Σε κομβικό διπλωματικό κόμβο επιχειρεί να εξελιχθεί το Πακιστάν, φιλοξενώντας κρίσιμες συνομιλίες με τη συμμετοχή της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, με στόχο την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης γύρω από το Ιράν και –κυρίως– την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών περιφερειακών δυνάμεων έφτασαν στο Ισλαμαμπάντ σε μια χρονική συγκυρία ιδιαίτερα φορτισμένη, καθώς η Τεχεράνη κλιμακώνει τις προειδοποιήσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για αποφυγή χερσαίας επέμβασης, ενώ οι αγορές ενέργειας βρίσκονται σε αναταραχή λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης με τη συμμετοχή και του Ισραήλ.

Το Ορμούζ στο επίκεντρο – Σχέδια επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν εξαρχής σε προτάσεις για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η κρίση ξέσπασε όταν το Ιράν προχώρησε σε ουσιαστικό αποκλεισμό της ναυτιλιακής διέλευσης, ως απάντηση στις αμερικανοϊσραηλινές αεροπορικές επιθέσεις που προηγήθηκαν. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: εκτόξευση των τιμών ενέργειας και έντονη ανησυχία για τη σταθερότητα των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Στο πλαίσιο αυτό, οι χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες φέρονται να έχουν ήδη καταθέσει προτάσεις προς την Ουάσινγκτον, επιδιώκοντας έναν μηχανισμό που θα επιτρέψει την ασφαλή επανέναρξη της ναυσιπλοΐας.

Σενάρια «διεθνούς διαχείρισης» και ρόλος-κλειδί του Πακιστάν

Μεταξύ των προτάσεων που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνεται η δημιουργία ενός μοντέλου διαχείρισης των ροών πετρελαίου, στα πρότυπα της Διώρυγας του Σουέζ, με την επιβολή τελών διέλευσης και τη θεσμική εποπτεία της κυκλοφορίας.

Ακόμη πιο φιλόδοξο είναι το σενάριο συγκρότησης μιας πολυεθνικής κοινοπραξίας, με τη συμμετοχή της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, που θα αναλάβει τη διαχείριση της θαλάσσιας οδού. Το Πακιστάν φέρεται να έχει προσκληθεί να συμμετάσχει, αξιοποιώντας τον ρόλο του ως γέφυρα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η πρόταση έχει ήδη τεθεί τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ιράν, γεγονός που υποδηλώνει ότι εξετάζεται σοβαρά ως πιθανός μηχανισμός αποκλιμάκωσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η άμεση επικοινωνία σε ανώτατο επίπεδο, καθώς ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ, βρίσκεται –σύμφωνα με πληροφορίες– σε τακτική επαφή με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.

Διπλωματικός μαραθώνιος και πρώτα σημάδια χαλάρωσης

Παράλληλα με τις πολυμερείς συνομιλίες, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν Ισάκ Νταρ πραγματοποίησε διμερείς επαφές με τους ομολόγους του από την Τουρκία και την Αίγυπτο, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη συνεχούς διαλόγου και ενεργούς διπλωματικής εμπλοκής.

Από την πλευρά της Άγκυρας, διπλωματικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι προτεραιότητα παραμένει η επίτευξη εκεχειρίας, με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας να θεωρείται κρίσιμο βήμα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Την ίδια ώρα, καταγράφεται και μια πρώτη –έστω περιορισμένη– ένδειξη αποκλιμάκωσης, καθώς το Ιράν φέρεται να συμφώνησε να επιτρέψει τη διέλευση επιπλέον πλοίων με πακιστανική σημαία από τα Στενά.

Ένα γεωπολιτικό στοίχημα με παγκόσμιες συνέπειες

Οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ αναδεικνύουν τη σημασία τους ως ενός από τα πιο κρίσιμα «στενά» της παγκόσμιας οικονομίας. Η όποια συμφωνία δεν αφορά μόνο την περιφερειακή ασφάλεια, αλλά επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας, τη σταθερότητα των αγορών και τη γεωπολιτική ισορροπία.

Το αν οι πρωτοβουλίες του Πακιστάν θα καταφέρουν να μετατραπούν σε ουσιαστική συμφωνία παραμένει ανοιχτό. Ωστόσο, για πρώτη φορά μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης, φαίνεται να διαμορφώνεται ένα πλαίσιο διαλόγου που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βάση για την επόμενη ημέρα.

Διαβάστε ακόμη: