Στα τέλη Μαρτίου θα προκηρυχθεί από το Υπερταμείο ο διαγωνισμός για τη μακροχρόνια παραχώρηση τμήματος του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας. Σήμερα Πέμπτη το Υπερταμείο θα επιλέξει και τεχνικό σύμβουλο για την παραχώρηση του λιμανιού, ο οποίος θα αξιολογήσει τις επενδύσεις όπου απαιτούνται προκειμένου η Βλύχα –το μέρος δηλαδή όπου πρόκειται να αναπτυχθεί το καινούργιο λιμάνι– να αποτελέσει νέο διεθνή κόμβο θαλάσσιου εμπορίου.
Για την παραχώρηση εκδηλώνεται ήδη ενδιαφέρον. Οι όμιλοι AKTOR και ONEX Shipyards & Technologies προχώρησαν στην υπογραφή συμφωνίας αποκλειστικής συνεργασίας, με σκοπό την κοινή συμμετοχή τους στον επικείμενο διαγωνισμό του Υπερταμείου για την παραχώρηση της εμπορικής εκμετάλλευσης του λιμένα Ελευσίνας.
Οι επενδύσεις που θα υποδείξει ως απαραίτητες για το νέο λιμάνι ο τεχνικός σύμβουλος του Υπερταμείου, όπως και ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός γι’ αυτές, θα αποτελέσουν και μέρος των κριτηρίων με βάση τα οποία θα αξιολογηθούν οι υποψήφιοι επενδυτές. Καθοριστικό κριτήριο θα παραμένει βέβαια το ύψος του τιμήματος που θα προσφέρουν.
Το Υπερταμείο και οι αρμόδιες διευθύνσεις του δηλώνουν ότι ο διεθνής διαγωνισμός θα γίνει με τα αυστηρότερα κριτήρια και με ιδιαίτερη βαρύτητα σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης. Ο διαγωνισμός θα διενεργηθεί σε δύο φάσεις.
Η πρώτη θα αφορά την εκδήλωση ενδιαφέροντος και η δεύτερη την υποβολή των δεσμευτικών οικονομικών προσφορών. Το Υπερταμείο, αφού λάβει τους φακέλους εκδήλωσης ενδιαφέροντος, θα προχωρήσει στην αξιολόγησή τους προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσο πληρούνται τα κριτήρια επιλεξιμότητας των υποψηφίων και κατόπιν θα προχωρήσει στην προκήρυξη της δεύτερης φάσης.
Η ανάπτυξη του λιμανιού στην Ελευσίνα –μια υποδομή που παρέμεινε επί σειρά δεκαετιών εν πολλοίς παρωχημένη– φιλοδοξεί να αποτελέσει μέρος ενός ευρύτερου διεθνούς γεωπολιτικού σχεδιασμού για τη δημιουργία ενός εναλλακτικού εμπορικού δρόμου, γνωστού ως IMEC. Ενώ ο Πειραιάς αποτελεί την κατάληξη του θαλάσσιου «Δρόμου του Μεταξιού» της Κίνας, η Ελευσίνα προορίζεται να γίνει ο ευρωπαϊκός κόμβος για τους εναλλακτικούς διαδρόμους που προωθούν η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ, όπως ο διάδρομος IMEC (India Middle East – Europe Corridor – Ινδία – Μέση Ανατολή – Ευρωπαϊκός Διάδρομος) ή οι συνδέσεις μέσω της πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών.
Στην τρέχουσα διεθνή γεωπολιτική συγκυρία, ένας μεγάλος αριθμός εταιρειών και φορτίων απαιτεί «ασφαλείς» εφοδιαστικές αλυσίδες (trusted supply chains), απαλλαγμένες από γεωπολιτικό ρίσκο που σχετίζεται με την Κίνα, τη Ρωσία ή άλλες «μη συμμαχικές» δυνάμεις. Εταιρείες και οντότητες δηλαδή που θέλουν να μεταφέρουν ευαίσθητο εξοπλισμό (στρατιωτικό, ενεργειακό, κρίσιμες τεχνολογίες τηλεπικοινωνιών) και θα προτιμήσουν ή είναι υποχρεωμένες από κανονιστικά πλαίσια να χρησιμοποιήσουν την Ελευσίνα αντί του Πειραιά.
Η πολιτική αυτή στηρίζεται και από την ευρύτερη στροφή προς το «friendshoring», όπου οι εμπορικές ροές ανακατευθύνονται μέσω φιλικών κρατών και υποδομών. Συνεπώς, η Ελευσίνα αναμένεται να προσελκύσει φορτία του ΝΑΤΟ και των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που δραστηριοποιούνται στην Ανατολική Ευρώπη, λειτουργώντας συμπληρωματικά με το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, αλλά προσφέροντας μεγαλύτερη εγγύτητα στα βιομηχανικά κέντρα της Νότιας Ελλάδας και της Αττικής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι όμιλοι AKTOR και ONEX Shipyards & Technologies προχώρησαν στον σχηματισμό κοινοπραξίας για τη διεκδίκηση της παραχώρησης και έχουν ήδη κατανείμει ρόλους, με τον όμιλο AKTOR να αναλαμβάνει το κατασκευαστικό σκέλος των υποδομών, διαθέτοντας χαρτοφυλάκιο 16 έργων παραχώρησης και ΣΔΙΤ. Αντιστοίχως, ο όμιλος ONEX αναλαμβάνει τη διαχείριση και λειτουργία των λιμενικών εγκαταστάσεων, αξιοποιώντας την υφιστάμενη δραστηριότητά του μέσω της θυγατρικής Onex Elefsis Port, όπως αναφέρει η ανακοίνωση των δύο εταιρειών.
Υπενθυμίζεται ότι η ONEX ελέγχει τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου και χρηματοδοτείται από την κρατική αμερικανική αναπτυξιακή τράπεζα DFC, η οποία με τη σειρά της χρηματοδοτεί και το έργο της ανάπτυξης του εμπορευματικού κέντρου στο Θριάσιο. Η ONEX δηλώνει στρατηγικό στόχο της τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου Integrated Hub στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα συνδυάζει ναυπηγική και λιμενική δραστηριότητα, ενέργεια και logistics. Από την πλευρά του ο όμιλος AKTOR, μέσω της θυγατρικής του Atlantic SEE LNG Trade, έχει συνάψει σειρά συμφωνιών και μνημονίων συνεργασίας για την εισαγωγή και εμπορία αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου και την προώθησή του στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.
Σε κάθε περίπτωση, στον ανοιχτό διεθνή διαγωνισμό για την υποπαραχώρηση τμήματος του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας, ενδιαφέρον αναμένεται να εκδηλώσουν και άλλοι, τρίτοι, υποψήφιοι τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό.
