Επιστήμονες από το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Garvan κατέγραψαν για πρώτη φορά ανοσοκύτταρα, γνωστά ως οι «καθαριστές» του οργανισμού, να επιτίθενται ενεργά και να καταβροχθίζουν ζωντανά κύτταρα μελανώματος.

Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι ερευνητές προσεγγίζουν τη θεραπεία του μελανώματος, μιας από τις συχνότερες και πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου στην Αυστραλία.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Experimental Medicine, αναδεικνύει μια μέχρι σήμερα υποτιμημένη ομάδα ανοσοκυττάρων, τα οποία ονομάζονται μακροφάγα. Τα κύτταρα αυτά συγκεντρώνονται γύρω από τις παρυφές των όγκων μελανώματος, όπου καταβροχθίζουν συνεχώς καρκινικά κύτταρα, συμβάλλοντας στην επιβράδυνση της ανάπτυξης του όγκου.

«Είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο ένα μακροφάγο να επιτίθεται και να καταπίνει ένα ζωντανό καρκινικό κύτταρο», δήλωσε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Δρ Yuki Keith.

«Πάντα υποψιαζόμασταν ότι τα μακροφάγα κάνουν πολύ περισσότερα από όσα τους αποδίδαμε. Τώρα διαθέτουμε οπτικά στοιχεία που το αποδεικνύουν. Η μελέτη σε ζωντανό οργανισμό είναι καθοριστικής σημασίας, επειδή αντικατοπτρίζει καλύτερα όσα συμβαίνουν στην πραγματικότητα, αποκαλύπτοντας την πολυπλοκότητα του ανοσοποιητικού συστήματος και ανοίγοντας τον δρόμο για τις θεραπείες του μέλλοντος».

Πώς το ανοσοποιητικό «τρώει» ζωντανά καρκινικά κύτταρα

Τα μακροφάγα, σύμφωνα με το Scitechdaily, αποτελούν ανοσοκύτταρα που μπορούν να αντιπροσωπεύουν έως και το 30% των κυττάρων που βρίσκονται μέσα σε έναν όγκο μελανώματος. Αν και οι επιστήμονες γνώριζαν εδώ και χρόνια ότι συμμετέχουν στην εξέλιξη του καρκίνου, ο ακριβής τους ρόλος στην προώθηση ή στην αναστολή της ανάπτυξης των όγκων παρέμενε ασαφής.

Προηγούμενες έρευνες βασίζονταν στην ευρεία απομάκρυνση των μακροφάγων από τον οργανισμό και στη συνέχεια παρατηρούσαν πώς αντιδρούσαν οι όγκοι.

Η Δρ Keith και οι συνεργάτες της διαπίστωσαν ότι τα μακροφάγα του δέρματος δεν είναι όλα ίδια. Εντόπισαν μια συγκεκριμένη υποομάδα που παράγει την πρωτεΐνη CD169. Όταν οι ερευνητές απομάκρυναν επιλεκτικά τα μακροφάγα που ήταν θετικά στην πρωτεΐνη CD169, οι όγκοι μελανώματος μεγάλωσαν περισσότερο, γεγονός που δείχνει ότι αυτά τα κύτταρα συμβάλλουν στον περιορισμό της ανάπτυξης του καρκίνου.

Για να μελετήσουν τη δράση τους, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν προηγμένη μικροσκοπία δύο φωτονίων σε ζωντανούς οργανισμούς, μια τεχνική που επιτρέπει την παρατήρηση βιολογικών διεργασιών σε κυτταρικό επίπεδο. Σε πειραματόζωα κατέγραψαν άμεσα τα μακροφάγα CD169 να καταβροχθίζουν ζωντανά κύτταρα μελανώματος.

Στη συνέχεια, ερευνητές του Melanoma Institute Australia εξέτασαν δείγματα ανθρώπινων ιστών και εντόπισαν τα ίδια μακροφάγα τόσο σε υγιές δέρμα όσο και συγκεντρωμένα γύρω από τις παρυφές όγκων μελανώματος, επιβεβαιώνοντας ότι τα ευρήματα είναι πιθανό να ισχύουν και για τον άνθρωπο.

«Τα μακροφάγα ήταν πάντα γνωστά ως οι “καθαριστές” του οργανισμού, επειδή απομακρύνουν νεκρά κύτταρα και κυτταρικά υπολείμματα», εξήγησε ο καθηγητής Tri Phan, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

«Αυτό που κατέγραψε η Δρ Keith ήταν αυτά τα κύτταρα να “ροκανίζουν” και τελικά να καταβροχθίζουν ζωντανά καρκινικά κύτταρα, περιορίζοντας έτσι την ανάπτυξη του όγκου. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η επίθεση φαίνεται να πραγματοποιείται ανεξάρτητα από τα Τ και Β λεμφοκύτταρα, τα οποία θεωρούνται οι βασικοί μαχητές του ανοσοποιητικού απέναντι στον καρκίνο».

Πώς βοηθά αυτή η μελέτη με τα κύτταρα και το ανοσοποιητικό

Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες για την ανοσοθεραπεία του καρκίνου. Οι υπάρχουσες θεραπείες αναστολής των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού βασίζονται κυρίως στα Τ λεμφοκύτταρα για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων. Αν και έχουν αλλάξει ριζικά τη θεραπεία του προχωρημένου μελανώματος, μόνο περίπου οι μισοί ασθενείς ανταποκρίνονται σε αυτές. Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι οι λεγόμενοι «ψυχροί όγκοι», οι οποίοι εμποδίζουν τα Τ λεμφοκύτταρα να εισέλθουν στον όγκο και να επιτεθούν στον καρκίνο.

«Τα μακροφάγα δεν είναι μόνο οι καθαριστές του οργανισμού», εξηγεί η Δρ Keith. «Λειτουργούν και ως “πληροφοριοδότες” του ανοσοποιητικού. Αφού καταναλώσουν μια απειλή, την επεξεργάζονται και παρουσιάζουν στην επιφάνειά τους ένα τμήμα της, σαν μια βιολογική “κόκκινη σημαία”. Υποψιαζόμαστε ότι τα μακροφάγα CD169 κάνουν ακριβώς αυτό με τα ζωντανά καρκινικά κύτταρα, καλώντας έτσι τα Τ λεμφοκύτταρα να ολοκληρώσουν την εξόντωση του όγκου».

Οι ερευνητές σκοπεύουν τώρα να μελετήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο τα μακροφάγα CD169 αλληλεπιδρούν με τα Τ λεμφοκύτταρα.

«Αν καταφέρουμε να αξιοποιήσουμε αυτή την ομάδα μακροφάγων, ουσιαστικά θα έχουμε στη διάθεσή μας έναν ήδη υπάρχοντα ανοσολογικό στρατό, έτοιμο να ενεργοποιηθεί», δήλωσε ο καθηγητής Phan.

«Οι μελλοντικές θεραπείες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν φάρμακα που αυξάνουν τον αριθμό τους ή τα κάνουν πιο αποτελεσματικά στην αναγνώριση και καταστροφή των καρκινικών κυττάρων. Σε συνδυασμό με τις υπάρχουσες ανοσοθεραπείες, αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να ωφελήσει πολύ περισσότερους ασθενείς και πιθανόν να εφαρμοστεί και σε άλλες μορφές καρκίνου, καθώς τα μακροφάγα είναι άφθονα στους περισσότερους συμπαγείς όγκους».

Διαβάστε ακόμη: