Υποκύπτοντας στις απαιτήσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και ανταποκρινόμενοι στις αυξανόμενες απειλές από τη Ρωσία, οι ευρωπαϊκοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες σχεδόν κατά 20% για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το 2025.

Η αύξηση ανήλθε συνολικά σε 574 δισεκατομμύρια δολάρια σε επιπλέον αμυντικές δαπάνες το 2025 σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με εκτιμήσεις που δημοσίευσε την Πέμπτη το North Atlantic Treaty Organization. Τα νέα στοιχεία έδειξαν επίσης ότι η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και αρκετά σκανδιναβικά κράτη βρίσκονται μπροστά από τις ΗΠΑ στις αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αλλαγή ισορροπιών στο ΝΑΤΟ

Η αύξηση αυτή αντανακλά τη μεταβαλλόμενη ισορροπία εντός του ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ κυριαρχούσαν επί μακρόν στη συμμαχία, αλλά ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει αυτόν τον ρόλο και πίεζε επίμονα τους άλλους να ενισχύσουν τις δικές τους στρατιωτικές δυνατότητες. Οι ευρωπαϊκές χώρες ανησυχούν επίσης ότι η Ρωσία μπορεί να στραφεί εναντίον τους μετά την ολοκλήρωση του πολέμου της στην Ουκρανία.

«Για πολύ καιρό, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς εξαρτώνταν υπερβολικά από τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη. «Αλλά έχει υπάρξει μια πραγματική αλλαγή νοοτροπίας».

Ήδη, η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία έχουν ξεπεράσει έναν νέο στόχο που ζήτησε ο Τραμπ, να δαπανούν το 3,5% του ΑΕΠ για στρατιωτικό εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό— ένα όριο που οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη φτάσει, παρότι εξακολουθούν να δαπανούν συνολικά περισσότερα για άμυνα από όλους τους άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ μαζί.

Ο στόχος αυτός ήταν μέρος μιας ευρύτερης πίεσης του Τραμπ προς τους συμμάχους να δαπανούν το 5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, εκ των οποίων το 3,5% να αφορά στρατιωτικές δαπάνες και το 1,5% δαπάνες που σχετίζονται με την ασφάλεια, όπως η κυβερνοασφάλεια και οι υποδομές. Η προθεσμία είναι το 2035.

Η συμφωνία του 2025, που επιτεύχθηκε κατά το πρώτο έτος του Ρούτε στην ηγεσία του ΝΑΤΟ, αποτέλεσε σημείο καμπής για μια συμμαχία που έχει αναζωογονηθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Ο Ρούτε χρησιμοποίησε τις αυξημένες προσδοκίες για να εξασφαλίσει ανανεωμένες δεσμεύσεις των ΗΠΑ στη ρήτρα συλλογικής άμυνας της συμμαχίας.

Η εισροή κεφαλαίων μεταμορφώνει πλέον την Ευρώπη, της οποίας η αμυντική βιομηχανία παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αδρανής από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, μεταδίδει το Bloomberg.

Εντάσεις και διαφωνίες εντός της συμμαχίας

Η στρατηγική του Ρούτε να κατευνάζει και να επαινεί τον Τραμπ έχει κατά καιρούς ενοχλήσει συμμάχους του ΝΑΤΟ, παρότι σε μεγάλο βαθμό έχει καταφέρει να τον διατηρήσει εντός της συμμαχίας.

Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν θέτει πλέον σε δοκιμασία αυτή την προσέγγιση. Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ των επιθέσεων του Τραμπ κατά της χώρας, την ώρα που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υιοθετούν ολοένα και πιο έντονη κριτική στάση.

«Το Ιράν διαθέτει πλέον δυνατότητες που είναι ολοένα και πιο επικίνδυνες για τους συμμάχους», δήλωσε ο Ρούτε την Πέμπτη, επαινώντας τις ΗΠΑ για την αποδυνάμωση αυτών των δυνατοτήτων.

Ωστόσο, εντός του ΝΑΤΟ, σύμμαχοι αντέδρασαν στη ρητορική του Ρούτε, με πολλές χώρες να εκφράζουν ανησυχία ότι μπορεί να εμπλακούν στη σύγκρουση, σύμφωνα με το Bloomberg.

Οι ευρωπαϊκές χώρες απέρριψαν επίσης δημόσια το αίτημα του Τραμπ να συμβάλουν στην επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες που το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει με απειλές επιθέσεων. Ευρωπαίοι ηγέτες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να βοηθήσουν, όταν αποκλιμακωθούν οι συγκρούσεις.

Ο Ρούτε επέμεινε ότι οι χώρες εξακολουθούν να εξετάζουν πώς μπορούν να συμβάλουν στο άνοιγμα των στενών, αφήνοντας να εννοηθεί ότι γίνονται συζητήσεις για ενέργειες μετά από ενδεχόμενη εκεχειρία.

«Στη συμμαχία θα υπάρχουν πάντα διαφορετικές απόψεις, αυτό είναι αναπόφευκτο», δήλωσε. «Χρειάζεται λίγο χρόνος για να συγκλίνει η Ευρώπη, και αυτό συμβαίνει αυτή τη στιγμή».

Οι εντάσεις αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν σε μια δύσκολη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, η οποία είχε σχεδιαστεί για να αναδείξει τη στρατιωτική ενίσχυση της συμμαχίας στον Τραμπ. Ο πρόεδρος επέκρινε εκ νέου τη συμμαχία το πρωί της Πέμπτης.

«ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΤΟΥ ΝΑΤΟ ΔΕΝ ΕΚΑΝΑΝ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΤΙΠΟΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΜΕ ΤΟ ΤΡΕΛΟ ΚΡΑΤΟΣ, ΠΟΥ ΠΛΕΟΝ ΕΧΕΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ ΣΥΝΤΡΙΒΕΙ, ΤΟ ΙΡΑΝ», έγραψε ο Τραμπ στον λογαριασμό του στο Truth Social. «ΟΙ ΗΠΑ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΤΙΠΟΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΤΟ, ΑΛΛΑ “ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΤΕ” ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ!»

 

 

 

Διαβάστε ακόμη: