσεών τους, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή τους σε μελλοντικά projects. Ωστόσο, αυτό μοιάζει περισσότερο με σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Όχι γιατί δεν συμβαίνουν τέτοια πράγματα στον κόσμο των υψηλών οικονομικών, αλλά γιατί, όταν συμβαίνουν, γίνονται αθόρυβα και αθέατα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Στην πραγματικότητα, το αντικείμενο εργασίας του κάθε οίκου αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει καμία ουσιαστική αντίθεση στις εκτιμήσεις τους. Απλά εμείς, οι αδαείς μικροεπενδυτές, συχνά νομίζουμε ότι όλοι αυτοί οι οργανισμοί κάνουν την ίδια ακριβώς δουλειά. Όμως, η αλήθεια είναι διαφορετική.
Τι είναι ακριβώς η MSCI;
Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς οργανισμούς παροχής χρηματιστηριακών δεικτών (indices) και επενδυτικών εργαλείων. Η δουλειά της είναι να δημιουργεί δείκτες για χώρες, περιοχές και κλάδους, κατατάσσοντας τις αγορές σε κατηγορίες ανάλογα με την ανάπτυξη και την ωριμότητά τους. Καθορίζει ποιες μετοχές θα συμμετέχουν στους δείκτες της με βάση αυστηρά κριτήρια, όπως η κεφαλαιοποίηση, η ελεύθερη διασπορά (free float) και η εμπορευσιμότητα. Η MSCI δεν είναι χρηματιστήριο ούτε επενδυτικό ταμείο· είναι ο «χαρτογράφος» που παρέχει τους δείκτες τους οποίους χρησιμοποιούν τράπεζες και ETFs για να κατευθύνουν τεράστια επενδυτικά κεφάλαια.
Από την άλλη, τι είναι η JPMorgan;
Είναι μία από τις ισχυρότερες τράπεζες στον κόσμο, με έδρα τη Νέα Υόρκη. Η δική της δουλειά είναι να εξετάζει την επενδυτική ελκυστικότητα κάθε αγοράς. Αναλύει τις αποτιμήσεις, τα κέρδη των επιχειρήσεων, τις προοπτικές της οικονομίας και τις αναμενόμενες αποδόσεις, προκειμένου να κάνει συγκεκριμένες επενδυτικές προτάσεις προς τους πελάτες της.
Γιατί λοιπόν έχουν διαφορετική άποψη;
Εδώ βρίσκεται η ουσία: Η μία αναβαθμίζει το καθεστώς της αγοράς, ενώ η άλλη υποβαθμίζει την προοπτική των τιμών. Η JPMorgan δεν υποβαθμίζει το ελληνικό χρηματιστήριο ως θεσμό. Υποβαθμίζει τις προοπτικές μεταβολής των τιμών των μετοχών του σε «ουδέτερες», γιατί πιστεύει ότι οι αλλαγές που θα φέρει η αναβάθμιση στις αναπτυγμένες αγορές θα προκαλέσουν, τουλάχιστον αρχικά, μεγαλύτερες εκροές παρά εισροές κεφαλαίων.
Έτσι, ενώ η μία πλευρά (με βάση τα κριτήρια της MSCI) προετοιμάζει την άνοδο της Ελλάδας στο «κλαμπ» των αναπτυγμένων αγορών τον Μάιο του 2027, η JPMorgan θεωρεί ότι αυτή η μετάβαση θα μας κάνει ένα «μικρό ψάρι σε έναν τεράστιο ωκεανό». Πιστεύει ότι οι επενδυτές που θα φύγουν από την κατηγορία των αναδυόμενων αγορών θα είναι περισσότεροι από αυτούς που θα έρθουν ως αναπτυγμένη αγορά, οδηγώντας σε πτώση των τιμών.
Επομένως, δεν υπάρχει καμία αντίφαση. Το Χρηματιστήριο μπορεί να είναι αναβαθμισμένο ως προς το κύρος και την κατηγορία του, αλλά ταυτόχρονα να παρουσιάζει ουδέτερη ή και αρνητική συμπεριφορά στις τιμές των μετοχών του λόγω της ανακατανομής των κεφαλαίων.
