Μία από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές μουσικών και πολιτιστικών κειμηλίων των τελευταίων δεκαετιών ετοιμάζεται να αλλάξει χέρια στη Νέα Υόρκη. Η συλλογή του Jim Irsay, του εκλιπόντος ιδιοκτήτη και διευθύνοντος συμβούλου των Indianapolis Colts, βγαίνει σε δημοπρασία από τον οίκο Christie’s τον Μάρτιο, φέρνοντας στο προσκήνιο αντικείμενα που σημάδεψαν τη σύγχρονη μουσική, την ποπ κουλτούρα και την αμερικανική ιστορία.

Τη φιλοσοφία πίσω από τη συλλογή περιγράφει ο Larry Hall, πρόεδρος και επικεφαλής επιμελητής της συλλογής και εργαζόμενος στους Indianapolis Colts από το 1984. Ο Larry Hall παρουσιάζει τον Jim Irsay ως ονειροπόλο και βαθιά συναισθηματικό άνθρωπο, με έντονο ενδιαφέρον για τις ιστορικές στιγμές και το αποτύπωμα που αφήνουν.

Όπως σημειώνει, «πρώτα ερχόταν η οικογένεια, μετά το ποδόσφαιρο και αμέσως μετά η συλλογή». Ο Larry Hall υπογραμμίζει ότι ο Jim Irsay αγαπούσε τη συλλογή όχι ως πράξη κατοχής, αλλά ως πράξη προσφοράς. «Τα συνέλεγε για να τα μοιράζεται», λέει χαρακτηριστικά.

Παρότι τα αντικείμενα της συλλογής καλύπτουν διαφορετικά πεδία, υπάρχει ένας σταθερός κοινός παρονομαστής. Κάθε κομμάτι παραπέμπει σε μια στιγμή που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σημάδεψε το συλλογικό συναίσθημα.

Ο Jim Irsay παρουσίαζε τη συλλογή του ως περιοδεύουσα έκθεση, οργανώνοντας δωρεάν παρουσιάσεις σε πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών και δανείζοντας συστηματικά αντικείμενα σε μουσεία και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς.

Ο Larry Hall τονίζει ότι ο Jim Irsay δεν αντιμετώπιζε τα κειμήλια ως προσωπική ιδιοκτησία, αλλά ως ιστορική ευθύνη, και έβλεπε τον εαυτό του ως εκείνον που διαφυλάσσει και μεταβιβάζει πολιτιστικά τεκμήρια στις επόμενες γενιές με σεβασμό στη σημασία τους.

Κάθε κομμάτι «αφηγείται» μια ιστορία

Ο Jim Irsay είχε αφιερώσει τη ζωή του στη συγκρότηση μιας συλλογής σχεδόν 400 αντικειμένων, τα οποία θα προσφερθούν σε 4 δημοπρασίες από τις 3 έως τις 17 Μαρτίου. Πριν από τις δημοπρασίες, επιλεγμένα αντικείμενα θα παρουσιαστούν στο κοινό στο πλαίσιο έκθεσης από τις 6 έως τις 12 Μαρτίου στη Νέα Υόρκη.

Η οικογένεια του Jim Irsay εξήγησε την απόφαση για τη δημοπράτηση της συλλογής σε δήλωση στην εφημερίδα The New York Times. «Η απόφαση αυτή δεν ελήφθη ελαφρά τη καρδία, αλλά έπειτα από πολλή σκέψη και αγάπη για την κληρονομιά που έχτισε. Ο πατέρας μας ήταν παθιασμένος συλλέκτης, όχι για να έχει στη ιδιοκτησία του αντικείμενα, αλλά λόγω της βαθιάς εκτίμησής του για την ομορφιά, την ιστορία και την πολιτιστική αξία των αντικειμένων που συγκέντρωνε. Κάθε κομμάτι αφηγείται μια ιστορία και εκείνος ήθελε πάντα να τη μοιράζεται με τον κόσμο. Πιστεύουμε πως ήρθε η στιγμή η συλλογή να αποκτήσει μια νέα ζωή».

Μετά τον θάνατο του Jim Irsay το 2025, η ιδιοκτησία των Indianapolis Colts μεταβιβάστηκε στις Carlie Irsay Gordon, Kalen Jackson και Casey Foyt. Η οικογένεια ενδέχεται να κρατήσει ορισμένα αντικείμενα με ιδιαίτερη προσωπική αξία, ωστόσο η μεγάλη πλειονότητα θα διατεθεί στη δημοπρασία.

Η δημοπρασία περιλαμβάνει περίπου 50 lot, στα οποία συγκεντρώνονται μερικά από τα σπανιότερα και πιο περιζήτητα αντικείμενα της συλλογής του Jim Irsay. Πρόκειται για εκθέματα που βρίσκονται στον πυρήνα αυτού που το περιοδικό Guitar World έχει χαρακτηρίσει ως «η σπουδαιότερη συλλογή κιθαρών στον κόσμο», δίνοντας το στίγμα μιας δημοπρασίας με ξεκάθαρη ιστορική και πολιτιστική βαρύτητα.

Η εμβληματική Fender Mustang του Kurt Cobain

Ανάμεσα στα κορυφαία εκθέματα της συλλογής ξεχωρίζει η Fender Mustang του Kurt Cobain του 1966, η οποία χρησιμοποιήθηκε στις ηχογραφήσεις των άλμπουμ «Nevermind» και «In Utero» των Nirvana και εμφανίζεται στο εμβληματικό βίντεο κλιπ του «Smells Like Teen Spirit». Το συγκεκριμένο όργανο, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη γέννηση και την εξάπλωση του grunge, εκτιμάται από τον οίκο Christie’s μεταξύ 2,5 και 5 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η «Black Strat» του David Gilmour

Κεντρικό ρόλο στη δημοπρασία κατέχει και η «Black Strat» του David Gilmour, κιθάρα-ορόσημο για τη διαμόρφωση του ήχου των Pink Floyd. Με αυτήν ηχογραφήθηκαν καθοριστικά άλμπουμ όπως τα «The Dark Side of the Moon», «Wish You Were Here», «Animals» και «The Wall», ενώ χρησιμοποιήθηκε σε εμβληματικά κομμάτια όπως τα «Money», «Shine On You Crazy Diamond» και στο ιστορικό σόλο του «Comfortably Numb». Η τιμή εκτίμησής της κυμαίνεται από 2 έως 4 εκατομμύρια δολάρια.

Στη δημοπρασία περιλαμβάνεται επίσης η κιθάρα «Tiger» του Jerry Garcia, κατασκευασμένη ειδικά για εκείνον από τον οργανοποιό Doug Irwin. Υπήρξε το βασικό όργανο σκηνής του Jerry Garcia από το 1979 έως το 1989 και χρησιμοποιήθηκε στην τελευταία του εμφάνιση με τους Grateful Dead στο Soldier Field του Chicago τον Ιούλιο του 1995. Η αξία της εκτιμάται μεταξύ 1 και 2 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα αντικείμενα που συνδέονται με τον Ringo Starr. Το σετ τυμπάνων Ludwig που χρησιμοποίησε σε εκατοντάδες ζωντανές εμφανίσεις και ηχογραφήσεις από τον Μάιο του 1963 έως τον Φεβρουάριο του 1964 θα βγει στο σφυρί με εκτίμηση 1 έως 2 εκατομμύρια δολάρια.

Παράλληλα, στη δημοπρασία περιλαμβάνεται η κεφαλή τυμπάνου με το λογότυπο των Beatles, η οποία χρησιμοποιήθηκε στην ιστορική πρώτη εμφάνιση του συγκροτήματος στο «The Ed Sullivan Show» τον Φεβρουάριο του 1964 και αποτιμάται επίσης μεταξύ 1 και 2 εκατομμυρίων δολαρίων. Στη συλλογή προστίθεται ακόμη το χαρακτηριστικό χρυσό δαχτυλίδι 9 καρατίων με ζαφείρι που φορούσε ο Ringo Starr σε όλη τη διάρκεια της πορείας του με τους Beatles, με τιμή εκτίμησης 60.000 έως 100.000 δολάρια.

Οι κιθάρες του John Lennon και του George Harrison

Από τον κόσμο των Beatles ξεχωρίζει η Gretsch Chet Atkins 6120 του John Lennon του 1963, η οποία χρησιμοποιήθηκε στις ηχογραφήσεις των τραγουδιών «Paperback Writer» και «Rain» και εκτιμάται μεταξύ 600.000 και 800.000 δολαρίων. Στην ίδια ενότητα εντάσσεται και η Gibson SG Standard του George Harrison, που χρησιμοποιήθηκε εκτενώς στο στούντιο την περίοδο 1966 έως 1969 και σε προωθητικά φιλμ των ίδιων τραγουδιών, με τιμή εκτίμησης 800.000 έως 1,2 εκατομμύρια δολάρια.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι χειρόγραφοι στίχοι του «Hey Jude» από τον Paul McCartney, με εκτίμηση 600.000 έως 1 εκατομμύριο δολάρια, καθώς και το νομικό έγγραφο του 1970 με το οποίο ο Paul McCartney κινήθηκε για τη διάλυση των Beatles, φέροντας χειρόγραφες σημειώσεις του John Lennon, με εκτίμηση 100.000 έως 150.000 δολάρια.

Στη δημοπρασία περιλαμβάνονται ακόμη δύο εμβληματικά όργανα του Eric Clapton. Η ακουστική C.F. Martin & Co. 000-42 του 1939, με την οποία εμφανίστηκε στο «MTV Unplugged», καθώς και η ψυχεδελική Gibson SG του 1964, γνωστή ως «The Fool», που χρησιμοποίησε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 με τους Cream.

Και τα δύο όργανα αποτιμώνται μεταξύ 800.000 και 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων. Σημαντική παρουσία έχουν και οι χειρόγραφοι στίχοι του Bob Dylan για το τραγούδι «The Times They Are A-Changin’», με τιμή εκτίμησης 500.000 έως 800.000 δολάρια.

Στον χώρο της λογοτεχνίας δεσπόζει το αυθεντικό δακτυλογραφημένο ρολό του βιβλίου «On the Road» του Jack Kerouac, θεμελιώδες έργο της Beat Generation, με εκτίμηση 2,5 έως 4 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ιστορικά αθλητικά αντικείμενα

Ο αθλητισμός εκπροσωπείται από ιστορικά αντικείμενα όπως η φανέλα του Wayne Gretzky από τη σεζόν 1986–87, με την οποία σημείωσε το 500ό γκολ της καριέρας του και αγωνίστηκε στον τελικό του Stanley Cup, με εκτίμηση 300.000 έως 500.000 δολάρια. Κεντρικό έκθεμα αποτελεί η ζώνη παγκόσμιου πρωταθλητή WBC του Muhammad Ali από τον αγώνα «Rumble in the Jungle» το 1974, με εκτίμηση 2,5 έως 4 εκατομμύρια δολάρια, καθώς και οι μπότες που φόρεσε στον αγώνα «Thrilla in Manila» το 1975, με εκτίμηση 200.000 έως 300.000 δολάρια.

Στην ίδια ενότητα περιλαμβάνεται η σέλα του Secretariat από την κατάκτηση του Triple Crown το 1973, προερχόμενη από τη συλλογή του αναβάτη Ron Turcotte, με τιμή εκτίμησης 1,5 έως 2 εκατομμύρια δολάρια.

Η δημοπρασία ολοκληρώνεται με αντικείμενα που ανήκουν στην ευρύτερη ποπ κουλτούρα και τον κινηματογράφο, όπως το χειρόγραφο σημειωματάριο του Sylvester Stallone για την ταινία «Rocky», με εκτίμηση 200.000 έως 400.000 δολάρια, η μπάλα «Wilson» από την ταινία «Cast Away» με τον Tom Hanks, με εκτίμηση 60.000 έως 80.000 δολάρια.

Το προσωπικό ημερολόγιο του Jim Morrison

Στη δημοπρασία περιλαμβάνονται επίσης το προσωπικό ημερολόγιο του Jim Morrison, με περισσότερες από 100 σελίδες χειρόγραφων σημειώσεων, ποιημάτων και σχεδίων, το οποίο εκτιμάται μεταξύ 100.000 και 200.000 δολαρίων.

Επίσης, η κάπα του James Brown με τιμή εκτίμησης 30.000 έως 50.000 δολάρια, καθώς και το αυτοκίνητο Chevrolet Caprice του 1973 του Hunter S. Thompson, γνωστό ως «The Red Shark», με εκτίμηση 150.000 έως 250.000 δολάρια.

Σημαντικό έκθεμα αποτελεί και το αγωνιστικό ρόπαλο του Jackie Robinson από τη σεζόν του 1953, με τιμή εκτίμησης 250.000 έως 350.000 δολάρια.

Στα τεκμήρια που συνδέονται με τον Steve Jobs περιλαμβάνονται μία σπάνια χειρόγραφη επιστολή προς τον Tim Brown, με εκτίμηση 250.000 έως 500.000 δολάρια, καθώς και ένα εγχειρίδιο Apple II με ιδιόχειρη υπογραφή του, το οποίο αποτιμάται μεταξύ 300.000 και 800.000 δολαρίων.

Μέρος των εσόδων από τις δημοπρασίες θα διατεθεί σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς που υποστήριζε ο Jim Irsay, συνεχίζοντας τον φιλανθρωπικό προσανατολισμό που είχε συνδέσει με τη δράση του στον τομέα της ψυχικής υγείας. Με αυτόν τον τρόπο, μια συλλογή που χτίστηκε γύρω από τη μνήμη και τη συγκίνηση περνά σε νέα χέρια, με την προσδοκία ότι τα αντικείμενά της θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζονται ως τεκμήρια πολιτισμού και όχι ως απλά τρόπαια.

Διαβάστε ακόμη: