Αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο εμφανίζουν οι κάτοικοι περιοχών των Ηνωμένων Πολιτειών που βρίσκονται κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη της Σχολής Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επικεφαλής της έρευνας και καθηγητής Περιβαλλοντικής Υγείας του Χάρβαρντ, Πέτρος Κουτράκης, τα ευρήματα δείχνουν ότι «η πυρηνική ενέργεια αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία», υπογραμμίζοντας την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης των επιπτώσεων της μακροχρόνιας έκθεσης.

Η πρώτη συνολική μελέτη του 21ου αιώνα

Η έρευνα ξεκίνησε όταν γιατροί σε κομητεία της Μασαχουσέτης παρατήρησαν αυξημένα περιστατικά καρκίνου σε περιοχή κοντά σε πυρηνικό εργοστάσιο και ζήτησαν επιστημονική διερεύνηση.

Η ερευνητική ομάδα αποφάσισε να εξετάσει όλους τους πυρηνικούς σταθμούς των ΗΠΑ, πραγματοποιώντας την πρώτη σύγχρονη μελέτη μεγάλης κλίμακας που αναλύει τη σχέση μεταξύ γεωγραφικής εγγύτητας σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και θνησιμότητας από καρκίνο σε εθνικό επίπεδο.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα για την περίοδο 2000–2018, χρησιμοποιώντας:

  • στοιχεία λειτουργίας πυρηνικών σταθμών από την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ
  • δεδομένα θνησιμότητας από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC)
  • προηγμένα στατιστικά μοντέλα που υπολόγισαν τη σωρευτική επίδραση πολλαπλών σταθμών.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι κομητείες που βρίσκονται πλησιέστερα σε πυρηνικούς σταθμούς παρουσίασαν υψηλότερα ποσοστά θανάτων από καρκίνο, ακόμη και αφού λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως:

  • εισόδημα και μορφωτικό επίπεδο
  • φυλετική σύνθεση πληθυσμού
  • ποσοστά καπνίσματος και δείκτης μάζας σώματος
  • κλιματικές συνθήκες
  • πρόσβαση σε νοσοκομεία.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι περίπου 115.000 θάνατοι από καρκίνο κατά την περίοδο της μελέτης —περίπου 6.400 ετησίως— συνδέονται στατιστικά με την εγγύτητα σε πυρηνικούς σταθμούς, με ισχυρότερη επίδραση να παρατηρείται στους ηλικιωμένους.

Ποιοι καρκίνοι φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο

Σε δεύτερη έρευνα της ίδιας ομάδας, που αναμένεται να δημοσιευθεί σύντομα, εντοπίζεται αύξηση σε μορφές καρκίνου με υψηλή θνησιμότητα:

  • καρκίνος πνεύμονα
  • καρκίνος παχέος εντέρου
  • καρκίνος μαστού στις γυναίκες.

Παράλληλα, οι επιστήμονες εξετάζουν πιθανές επιπτώσεις και σε άλλες παθήσεις, όπως διαταραχές του νευρικού συστήματος και χρόνιες νεφρικές νόσοι.

Τι επισημαίνουν οι ερευνητές

Ο Πέτρος Κουτράκης εξηγεί ότι μέχρι σήμερα η κατανόηση των κινδύνων από ραδιενέργεια βασιζόταν κυρίως σε ακραία περιστατικά, όπως τα πυρηνικά ατυχήματα στο Τσέρνομπιλ και τη Φουκουσίμα, τα οποία όμως δεν αντανακλούν την καθημερινή έκθεση του γενικού πληθυσμού.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση, αλλά αναδεικνύει ισχυρή συσχέτιση που απαιτεί περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση.

Μεταξύ των περιορισμών της έρευνας αναφέρονται:

  • η απουσία άμεσων μετρήσεων ακτινοβολίας,
  • η υπόθεση ότι όλοι οι πυρηνικοί σταθμοί έχουν παρόμοια επίδραση.

Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια

Τα ευρήματα έρχονται σε μια περίοδο όπου η πυρηνική ενέργεια επανέρχεται στο επίκεντρο ως πιθανή λύση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Ο καθηγητής του Χάρβαρντ επισημαίνει ότι η χρήση πυρηνικής ενέργειας συνοδεύεται από κινδύνους σε όλα τα στάδια — από την εξόρυξη ουρανίου έως τη διαχείριση αποβλήτων — και υπογραμμίζει ότι χώρες με υψηλή σεισμικότητα, όπως η Ελλάδα, θα πρέπει να δίνουν έμφαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική.

Η μελέτη ανοίγει νέο κύκλο επιστημονικού και πολιτικού διαλόγου για την ισορροπία μεταξύ ενεργειακής μετάβασης και δημόσιας υγείας, σε μια εποχή όπου οι ενεργειακές επιλογές αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική και περιβαλλοντική σημασία.

Διαβάστε ακόμη: