Το IBAN είναι ένα στοιχείο που δίνουμε συχνά χωρίς δεύτερη σκέψη: στον εργοδότη μας για τη μισθοδοσία, σε έναν πελάτη που πρέπει να μας πληρώσει ή ακόμη και σε κάποιον άγνωστο που θέλει να αγοράσει ένα αντικείμενο από διαδικτυακή αγγελία.
Πόσο επικίνδυνο είναι, όμως, να γνωρίζει κάποιος τον αριθμό IBAN μας και μπορεί μόνο με αυτόν να «αδειάσει» τον τραπεζικό λογαριασμό;
Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Η γνώση και μόνο του IBAN δεν επιτρέπει κανονικά σε κάποιον να αποκτήσει πρόσβαση στο e-banking, να πραγματοποιήσει μεταφορά χρημάτων ή να κάνει ανάληψη από τον λογαριασμό.
Άλλωστε, το IBAN είναι σχεδιασμένο ώστε να κοινοποιείται για την πραγματοποίηση πληρωμών και μεταφορών. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών αναφέρει χαρακτηριστικά ότι για να καταθέσει κάποιος χρήματα σε έναν λογαριασμό αρκεί να γνωρίζει το IBAN.
Τι είναι ο IBAN
Ο IBAN, δηλαδή ο International Bank Account Number, αποτελεί ουσιαστικά τον διεθνή αριθμό αναγνώρισης ενός τραπεζικού λογαριασμού. Στην Ελλάδα αποτελείται από 27 αλφαριθμητικούς χαρακτήρες και χρησιμοποιείται ως βασικό στοιχείο αναγνώρισης των λογαριασμών στις πληρωμές SEPA.
Το γεγονός, ωστόσο, ότι η κοινοποίηση του IBAN δεν δίνει από μόνη της πρόσβαση στα χρήματα δεν σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε αδιάφορα οποιαδήποτε απόπειρα συλλογής τραπεζικών στοιχείων. Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο αριθμός IBAN αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα μιας προσπάθειας εξαπάτησης.
Ένας απατεώνας μπορεί, για παράδειγμα, να γνωρίζει ήδη το IBAN και στη συνέχεια να επιχειρήσει μέσω τηλεφώνου, SMS ή email να αποσπάσει επιπλέον πληροφορίες. Μπορεί να ισχυριστεί ότι χρειάζεται τον αριθμό της κάρτας, το PIN, τους κωδικούς του e-banking ή έναν κωδικό μιας χρήσης (OTP) προκειμένου δήθεν να ολοκληρωθεί μια πληρωμή. Εκεί βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος.
Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών ξεκαθαρίζει ότι όποιος θέλει να μας καταθέσει χρήματα δεν χρειάζεται τους κωδικούς του e-banking, τα στοιχεία της κάρτας ή κωδικούς OTP. Αυτά δεν πρέπει να γνωστοποιούνται σε τρίτους.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι άμεσες χρεώσεις SEPA, οι οποίες επιτρέπουν την είσπραξη χρημάτων από έναν λογαριασμό βάσει σχετικής εξουσιοδότησης. Και εδώ, όμως, το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει δικαιώματα προστασίας και επιστροφής χρημάτων. Για τις άμεσες χρεώσεις προβλέπεται, μεταξύ άλλων, δικαίωμα επιστροφής εντός οκτώ εβδομάδων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
