Στο Καγιάνι της κεντρικής Φινλανδίας, 600 χιλιόμετρα βόρεια του Ελσίνκι, μια παλιά χαρτοβιομηχανία έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο προηγμένα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης της Ευρώπης: το LUMI AI Factory, μία από τις πρώτες ευρωπαϊκές AI υπερδομές που λειτουργούν ήδη και αποτελούν προπομπό της νέας ψηφιακής εποχής.

LUMI: Ο ένατος ταχύτερος υπερυπολογιστής στον κόσμο

Καρδιά του οικοσυστήματος είναι ο υπερυπολογιστής LUMI, που λειτουργεί στο data center του CSC – IT Center for Science, ενός μη κερδοσκοπικού φορέα που ίδρυσαν το φινλανδικό κράτος και τα πανεπιστήμια. Ο LUMI εγκαινιάστηκε το 2022 και πλέον κατατάσσεται ένατος παγκοσμίως στη λίστα Top500.

Η Φινλανδία ήδη προχωρά στην επόμενη γενιά, με τον LUMI-AI, νέο data center και την πλατφόρμα LUMI-IQ, που θα συνδυάζει κβαντική υπολογιστική και τεχνητή νοημοσύνη. Η ολοκλήρωση του οικοσυστήματος αναμένεται στο τέλος του 2026.

Ένα από τα πρώτα AI Factories της ΕΕ – Συμμετοχή 10 χωρών

Το LUMI AI Factory ήταν από τα επτά πρώτα που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα, οι AI υπερδομές έχουν φτάσει τις 19, με συμμετοχή χωρών από την Αυστρία έως τη Ρουμανία.

Στην κοινοπραξία του LUMI συμμετέχουν δέκα χώρες, από τη Δανία και την Εσθονία έως τη Νορβηγία, την Πολωνία και την Ελβετία. Αντίστοιχα, η Ελλάδα αναπτύσσει το PHAROS AI Factory σε συνεργασία με Κύπρο, Μάλτα, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία.

Οι πρώτες υπηρεσίες – Δωρεάν πρόσβαση για startups και ερευνητές

Από τον Απρίλιο 2025 το LUMI AI Factory προσφέρει 13 υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, διαθέσιμες δωρεάν για:

  • startups
  • μικρομεσαίες επιχειρήσεις
  • ακαδημαϊκούς ερευνητές

Το φάσμα των υπηρεσιών επεκτείνεται συνεχώς και θα περιλαμβάνει μεγαλύτερα σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας.

Τον Νοέμβριο 2025 χρήστες από 53 χώρες αξιοποιούν τον υπερυπολογιστή, με τις μισές εργασίες να αφορούν έργα AI. Ο κεντρικός κόμβος λειτουργεί στο Πανεπιστήμιο Aalto, στα περίχωρα του Ελσίνκι.

Το οικονομικό αποτύπωμα: Κάθε 1 ευρώ απόδοσης… επιστρέφει 25–37 ευρώ

Κατά την παρουσίαση στην ελληνική αποστολή της Endeavor Greece, οι υπεύθυνοι του CSC αποκάλυψαν ότι:

  • κάθε 1 ευρώ που δαπανάται στο AI Factory
  • αποδίδει 25 έως 37 ευρώ άμεσο όφελος στις εταιρείες

Τα έμμεσα οφέλη — νέες φαρμακευτικές ουσίες, νέα υλικά, κλιματική έρευνα, διαστημικές εφαρμογές — θεωρούνται πολύ μεγαλύτερα.

Η ενεργοβόρα πραγματικότητα – και η φινλανδική απάντηση

Το LUMI AI Factory λειτουργεί αποκλειστικά με ΑΠΕ, κυρίως υδροηλεκτρικά, ενώ η θερμότητα από τη λειτουργία του data center θερμαίνει σπίτια στο Καγιάνι. Έτσι απαντά στη διεθνή συζήτηση για το ενεργειακό αποτύπωμα των data centers.

Το μεγαλύτερο στοίχημα: η σύνδεση με την αγορά

Σύμφωνα με έρευνα σε 40 επιχειρήσεις και οργανισμούς:

  • μόνο το 53,8% χρησιμοποιεί HPC (υπολογιστική υψηλής απόδοσης)
  • ακόμη 28,2% σκοπεύει να το υιοθετήσει σύντομα

Το LUMI AI Factory επιχειρεί να γεφυρώσει αυτό το κενό με:

  • τεχνική υποστήριξη
  • πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία
  • εκπαιδευτικά και συμβουλευτικά προγράμματα

Το μήνυμα προς την Ελλάδα για το PHAROS AI Factory

Όταν οι Έλληνες δημοσιογράφοι ρώτησαν τι συμβουλή δίνει το LUMI στην Αθήνα για το επερχόμενο PHAROS AI Factory, η απάντηση του διευθυντή του CSC, Περ Όστερ, ήταν απολύτως σαφής:

«Μάρκετινγκ, μάρκετινγκ, μάρκετινγκ.
Βγείτε στην κοινωνία, μιλήστε στον κόσμο, εξηγήστε τι κάνετε.»

Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι η τεχνολογία — αλλά η ζήτηση και η κουλτούρα αξιοποίησης από επιχειρήσεις και ερευνητικούς φορείς.

Η ελληνική υπερδομή PHAROS

Το PHAROS θα υλοποιηθεί από μεγάλη εθνική κοινοπραξία με επικεφαλής το GRNET, και βασικούς εταίρους:

  • «Δημόκριτος»
  • ΕΜΠ
  • Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά»
  • Υπερταμείο
  • Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο
  • ΕΚΕΤΑ
  • ΑΠΘ
  • ΕΚΠΑ
  • ΙΤΕ
  • Πανεπιστήμιο Πειραιώς
  • ΕΚΤ
  • ΗΔΙΚΑ

Ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, που συμμετείχε στην ελληνική αποστολή στο CSC, τόνισε: «Η ισχύς βρίσκεται στη συνεργασία και γι’ αυτό βρισκόμαστε εδώ».

Διαβάστε ακόμη: