Σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα διεξάγονται σήμερα, Τετάρτη 13 Μαΐου 2026, οι φοιτητικές εκλογές στα πανεπιστήμια όλης της χώρας, καθώς οι κάλπες ανοίγουν λίγες μόλις ώρες μετά από δύο σοβαρά περιστατικά βίας σε πανεπιστημιακούς χώρους – σε Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής – που επαναφέρουν στο επίκεντρο τη συζήτηση για την ασφάλεια στα ΑΕΙ.
Η εκλογική διαδικασία ξεκίνησε στις 07:00 και αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 19:00, με τις σχολές να παραμένουν χωρίς μαθήματα, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή των φοιτητών. Οι ψηφοφόροι προσέρχονται με ταυτότητα, διαβατήριο ή δίπλωμα οδήγησης, σε μια αναμέτρηση, που ήδη θεωρείται από τις πιο πολωμένες των τελευταίων ετών, καθώς το ζήτημα της ασφάλειας στους πανεπιστημιακούς χώρους έχει περάσει στην πρώτη γραμμή της πολιτικής και φοιτητικής αντιπαράθεσης.
Η χρονική συγκυρία
Η ένταση σίγουρα δεν είναι τυχαία, σύμφωνα με ακαδημαϊκούς κύκλους. Τα επεισόδια σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα σημειώθηκαν την παραμονή της εκλογικής διαδικασίας, γεγονός που πυροδοτεί συζητήσεις για το κατά πόσο πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά ή για εκδηλώσεις ενός ευρύτερου κλίματος πόλωσης, το οποίο παρατηρείται παραδοσιακά πριν από τις φοιτητικές κάλπες.
Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ομάδα ατόμων με καλυμμένα χαρακτηριστικά εισέβαλε σε χώρο της Πολυτεχνικής Σχολής και επιτέθηκε σε φοιτητές, που φέρονται να πρόσκεινται στη φοιτητική παράταξη των ΕΑΑΚ. Για την επίθεση χρησιμοποιήθηκαν ρόπαλα ενώ οι δράστες φορούσαν κράνη.
Όπως προκύπτει από τις έως τώρα πληροφορίες, οι επτά τραυματίες διακομίστηκαν στο νοσοκομείο για προληπτικές εξετάσεις, ενώ δύο εξ αυτών φέρονται να έχουν σοβαρότερες κακώσεις. Το περιστατικό προκάλεσε άμεση κινητοποίηση της αστυνομίας και έντονες αντιδράσεις από τις πρυτανικές αρχές και το υπουργείο Παιδείας.
Λίγες ώρες αργότερα, ανάλογη εικόνα καταγράφηκε στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, όπου ομάδα περίπου οκτώ ατόμων εισήλθε στους χώρους του ιδρύματος και επιτέθηκε σε φοιτητές. Από το συμβάν τραυματίστηκαν τρεις νέοι, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, ενώ η αστυνομία προχώρησε σε προσαγωγές υπόπτων που εντοπίστηκαν στην περιοχή.
Υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στα δύο περιστατικά;
Επίσημα, οι αρχές δεν έχουν ανακοινώσει μέχρι στιγμής κοινή επιχειρησιακή ή οργανωτική σύνδεση ανάμεσα στα επεισόδια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, η σχεδόν ταυτόχρονη εκδήλωσή τους, η κοινή μεθοδολογία (ομάδες με κράνη, καλυμμένα χαρακτηριστικά και χρήση αντικειμένων επίθεσης) αλλά και η χρονική εγγύτητα με τις φοιτητικές εκλογές δημιουργούν εύλογα ερωτήματα, όπως αναφέρουν πηγές από την ακαδημαϊκή κοινότητα.
Όπως σημειώνουν στελέχη αυτής, κάθε προεκλογική περίοδος στα πανεπιστήμια συνοδεύεται από αυξημένη ένταση μεταξύ οργανωμένων ομάδων, ιδιαίτερα σε ιδρύματα όπου οι παρατάξεις διατηρούν ισχυρή παρουσία. Η φετινή συγκυρία, όμως, διαφοροποιείται λόγω της συσσώρευσης επεισοδίων τους προηγούμενους μήνες: από τα γεγονότα στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου μέχρι επεισόδια σε χώρους του Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και τις πρόσφατες επιθέσεις στο ΑΠΘ, διαμορφώνεται μια αλυσίδα περιστατικών ,που ενισχύει την αίσθηση ότι το πανεπιστημιακό τοπίο βρίσκεται σε φάση υψηλής έντασης.
Επηρεάζονται οι φοιτητικές εκλογές;
Με τη διαδικασία των φοιτητικών εκλογών να βρίσκεται στο ξεκίνημά της, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει ένδειξη αναβολής ή ακύρωσης της σε πανελλαδικό επίπεδο. Οι εκλογές διεξάγονται κανονικά, ωστόσο σε αρκετές σχολές έχουν ληφθεί πρόσθετα μέτρα επιτήρησης και υπάρχει αυξημένη παρουσία ιδιωτικής φύλαξης ή αστυνομικών δυνάμεων περιμετρικά των ιδρυμάτων, ειδικά σε μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις.
Η βασική ανησυχία δεν αφορά τόσο τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας, όσο τη συμμετοχή. Πανεπιστημιακοί και φοιτητικοί κύκλοι εκτιμούν ότι τέτοιου τύπου επεισόδια ενδέχεται να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για μέρος των φοιτητών, που δεν συμμετέχουν ενεργά σε παραταξιακές διαδικασίες, αλλά θα προσέρχονταν στην κάλπη. Παράλληλα, δεν αποκλείεται να ενισχύσουν την πολιτική συσπείρωση συγκεκριμένων παρατάξεων που έχουν αναγάγει την ασφάλεια ή την κρατική παρέμβαση σε κεντρικό προεκλογικό αφήγημα.
Στο επίκεντρο η ασφάλεια και το νέο θεσμικό πλαίσιο
Τα επεισόδια έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να εφαρμόσει το νέο πλαίσιο ασφάλειας στα ΑΕΙ, μετά την ψήφιση του νόμου 5224/2025. Με βάση τον νόμο, όλα τα πανεπιστήμια είχαν καταθέσει έως το τέλος του 2025 σχέδια ασφαλείας, ενώ προβλέπεται σταδιακή εφαρμογή κοινών προτύπων προστασίας, με συστήματα ελεγχόμενης πρόσβασης, κάμερες, υπηρεσίες φύλαξης και πρωτόκολλα διαχείρισης κρίσεων.
Σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, πέντε μεγάλα ιδρύματα — μεταξύ αυτών το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο — βρίσκονται ήδη σε διαδικασία ειδικής αξιολόγησης αναγκών ασφαλείας σε συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας.
Η πολιτική ηγεσία υποστηρίζει ότι το νομικό οπλοστάσιο υπάρχει και ότι τα πρόσφατα περιστατικά θα κριθούν με βάση τόσο ποινικές όσο και πειθαρχικές διαδικασίες, εφόσον προκύψει εμπλοκή φοιτητών.
Η πολιτική αντιπαράθεση στις φοιτητικές κάλπες
Οι φετινές φοιτητικές εκλογές διεξάγονται με βασικό διακύβευμα το μέλλον του δημόσιου πανεπιστημίου. Στην ατζέντα κυριαρχούν η αναθεώρηση του άρθρου 16, η λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, η πανεπιστημιακή ασφάλεια, η φοιτητική μέριμνα και η στέγαση.
Η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ έχει θέσει ως βασικό της αφήγημα τον εκσυγχρονισμό των σπουδών και την ασφάλεια στους χώρους των σχολών, συνδέοντας ευθέως τα περιστατικά βίας με την ανάγκη αυστηρότερων μέτρων.
Η Πανσπουδαστική Κίνηση Συνεργασίας αντιπαραθέτει ως κεντρικό ζήτημα την υπεράσπιση του δημόσιου πανεπιστημίου και την αντίθεσή της στην αναθεώρηση του άρθρου 16, ενώ η ΠΑΣΠ επιχειρεί να κινηθεί ανάμεσα στα δύο, δίνοντας έμφαση στη μέριμνα, τις υποδομές και τη διαφάνεια των συλλόγων.
Η σύγκριση με τις εκλογές του 2025
Σε σύγκριση με το 2025, η φετινή αναμέτρηση μοιάζει πιο ηλεκτρισμένη. Πέρυσι, οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν χωρίς σοβαρά πανελλαδικά επεισόδια την παραμονή της κάλπης, αν και συνοδεύτηκαν — όπως σχεδόν κάθε χρόνο — από έντονη πολιτική αντιπαράθεση και διαφορετικές ανακοινώσεις αποτελεσμάτων από τις παρατάξεις.
Χαρακτηριστικό ήταν ότι και το 2025 – όπως, άλλωστε, και τα προηγούμενα χρόνια – δεν υπήρξε ενιαίο αποτέλεσμα: η ΠΚΣ ανακοίνωσε πρωτιά με περίπου 35%, ενώ η ΔΑΠ έδωσε δικά της στοιχεία, εμφανίζοντας τη δική της παράταξη πρώτη, επιβεβαιώνοντας τη γνωστή παράλληλη καταμέτρηση που αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό των φοιτητικών εκλογών στην Ελλάδα.
Η διαφορά φέτος είναι ότι η συζήτηση δεν περιορίζεται στις πολιτικές γραμμές των παρατάξεων, αλλά επεκτείνεται στο κατά πόσο η βία μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη συμμετοχή και το κλίμα μέσα στις σχολές.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι αν τα δύο επεισόδια, που σημειώθηκαν χθες σε ΑΠΘ και ΠΑΔΑ, θα αποδειχθούν μεμονωμένες συγκρούσεις μεταξύ οργανωμένων ομάδων ή αν αποτελούν την κορυφή ενός νέου κύκλου αντιπαραθέσεων μέσα στα ΑΕΙ.
Σε κάθε περίπτωση, η σύμπτωση των επιθέσεων σε δύο από τα μεγαλύτερα ιδρύματα της χώρας, μόλις λίγες ώρες πριν από τις φοιτητικές κάλπες, προσδίδει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στη σημερινή διαδικασία.
