Η στεγαστική πίεση εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για τα ελληνικά νοικοκυριά, με τα ενοίκια να συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία και το κόστος κατοικίας να απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος εργαζομένων και οικογενειών. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να ανοίξει περισσότερο την «ομπρέλα» στήριξης προς τους ενοικιαστές, επεκτείνοντας τα κριτήρια για την επιστροφή ενοικίου και ενισχύοντας παράλληλα ειδικές επαγγελματικές κατηγορίες που αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα στέγασης.
Οι αλλαγές εντάσσονται στο ευρύτερο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, το οποίο διαμορφώνεται στα 500 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει παρεμβάσεις για νοικοκυριά, συνταξιούχους, αγρότες, οικογένειες με παιδιά και ενοικιαστές.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να δώσει μεγαλύτερη πρόσβαση στην ενίσχυση, καθώς μέχρι σήμερα αρκετά νοικοκυριά έμεναν εκτός για μικρές υπερβάσεις των εισοδηματικών ορίων, παρά το γεγονός ότι επιβαρύνονταν σημαντικά από το αυξημένο στεγαστικό κόστος.
Διεύρυνση των δικαιούχων
Η βασικότερη αλλαγή αφορά την επέκταση των εισοδηματικών κριτηρίων, με αποτέλεσμα περισσότεροι πολίτες να αποκτούν πρόσβαση στο μέτρο της επιστροφής ενοικίου.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να καλύψει εκείνες τις κατηγορίες εργαζομένων και οικογενειών που βρίσκονταν οριακά εκτός του προηγούμενου συστήματος, παρά το γεγονός ότι αντιμετώπιζαν πραγματική οικονομική πίεση λόγω των υψηλών ενοικίων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε επαγγελματίες που εργάζονται σε περιοχές με έντονο στεγαστικό πρόβλημα, όπου οι τιμές των μισθωμάτων έχουν εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της τουριστικής ανάπτυξης, των βραχυχρόνιων μισθώσεων και της περιορισμένης διαθεσιμότητας κατοικιών.
Η φιλοσοφία του μέτρου είναι να περιοριστεί το ενδεχόμενο εργαζόμενοι να αδυνατούν να μετακινηθούν ή να παραμείνουν κοντά στον τόπο εργασίας τους εξαιτίας του κόστους στέγασης.
Πόσα χρήματα θα επιστρέφονται
Το ύψος της επιστροφής διατηρείται στα επίπεδα που είχαν προβλεφθεί από τον αρχικό σχεδιασμό, με ανώτατο ποσό ενίσχυσης τα 800 ευρώ για την κύρια κατοικία.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί, αυξάνοντας σημαντικά το συνολικό ποσό για οικογένειες με περισσότερα μέλη.
Για να καταβληθεί η μέγιστη ενίσχυση, θα πρέπει το πραγματικό ετήσιο κόστος μίσθωσης να υπερβαίνει το ποσό της επιδότησης και να αποδεικνύεται μέσω των δηλωμένων στοιχείων στην ΑΑΔΕ.
Παραμένει επίσης ο κανόνας ότι η συνολική επιστροφή δεν μπορεί να ξεπερνά το ένα δωδέκατο της ετήσιας δαπάνης ενοικίου που έχει δηλωθεί στην εφορία. Με αυτόν τον τρόπο, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η επιδότηση ανταποκρίνεται στο πραγματικό ύψος του ενοικίου που καταβάλλει ο πολίτης.
Βασική προϋπόθεση εξακολουθεί να αποτελεί η γεωγραφική σύνδεση της κατοικίας με την εργασία του δικαιούχου. Η μισθωμένη κατοικία θα πρέπει να βρίσκεται στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα με τον τόπο απασχόλησης.
Πότε θα γίνουν οι πληρωμές
Η καταβολή της ενίσχυσης αναμένεται να πραγματοποιηθεί εφάπαξ μέσα στο τελευταίο τρίμηνο του 2026, με στόχο η διαδικασία να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος Δεκεμβρίου.
Πριν από την πληρωμή θα προηγηθούν ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και έλεγχοι στοιχείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να επιβεβαιωθούν οι δηλωμένες μισθώσεις και τα εισοδηματικά δεδομένα των δικαιούχων.
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται αυτόματα μέσω των στοιχείων που έχουν ήδη καταχωριστεί στις φορολογικές δηλώσεις και στα ηλεκτρονικά μισθωτήρια.
Ξεχωριστό καθεστώς για δημόσιους λειτουργούς
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η μόνιμη πλέον ρύθμιση για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν μακριά από τον τόπο κύριας κατοικίας τους.
Η νέα διάταξη προβλέπει την επιστροφή δύο ενοικίωνκάθε χρόνο χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια για περίπου 50.000 εργαζόμενους του Δημοσίου που υπηρετούν στην περιφέρεια.
Το μέτρο δεν θα εφαρμόζεται για όσους εργάζονται στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, ενώ στόχος του είναι να λειτουργήσει ως κίνητρο για την κάλυψη σοβαρών κενών σε περιοχές όπου η στεγαστική κρίση έχει καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη την εύρεση κατοικίας.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι αναμένεται να λάβουν μέσα στο 2026 ποσά που αντιστοιχούν συνολικά σε τρία ενοίκια, καθώς προβλέπονται τόσο αναδρομικές όσο και νέες πληρωμές.
Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αποτελούν κρίσιμο εργαλείο κοινωνικής συνοχής σε μια περίοδο όπου η στέγαση μετατρέπεται σταδιακά σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες οικονομικής πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά.
