Στα άκρα οδηγείται ξανά η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με τον ανώτατο ηγέτη της χώρας, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, να εξαπολύει μετωπική επίθεση κατά του Ντόναλντ Τραμπ και να προειδοποιεί την Ουάσιγκτον ότι θα πληρώσει «ακόμη βαρύτερο κόστος» εάν συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Σε γραπτή ανακοίνωσή του, ο Χαμενεΐ υποστήριξε ότι οι επανειλημμένες παραβιάσεις του μνημονίου συνεργασίας από τις ΗΠΑ απέδειξαν πως η υπογραφή του Αμερικανού προέδρου είναι «εντελώς χωρίς αξία και στερούμενη αξιοπιστίας».

Η δήλωση έρχεται σε μία εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή, καθώς η συμφωνία αποκλιμάκωσης που είχε επιτευχθεί ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη έχει ουσιαστικά καταρρεύσει. Οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν αεροπορικά, πυραυλικά και μη επανδρωμένα πλήγματα για όγδοη συνεχόμενη ημέρα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας γενικευμένης πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

«Έχουμε να σας δώσουμε αξέχαστα μαθήματα»

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι επιδιώκουν να υποδαυλίσουν τον πόλεμο.

«Τώρα που ο Αμερικανός εχθρός επιδιώκει να πυροδοτήσει τον πόλεμο, πρέπει να γνωρίζει ότι το ιρανικό έθνος και το μέτωπο της αντίστασης έχουν να του δώσουν αξέχαστα μαθήματα», ανέφερε.

Ο Χαμενεΐ προειδοποίησε ακόμη ότι, εάν συνεχιστούν οι αμερικανικές επιθέσεις, η Ουάσιγκτον θα υποστεί μεγαλύτερη στρατιωτική, πολιτική και ηθική ζημιά.

Η αναφορά του στο «μέτωπο της αντίστασης» θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς παραπέμπει στο δίκτυο ένοπλων οργανώσεων και συμμάχων της Τεχεράνης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η διατύπωση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερης ενεργοποίησης των φιλοϊρανικών δυνάμεων, εφόσον η σύγκρουση συνεχίσει να κλιμακώνεται.

Επέστρεψε ο «μεγάλος Σατανάς»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η επιστροφή του όρου «μεγάλος Σατανάς» για τις Ηνωμένες Πολιτείες, μιας φράσης που συνδέεται με τη σκληρότερη περίοδο της ιρανικής επαναστατικής ρητορικής.

Σε μήνυμά του μέσω Telegram, ο Χαμενεΐ κατηγόρησε τον «μεγάλο Σατανά» ότι παραβίασε επανειλημμένα το μνημόνιο που είχαν υπογράψει οι πρόεδροι των δύο χωρών.

«Οι επανειλημμένες παραβιάσεις του μνημονίου απέδειξαν για άλλη μία φορά πόσο άνευ αξίας και αναξιόπιστη είναι η υπογραφή του προέδρου των ΗΠΑ», ανέφερε.

Η χρήση της συγκεκριμένης φράσης δεν είναι μόνο επικοινωνιακή. Σηματοδοτεί την πλήρη επιστροφή της Τεχεράνης στη σκληρή αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον, μετά τη σύντομη περίοδο κατά την οποία είχε δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε μια πιο σταθερή διευθέτηση.

Η συμφωνία που κατέρρευσε

Το μνημόνιο συνεργασίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν είχε υπογραφεί τον Ιούνιο, έπειτα από διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν με τη μεσολάβηση τρίτων χωρών.

Η συμφωνία προέβλεπε τον τερματισμό των ενεργών εχθροπραξιών και την έναρξη μιας περιόδου διαπραγματεύσεων για τα μεγαλύτερα ανοικτά ζητήματα, μεταξύ των οποίων το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, οι αμερικανικές κυρώσεις και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Ωστόσο, οι διαφωνίες σχετικά με την εφαρμογή των όρων άρχισαν πολύ γρήγορα. Η Ουάσιγκτον κατηγόρησε το Ιράν ότι παραβίασε τις δεσμεύσεις του, ενώ η Τεχεράνη υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ επανέφεραν περιορισμούς και συνέχισαν τις επιθετικές ενέργειες, ακυρώνοντας στην πράξη τη συμφωνία.

Η εύθραυστη εκεχειρία κατέρρευσε πλήρως, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι η συμφωνία δεν ισχύει πλέον και τις δύο πλευρές να επιστρέφουν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Πλήγματα σε ολόκληρη την περιοχή

Η νέα φάση της σύγκρουσης δεν περιορίζεται πλέον στο έδαφος του Ιράν.

Η Τεχεράνη έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και στόχων σε χώρες του Κόλπου, μεταξύ των οποίων η Ιορδανία, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία.

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν τον θάνατο δύο στρατιωτικών στην Ιορδανία, ενώ ένας ακόμη αγνοείται έπειτα από ιρανικό πλήγμα. Παράλληλα, τραυματισμοί και ζημιές έχουν αναφερθεί σε εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ και σε άλλες χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, συνεχίζουν τις επιδρομές εναντίον στρατιωτικών και ενεργειακών υποδομών του Ιράν, με ιδιαίτερη έμφαση στην επαρχία Χορμοζγκάν και στην περιοχή γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Η σύγκρουση για τον έλεγχο και την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ παραμένει ένας από τους βασικότερους παράγοντες της κρίσης.

Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κάθε διακοπή ή περιορισμός της ναυσιπλοΐας προκαλεί άμεσες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και αυξάνει το κόστος των μεταφορών.

Η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν να αποκτήσουν τον έλεγχο των Στενών, ενώ η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι ενεργεί για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Οι συνεχείς επιθέσεις σε πλοία, λιμάνια, ενεργειακές εγκαταστάσεις και στρατιωτικούς στόχους έχουν ήδη προκαλέσει σημαντική μείωση της εμπορικής κίνησης και νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.

«Η Αμερική αποκάλυψε το πραγματικό της πρόσωπο»

Ο Χαμενεΐ δεν περιορίστηκε στην αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του Ντόναλντ Τραμπ.

Κατηγόρησε συνολικά τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι η «εκφοβιστική συμπεριφορά, οι ηγεμονικές φιλοδοξίες και η βαρβαρότητα» αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της αμερικανικής πολιτικής.

«Ο μεγάλος Σατανάς αποκάλυψε για άλλη μία φορά το αληθινό του πρόσωπο χωρίς μάσκα», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η κατάρρευση της συμφωνίας αποτελεί νέα απόδειξη της «δολιότητας, της αναξιοπιστίας και της κακής πίστης» της Ουάσιγκτον.

Η σκληρότητα της ανακοίνωσης δείχνει ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, τα περιθώρια επιστροφής στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έχουν περιοριστεί δραματικά.

Ο φόβος του ολοκληρωτικού πολέμου

Η νέα κλιμάκωση προκαλεί έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα, καθώς κάθε νέο πλήγμα αυξάνει τον κίνδυνο να παρασυρθούν στη σύγκρουση περισσότερες χώρες.

Η παρουσία αμερικανικών βάσεων σε ολόκληρο τον Κόλπο μετατρέπει τα γειτονικά κράτη σε πιθανούς στόχους ιρανικών επιθέσεων. Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί σε ιρανικές υποδομές ενισχύουν την πίεση προς την Τεχεράνη να απαντήσει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση.

Οι δύο πλευρές εμφανίζονται να έχουν ξεπεράσει τις προηγούμενες «κόκκινες γραμμές», ενώ η απουσία ενεργού διπλωματικού διαύλου κάνει ακόμη δυσκολότερη την αποκλιμάκωση.

Με την Τεχεράνη να επαναφέρει τον «μεγάλο Σατανά» και την Ουάσιγκτον να συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, η συμφωνία που παρουσιάστηκε πριν από λίγες εβδομάδες ως η αρχή μιας νέας περιόδου έχει μετατραπεί πλέον σε ακόμη ένα επεισόδιο αμοιβαίας καχυποψίας.

Και αυτή τη φορά, το κόστος μιας αποτυχίας δεν αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, αλλά ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.

Διαβάστε ακόμη: