Η ΕΕ ανεβάζει ταχύτητα στην εμπορική της διπλωματία και δείχνει αποφασισμένη να διαμορφώσει ένα νέο γεωοικονομικό αποτύπωμα εκτός ευρωπαϊκών συνόρων. Μετά τις συμφωνίες–ορόσημα με Mercosur και την Ινδία, και παρά τις επιφυλάξεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ομάδα του Μάρος Σέφτσοβιτς στρέφει πλέον το βλέμμα της στον Κόλπο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένας εταίρος μικρότερος σε μέγεθος από τις μεγάλες αγορές της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, αλλά με υψηλό εισόδημα, ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια και κομβικό ρόλο στις παγκόσμιες ροές εμπορίου.
Ο πέμπτος γύρος και η «κρίσιμη μάζα» συμφωνίας
Ο πέμπτος γύρος διαπραγματεύσεων ΕΕ–ΗΑΕ ολοκληρώθηκε αυτή την εβδομάδα, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων:
- υπηρεσίες και επενδύσεις,
- βιώσιμη ανάπτυξη,
- κανόνες προέλευσης προϊόντων,
- πνευματική ιδιοκτησία,
- τελωνειακές διαδικασίες,
- ψηφιακό εμπόριο.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενέργεια και τις πρώτες ύλες, με στόχο την ασφαλή πρόσβαση σε κρίσιμους πόρους και τη θωράκιση των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού.
Η Κομισιόν εμφανίζεται πλέον προσανατολισμένη στον επόμενο γύρο, που έχει προγραμματιστεί για τον επόμενο μήνα, εκτιμώντας ότι οι συνομιλίες έχουν αποκτήσει «κρίσιμη μάζα» για ουσιαστική πρόοδο.
Βρυξέλλες – Άμπου Ντάμπι μέσω… Δελχί
Η δυναμική ενισχύθηκε μετά την ολοκλήρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Ινδίας, η οποία θεωρείται σημείο καμπής για την ευρωπαϊκή εμπορική πολιτική. Λίγες ώρες μετά τις ανακοινώσεις στο Δελχί, τα ΗΑΕ έστειλαν σαφές μήνυμα πρόθεσης για θετική κατάληξη των δικών τους διαπραγματεύσεων.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ έκανε λόγο για στόχο υπογραφής Συμφωνίας Συνολικής Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης, που θα αντανακλά «το βάθος των σχέσεων και των κοινών συμφερόντων» με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για τις Βρυξέλλες, τα Εμιράτα λειτουργούν ως εμπορικός και διαμετακομιστικός κόμβος ανάμεσα σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική, προσφέροντας πρόσβαση σε μία από τις πιο εύπορες ζώνες του πλανήτη.
Πύλη για τον Κόλπο και γεωοικονομική στρατηγική
Η συμφωνία με τα ΗΑΕ δεν αφορά μόνο τη μείωση δασμών. Συνδέεται με:
- ενεργειακή ασφάλεια,
- κανόνες για τα δεδομένα,
- ψηφιακές συναλλαγές,
- επενδυτική σταθερότητα,
- γεωπολιτική παρουσία της ΕΕ στον Κόλπο.
Ο ειδικός εκπρόσωπος της ΕΕ, Λουίτζι ντι Μάτζιο, χαρακτήρισε τη συμφωνία «δομικό στοιχείο» για μια ευρύτερη προσέγγιση με την περιοχή, στο πλαίσιο των σχέσεων με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο γενικός γραμματέας του GCC, Τζάσεμ Μ. Αλ Μπουντάιουι, ζήτησε το 2026 να αποτελέσει χρονιά «αποτελεσμάτων», μετά από πολυετή καθυστέρηση στις διαπραγματεύσεις.
Οι ευκαιρίες για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, μια ενδεχόμενη συμφωνία ΕΕ–ΗΑΕ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι διμερείς σχέσεις κινούνται σε σταθερά ανοδική τροχιά.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι ελληνικές εξαγωγές προς τα ΗΑΕ αυξήθηκαν κατά 15% το 2024 (χωρίς πετρελαιοειδή), φτάνοντας τα 368 εκατ. ευρώ. Το εμπορικό πλεόνασμα υπέρ της Ελλάδας ανήλθε στα 260 εκατ. ευρώ.
Στο εξαγωγικό καλάθι περιλαμβάνονται:
- βιομηχανικά προϊόντα,
- φάρμακα,
- τρόφιμα,
- μέταλλα,
- καπνικά,
- είδη ένδυσης.
Παράλληλα, ισχυρή είναι η παρουσία ελληνικών επιχειρήσεων στην ενέργεια, τις κατασκευές, τις υπηρεσίες και τη ναυτιλία.
Το 2024, τα ΗΑΕ αναδείχθηκαν πρώτη χώρα σε άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα, όπως επισημάνθηκε στο Fortune Greece CEO Initiative, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της χώρας ως «πύλης εισόδου» στην ευρωπαϊκή αγορά.
Λιγότερα εμπόδια, περισσότερες ροές
Ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο ελεύθερου εμπορίου αναμένεται να:
- μειώσει γραφειοκρατία και τελωνειακά κόστη,
- επιταχύνει τις εμπορικές ροές,
- ενισχύσει τις επενδύσεις,
- βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα προετοιμάζει μεγάλη αποστολή στο Ντουμπάι στα τέλη Απριλίου, με επιχειρηματικό φόρουμ και συναντήσεις Β2Β, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει έγκαιρα τη νέα δυναμική.
Η διαπραγμάτευση ΕΕ–ΗΑΕ εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αναδιάταξης της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής. Για τις Βρυξέλλες αποτελεί εργαλείο γεωοικονομικής επιρροής στον Κόλπο. Για την Ελλάδα, συνιστά ευκαιρία ενίσχυσης εξαγωγών, επενδύσεων και διεθνούς παρουσίας.
