Ο χρυσός βρίσκεται σε πρωτοφανές ράλι με τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τελικά τις απειλές για επιβολή επιπλέον δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, στο πλαίσιο της έντασης που προκλήθηκε γύρω από τη Γροιλανδία. Η κίνηση αυτή άνοιξε τον δρόμο ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει τη διαδικασία επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, το αποτύπωμα της επιθετικής στάσης του Αμερικανού Προέδρου παραμένει βαθύ, αφήνοντας –κατά πολλούς– το σοβαρότερο έως σήμερα «τραύμα» στις ευρωατλαντικές σχέσεις, έναν από τους βασικούς πυλώνες της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.

Η δυσπιστία στις σχέσεις Βρυξελλών–Ουάσιγκτον έφτασε σε νέα επίπεδα, με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να τονίζει ότι η αλλαγή στη διεθνή τάξη δεν είναι απλώς «σεισμική», αλλά και μόνιμη.

Εκρηκτική άνοδος της αβεβαιότητας στις αγορές

Παράλληλα, ο Τραμπ πρόσθεσε ακόμη έναν παράγοντα αβεβαιότητας στην παγκόσμια οικονομία, σε μια ήδη φορτισμένη συγκυρία του πρώτου έτους της νέας θητείας του. Σύμφωνα με κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και του Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου, ο δείκτης αβεβαιότητας για την οικονομική πολιτική εκτινάχθηκε τον περασμένο Απρίλιο στο υψηλότερο επίπεδο από το 2015, μετά την εξαγγελία των οριζόντιων «ανταποδοτικών» δασμών των ΗΠΑ στις 2 Απριλίου.

Η έκθεση επισημαίνει ότι ο γεωοικονομικός κατακερματισμός και ο γεωπολιτικός κίνδυνος έχουν πλέον μετατραπεί σε μόνιμες πηγές οικονομικής αβεβαιότητας, περιορίζοντας την ανάπτυξη και αυξάνοντας τις πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Χρυσός: Το πρωτοφανές ράλι

Μετά την αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία, η αβεβαιότητα εντάθηκε ακόμη περισσότερο, κάτι που αποτυπώθηκε στο ιστορικό ράλι του χρυσού και άλλων πολύτιμων μετάλλων – παραδοσιακών «ασφαλών καταφυγίων» σε περιόδους κρίσης.

Ο χρυσός:

  • αυξήθηκε 15% από τις αρχές του 2026,
  • μετά την εκτίναξη 64% το 2025,
  • φτάνοντας ακόμη και τα 5.000 δολάρια.

Το ράλι αυτό ξεπερνά ακόμη και εκείνο του 1979, στη δεύτερη πετρελαϊκή κρίση μετά την επανάσταση στο Ιράν. Ενδεικτικό της βαθιάς ανησυχίας των επενδυτών είναι ότι η τιμή του χρυσού συνέχισε να ανεβαίνει ακόμη και μετά την υπαναχώρηση του Τραμπ. Πριν από την ομιλία του στο Νταβός και τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, η τιμή είχε αγγίξει νέο ρεκόρ στα 4.887 δολάρια, ενώ και το ασήμι πλησίασε τα 100 δολάρια ανά ουγκιά.

Πίεση στο δολάριο και στα αμερικανικά ομόλογα

Το ράλι τροφοδοτήθηκε όχι μόνο από τους δασμούς, αλλά και από τις απειλές του Τραμπ κατά της ανεξαρτησίας της Federal Reserve. Η άσκηση ποινικής δίωξης κατά του επικεφαλής της, Τζερόμ Πάουελ, στις αρχές του 2026, κλόνισε περαιτέρω την εμπιστοσύνη των αγορών.

Οι επενδυτές μείωσαν την έκθεσή τους στο δολάριο, το οποίο υποτιμήθηκε περίπου 1% έναντι του ευρώ, ενώ οι πωλήσεις αμερικανικών ομολόγων οδήγησαν:

  • τα 10ετή κοντά στο 4,3%,
  • τα 30ετή στο 4,9%.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη δυναμική ταχείας αύξησης του αμερικανικού δημόσιου χρέους, με τον οίκο Scope να εκτιμά ότι θα φτάσει το 140% του ΑΕΠ έως το 2030. Στο ίδιο πλαίσιο, καταγράφηκε και η μεγαλύτερη τριμηνιαία πτώση των αμερικανικών μετοχών, πριν από μια προσωρινή ανάκαμψη χάρη στο λεγόμενο TACO (Trump Always Chicken Out) trade.

Η παγκόσμια οικονομία αντέχει – αλλά με κόστος

Η υποχώρηση των ΗΠΑ από τις αρχικές, ιδιαίτερα σκληρές ανακοινώσεις για δασμούς –που πολλοί ερμηνεύουν ως διαπραγματευτική τακτική– περιόρισε τις άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Επιπλέον, ο αρνητικός αντίκτυπος αντισταθμίστηκε εν μέρει από:

  • τις μεγάλες επενδύσεις στην τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη,
  • τις μειώσεις επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες,
  • και τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το παγκόσμιο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,3% το 2025, όσο και το 2024, ενώ αντίστοιχος ρυθμός αναμένεται και για το 2026. Παρ’ όλα αυτά, το Ταμείο επισημαίνει ότι χωρίς τους δασμούς και την αβεβαιότητα που γεννούν οι πολιτικές των ΗΠΑ, οι προοπτικές ανάπτυξης θα ήταν σαφώς καλύτερες.

Το μήνυμα που εκπέμπεται διεθνώς είναι σαφές: ακόμη και όταν οι απειλές αποσύρονται, η ζημιά στην εμπιστοσύνη –και στις ισορροπίες της παγκόσμιας οικονομίας– έχει ήδη γίνει.

Διαβάστε ακόμη: