Ο Έλον Μασκ και τα στελέχη του είχαν ένα κυρίαρχο μήνυμα για τη στρατιά των ανθρώπων που εργάζονταν τους τελευταίους έξι μήνες πάνω στην αρχική δημόσια προσφορά (IPO) της SpaceX: Πιο γρήγορα, κινηθείτε πιο γρήγορα.

Καθώς η γιγαντιαία νεοφυής εταιρεία διαστημικής εξερεύνησης κατευθυνόταν με ορμή προς την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, έπειτα από 24 χρόνια ως ιδιωτική εταιρεία, η αίσθηση του κατεπείγοντος ήταν εμφανής. Η εξαγορά μιας εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης αξίας 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων εν μέσω της διαδικασίας; Μην αφήσετε αυτό να σας καθυστερήσει. Γιατί να περιμένουν όλοι μέχρι αργά το βράδυ για να οριστικοποιηθούν οι τελικοί όροι; Αντί γι’ αυτό, ολοκληρώστε τη συμφωνία εντός των ωρών λειτουργίας της αγοράς.

Η βιασύνη υπαγορεύθηκε από μια ευφυή στρατηγική: να εισαχθεί η εταιρεία στο χρηματιστήριο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, με έναν – ως επί το πλείστον – φιλομασκικό πρόεδρο στην εξουσία· να προλάβει την OpenAI και την Anthropic στην αγορά ώστε να εκμεταλλευθεί έγκαιρα το ενδιαφέρον των επενδυτών για εισαγωγές εταιρειών με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη και να γίνει δημόσια εταιρεία πριν από τα 55α γενέθλια του Μασκ, στα τέλη Ιουνίου.

Η κούρσα κορυφώθηκε την Παρασκευή, όταν η SpaceΧ ξεκίνησε να διαπραγματεύεται στον Nasdaq, μετά την τιμολόγηση της μεγαλύτερης IPO στην ιστορία. Η εταιρεία άντλησε 75 δισεκατομμύρια δολάρια και κατέστησε τον Μασκ τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο. Η μετοχή της σημείωσε άνοδο έως και 31% κατά την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης, πριν κλείσει στα 160,95 δολάρια, αποδίδοντας στη SpaceX πλήρως απομειωμένη χρηματιστηριακή αξία 2,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η παρούσα περιγραφή των προετοιμασιών για την IPO βασίζεται σε συνομιλίες με πολλούς ανθρώπους που συμμετείχαν στη διαδικασία και ζήτησαν να μην κατονομαστούν, καθώς συζητούσαν ιδιωτικές λεπτομέρειες. Η SpaceX δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Η στροφή προς την τεχνητή νοημοσύνη

Από τις πρώτες παρουσιάσεις προς τις τράπεζες, όταν οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί ανταγωνίζονταν για μια θέση στη συμφωνία, μέχρι την επίσημη κατάθεση του ενημερωτικού δελτίου τον Μάιο, η SpaceX βίωσε μία από τις σημαντικότερες μεταβατικές περιόδους της ιστορίας της.

Μέσα σε λίγους μήνες, η εταιρεία πραγματοποίησε μια ριζική στροφή προς την τεχνητή νοημοσύνη, συγχωνευόμενη με τη xAI του ίδιου του Μασκ. Μέχρι τότε, οι σύμβουλοι είχαν ήδη ξεκινήσει να συντάσσουν το ενημερωτικό δελτίο της IPO. Η εξαγορά – η οποία αποτίμησε τη xAI στα 250 δισεκατομμύρια δολάρια και άνοιξε έναν εντελώς νέο επιχειρηματικό τομέα – άλλαξε την αφήγηση.

Μήνες αργότερα, ο Μασκ πρόσθεσε ακόμη μία ανατροπή, όταν η SpaceX ανακοίνωσε ότι είχε συνάψει συμφωνία που της παρείχε το δικαίωμα να εξαγοράσει τη νεοφυή εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Cursor έναντι 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Για πολλούς, η συμφωνία αυτή ήρθε εντελώς απροσδόκητα.

Παράλληλα, ο Μασκ άρχισε να μιλά όλο και περισσότερο για το σχέδιο της SpaceX να κατασκευάσει τα τεράστια κέντρα δεδομένων που θα απαιτηθούν για την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης. Το μοναδικό στοιχείο διαφοροποίησης; Τα κέντρα δεδομένων θα βρίσκονται στο διάστημα και θα τοποθετηθούν σε χαμηλή γήινη τροχιά μέσω των γιγαντιαίων πυραύλων Starship της SpaceX.

Για να υλοποιηθεί αυτό το όραμα, ιδίως εντός του χρονικού ορίζοντα τεσσάρων έως πέντε ετών που είχε περιγράψει ο Μασκ, θα απαιτούνταν τεράστια κεφάλαια. Ξαφνικά, η IPO έγινε περισσότερο αναγκαιότητα παρά επιλογή, παρότι τα στελέχη της εταιρείας επί χρόνια υποστήριζαν ότι η SpaceX θα εισαγόταν στο χρηματιστήριο μόνο όταν θα πραγματοποιούσε τακτικές πτήσεις προς τον Άρη. Οι προηγούμενες συζητήσεις για IPO επικεντρώνονταν αποκλειστικά στην πιθανή απόσχιση της Starlink, της δορυφορικής υπηρεσίας διαδικτύου της εταιρείας.

Πλέον, στο ενημερωτικό δελτίο της IPO, η SpaceX κάλεσε επίσημα τους επενδυτές να συμμετάσχουν στο «ταξίδι της τεχνητής νοημοσύνης», υποστηρίζοντας ότι η συνολική δυνητική αγορά του κλάδου ανέρχεται στα 26,5 τρισεκατομμύρια δολάρια και προβάλλοντας υποδομές όπως η υπολογιστική ισχύς που σχεδιάζει να ενοικιάζει σε ανταγωνιστές.

«Μέσα σε μια νύχτα μετατράπηκαν σε έναν νέο πάροχο υποδομών cloud AI και ουσιαστικά κανείς δεν το είχε προβλέψει», δήλωσε ο Μαντίπ Σινγκ, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας τεχνολογίας στη Bloomberg Intelligence.

Οι τράπεζες και η μάχη για την IPO

Περίπου μία εβδομάδα μετά τη συμφωνία με τη xAI, η SpaceX συγκέντρωσε τους συμβούλους της στα πρώην κεντρικά της γραφεία στο Χόθορν της Καλιφόρνιας για την εναρκτήρια συνάντηση της IPO. Στην αίθουσα βρίσκονταν εκπρόσωποι τραπεζών που είχαν περάσει χρόνια χτίζοντας σχέσεις με τον Μασκ και την εταιρεία, ελπίζοντας να εξασφαλίσουν έναν πολυπόθητο ρόλο στην IPO και τις αμοιβές που θα τη συνόδευαν.

Μεταξύ αυτών ήταν οι Goldman Sachs, Morgan Stanley, JPMorgan Chase, Bank of America και Citigroup, καθεμία από τις οποίες εξασφάλισε εντολή συμμετοχής μαζί με περισσότερους από 15 ακόμη αναδόχους και συνδιαχειριστές της έκδοσης.

Η Morgan Stanley θεωρούνταν επί μακρόν η τράπεζα που βρισκόταν πιο κοντά στον Μασκ, έχοντας σταθεί στο πλευρό του επί χρόνια και υποστηρίζοντας την υψηλού ρίσκου εξαγορά του Twitter, που σήμερα ονομάζεται X. Ο τραπεζίτης της Morgan Stanley, Μάικλ Γκράιμς, ο οποίος είχε ηγηθεί των εργασιών της τράπεζας στη συμφωνία εκείνη, ακολούθησε αργότερα τον Μασκ στην Ουάσιγκτον για να εργαστεί στην κυβέρνηση Τραμπ και επέστρεψε στη Morgan Stanley νωρίτερα μέσα στη χρονιά.

Ωστόσο, όταν η SpaceX δημοσιοποίησε το ενημερωτικό δελτίο στα μέσα Μαΐου, η Goldman Sachs εμφανιζόταν στην πρώτη θέση των επικεφαλής αναδόχων. Ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman, Ντέιβιντ Σόλομον, απέδωσε αυτή τη διάκριση σε μια σχέση είκοσι ετών και δήλωσε στο Bloomberg στις αρχές Ιουνίου ότι «η ομάδα έκανε πολλά πράγματα τους τελευταίους έξι μήνες που συνέβαλαν στο τελικό αποτέλεσμα».

Μετά τις αρχικές συναντήσεις, εκπρόσωποι ορισμένων τραπεζών περνούσαν μεγάλο μέρος του χρόνου τους στο Χόθορν, εισερχόμενοι στα γραφεία της SpaceX αρκετές φορές την εβδομάδα για να διασφαλίσουν ότι η διαδικασία προχωρούσε σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας, Μπρετ Τζόνσεν, είχε σχεδόν διαρκή παρουσία, επιβλέποντας τους συμβούλους και συζητώντας τις αποφάσεις με τον Μασκ.

Παρότι οι τράπεζες εργάστηκαν εντατικά για να καθορίσουν το επενδυτικό αφήγημα και την αποτίμηση της εταιρείας, ο Μασκ και ο Τζόνσεν ήταν εκείνοι που τελικά καθόρισαν τη σταθερή τιμή της μετοχής. Σε αντίθεση με μια τυπική IPO, η SpaceX όρισε μία και μοναδική τιμή αντί για εύρος τιμών: οι μετοχές θα διατίθενταν προς 135 δολάρια η καθεμία και θα προσφέρονταν συνολικά 555,6 εκατομμύρια μετοχές.

Η απόφαση αυτή ήταν πρωτοφανής για αμερικανική δημόσια εγγραφή τέτοιου μεγέθους, αλλά επιτάχυνε τη διαδικασία και την κατέστησε πιο διαφανή, ιδιαίτερα για τους ιδιώτες επενδυτές, στους οποίους ο Μασκ υποστήριζε διαχρονικά ότι θα έπρεπε να παρέχεται πρόσβαση σε κάθε εισαγωγή.

Οι ιδιώτες επενδυτές και η νέα φάση ανάπτυξης

Τελικά, στους ιδιώτες επενδυτές κατανεμήθηκαν μετοχές αξίας περίπου 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή περίπου το 20% της συνολικής προσφοράς. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα, τα φυσικά πρόσωπα υπέβαλαν εντολές αγοράς άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο 34χρονος Ματ Φρανκ υπέβαλε εντολή για 200 μετοχές και τελικά έλαβε 23. Ο πατέρας του απέκτησε επίσης μετοχές.

«Δεν έχω κάποια συγκεκριμένη τιμή-στόχο για να πουλήσω», δήλωσε σε συνέντευξη. «Μίλησα με τον πατέρα μου και μου είπε ότι ελπίζει κάποια μέρα να δώσει αυτές τις μετοχές στα εγγόνια του, οπότε κι εγώ βλέπω τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο». Την Παρασκευή δεν πραγματοποίησε καμία συναλλαγή.

Μετά το κλείσιμο της αγοράς, στελέχη και εργαζόμενοι της SpaceX – χωρίς τον Μασκ – κατευθύνθηκαν στα γραφεία της JPMorgan στο κέντρο του Μανχάταν για μια εκδήλωση που διοργάνωσε ο διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας, Τζέιμι Ντάιμον, όπου σερβιρίστηκαν επώνυμα Tomahawk steaks. Λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα νωρίτερα, η JPMorgan είχε φιλοξενήσει μία από τις πρώτες επίσημες παρουσιάσεις της SpaceX προς επενδυτές, κατά την οποία ο Ντάιμον υπέβαλε ερωτήσεις στον Μασκ μέσω ζωντανής βιντεοσύνδεσης, ενώ η μητέρα του τελευταίου παρακολουθούσε από το ακροατήριο.

«Μπαίνουμε σε μια τεράστια νέα φάση ανάπτυξης», είπε ο Μασκ στον Ντάιμον κατά τη διάρκεια της μετάδοσης. «Χρειαζόμαστε κεφάλαια γι’ αυτό».

Την Παρασκευή, από το Starbase, υιοθέτησε έναν πιο στοχαστικό τόνο, χωρίς να χάσει τη γνωστή του ευθύτητα: «Αν κάποιος μου έλεγε ότι αυτό θα συνέβαινε», είπε αναφερόμενος στη μεγαλύτερη IPO στην ιστορία, «θα του απαντούσα: “Φίλε, μάλλον καπνίζεις εξαιρετικά δυνατή κρακ”».

Διαβάστε ακόμη: