Εστία προβληματισμού αποτελεί για τους ξένους οίκους η ραγδαία άνοδος των ακινήτων, ειδικά καθώς οι τιμές ξεπέρασαν πλέον και τα προ κρίσης επίπεδα. Όπως διαπιστώνει κανείς από τις αναλύσεις τους, αυτή η άνοδος της αγοράς δημιουργεί ανισορροπίες στην οικονομία και αρχίζει να καθιστά τα ακίνητα απρόσιτα για μεγάλη μερίδα των ενδιαφερόμενων αγοραστών, με αποτέλεσμα να επιβαρύνει τις προοπτικές και του τραπεζικού κλάδου, αφού λειτουργεί περιοριστικά για την έκδοση νέων στεγαστικών δανείων.

Όπως σημειώνει η S&P Global Ratings στη χθεσινοβραδινή έκθεσή της για τις ελληνικές τράπεζες, οι τιμές των κατοικιών σημείωσαν στους 9 πρώτους μήνες του 2025 άνοδο 8%, η οποία ήρθε να προστεθεί στην άνοδο του 9% που είχε σημειωθεί το 2024. Ο οίκος αξιολόγησης συνέδεσε τις επιδόσεις αυτές με την ισχυρή κατανάλωση των νοικοκυριών και την επενδυτική δραστηριότητα.

Η Morgan Stanley, από την πλευρά της, αποδίδει την αναρρίχηση των τιμών σε επίπεδα υψηλότερα από ό,τι ήταν πριν από την κρίση, σε έναν συνδυασμό ελλείψεων στην προσφορά και ισχυρής ζήτησης, κυρίως από τους ξένους επενδυτές.

Ακόμα και προσαρμοσμένες στους υψηλούς ρυθμούς του πληθωρισμού που εμφάνισε η Ελλάδα μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, οι τιμές των ακινήτων έχουν σημειώσει μια εντυπωσιακή άνοδο, τονίζει η Morgan Stanley.

Απαντώντας στις ανησυχίες περί φούσκας, η S&P σημειώνει ότι η συσσώρευση ανισορροπιών παραμένει διαχειρίσιμη. Στο πλαίσιο αυτό, τα μέτρα που εφαρμόζει η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως τα όρια στο ύψος των χορηγούμενων στεγαστικών δανείων ως προς την αξία των κατοικιών καθώς και στο κόστος εξυπηρέτησης του δανείου ως προς το εισόδημα του δανειολήπτη,  χαρακτηρίζονται θετικά.

Παρόλα αυτά, ο οίκος αξιολόγησης τονίζει ότι τα ακίνητα αρχίζουν να γίνονται απρόσιτα για περισσότερους Έλληνες, όπως μαρτυρά η επιδείνωση δεικτών όπως οι τιμές των κατοικιών ως προς τα ενοίκια και οι τιμές των ακινήτων ως προς τα εισοδήματα.

Η S&P παρακολουθεί τις επιπτώσεις που θα έχει η επιδείνωση αυτών των δεικτών στις κατασκευές και το real estate, καθώς στο συγκεκριμένο μέτωπο εντοπίζει έναν κίνδυνο για την πρόβλεψή της για αύξηση των επενδύσεων στα ακίνητα και των στεγαστικών δανείων.

Η Morgan Stanley συμφωνεί ότι η απότομη ανατίμηση των ακινήτων είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο η εγχώρια ζήτηση για στεγαστικά δάνεια παραμένει περιορισμένη.

Υπενθυμίζεται ότι η πιστωτική επέκταση σε ό,τι αφορά τα στεγαστικά δάνεια έγινε θετική τον Νοέμβριο για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια.

Με δεδομένο ότι το τραπεζικό σύστημα εμφανίζει μέχρι στιγμής πολύ υψηλούς ρυθμούς στα επιχειρηματικά δάνεια, αλλά όχι στα στεγαστικά, οι αναλυτές του εξωτερικού καλωσορίζουν τα όποια μέτρα βελτιώνουν τη δυνατότητα πρόσβασης των νοικοκυριών στην αγορά ακινήτου.

«Η δημοσιονομική πολιτική μπορεί να είναι χρήσιμη σε αυτό τον τομέα, με κίνητρα για τις κατασκευές στο κομμάτι των κατοικιών, το οποίο εμφάνιζε αρνητική ανάπτυξη ακόμα και στα χρόνια της ανάκαμψης μετά την πανδημία», τονίζει η Morgan Stanley. Ο οίκος επισημαίνει ότι η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει μια σειρά από δημοσιονομικά και ρυθμιστικά μέτρα που στοχεύουν στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, όπως το πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση κενών ακινήτων και την επιστροφή τους στην αγορά, τα φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που θα μετατρέψουν τα ακίνητα βραχυχρόνιων μισθώσεων σε μακροπρόθεσμες μισθώσεις και το νέο πρόγραμμα κοινωνικής αντιπαροχής.

Επιπλέον, οι κατασκευαστές που συμμετέχουν σε προγράμματα ανοικοδόμησης κατοικιών με στόχο την ενοικίασή τους θα ωφεληθούν από μειώσεις φόρων, ενώ άλλα μέτρα θα διευκολύνουν την μετατροπή κενών εμπορικών κτιρίων σε διαμερίσματα.

Στο κομμάτι της ζήτησης, η Morgan Stanley επισημαίνει το μέτρο της επιστροφής ενοικίου, τη μείωση του ΕΝΦΙΑ σε μικρές κοινότητες, το νέο φορολογικό συντελεστή του 25% για μεσαία εισοδήματα από ενοίκια, την επέκταση της ελάφρυνσης από ΦΠΑ και φόρους για αναβαθμίσεις κτιρίων και τους περιορισμούς στα Airbnb σε αστικά hotspots.

Το συνολικό άμεσο δημοσιονομικό κόστος των μέτρων αυτών ξεπερνά τα 450 εκατ. ευρώ, με περαιτέρω εκτός προϋπολογισμού στήριξη από κοινοτικά κονδύλια και ΣΔΙΤ σημειώνει ο οίκος, καταλήγοντας ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να κάνει πιο προσιτή την κατοικία, να σταθεροποιήσει τα ενοίκια και να στρέψει τις επενδύσεις προς την ανάπτυξη προσιτής στέγασης.

Διαβάστε ακόμη: