Από τη φρενίτιδα των προηγούμενων ετών, η αγορά των data centers στην Ελλάδα περνά πλέον σε μια σαφώς πιο συγκρατημένη και ώριμη φάση. Οι αλλεπάλληλες εξαγγελίες εγχώριων ομίλων και πολυεθνικών τεχνολογικών κολοσσών είχαν καλλιεργήσει την εικόνα μιας χώρας που ετοιμάζεται να μετατραπεί σε ευρωπαϊκό κόμβο ψηφιακών υποδομών. Σήμερα, ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Όπως επισημαίνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, αρκετά επενδυτικά σχέδια παραμένουν στο επίπεδο των προθέσεων, ενώ άλλα συναντούν έντονες αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες. Οι αρχικοί υψηλοί τόνοι έχουν χαμηλώσει, καθώς οι επενδυτές επανεκτιμούν κόστη, χρονοδιαγράμματα και τεχνικές δυσκολίες, οδηγώντας την αγορά σε πιο προσεκτικά βήματα.

Γιατί «φρενάρουν» τα data centers

Η σχετική αναδίπλωση συνδέεται με δύο βασικούς παράγοντες:

  1. Χαμηλότερη του αναμενόμενου ζήτηση για cloud υπηρεσίες από τις επιχειρήσεις.
  2. Βραδύτερη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI), καθώς οι εταιρείες χρειάζονται πρώτα σημαντικές επενδύσεις για να ενσωματώσουν τέτοιες τεχνολογίες.

Τα data centers αποτελούν τη φυσική υποδομή του cloud. Όσο περιορίζεται η άμεση ζήτηση για cloud και AI εφαρμογές, τόσο μετριάζεται και η ανάγκη για νέες εγκαταστάσεις.

Αττική και Μεσόγεια στο επίκεντρο

Στην Ελλάδα, η πλειονότητα των επενδύσεων συγκεντρώνεται στην Αττική και ειδικότερα στα Μεσόγεια, σε Σπάτα και Κορωπί.

Στα Σπάτα βρίσκονται σε εξέλιξη τρία projects:

  • Data center της Microsoft
  • Data center της ΔΕΗ σε συνεργασία με τον όμιλο DAMAC (EDGNEX)
  • Data center της Dromeus Capital σε συνεργασία με την Apto (έργο Olive)

Τα δύο πρώτα έγιναν αποδεκτά χωρίς έντονες αντιδράσεις. Το τρίτο, όμως – ισχύος 80 MW και ύψους 300 εκατ. ευρώ – έχει προκαλέσει σφοδρή αντίσταση από την τοπική κοινωνία. Ο δήμος Σπάτων έχει προαναγγείλει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, επικαλούμενος ζητήματα θορύβου και ελλιπή σωρευτική περιβαλλοντική αξιολόγηση.

Πού βρίσκονται τα μεγάλα projects

  • Microsoft (Σπάτα):
    Η κατασκευή του κτιρίου προχωρά εντός χρονοδιαγράμματος. Η άδεια αφορά ισχύ 20 MW, με αρχική λειτουργία στα 10 MW. Αν και η κατασκευή μπορεί να ολοκληρωθεί το 2027, η έναρξη λειτουργίας μετατίθεται για το 2028, καθώς εξαρτάται από την ετοιμότητα και των άλλων data centers του αμερικανικού κολοσσού (Παιανία – Κορωπί).
  • EDGNEX / ΔΕΗ – DAMAC (Σπάτα):
    Έργο 12,5 MW, επένδυση περίπου 150 εκατ. ευρώ, με πρόβλεψη επέκτασης στα 25 MW. Οι εργασίες έχουν ξεκινήσει, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τα επόμενα δύο χρόνια.

Η ΑΙ, η ενέργεια και το νερό: το μεγάλο αγκάθι

Η τεχνητή νοημοσύνη και τα data centers αλλάζουν ριζικά το ενεργειακό τοπίο. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, το 2024 τα data centers κατανάλωσαν 415 TWh παγκοσμίως, ενώ έως το 2030 η ζήτηση αναμένεται να φτάσει τις 945 TWh – περισσότερες από τη σημερινή κατανάλωση της Ιαπωνίας.

Στην Ευρώπη, η κατανάλωση από data centers προβλέπεται να αυξηθεί από 70 TWh σε 115 TWh έως το 2030, σε μια περίοδο όπου πολλά νοικοκυριά δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ενεργειακές ανάγκες. Δεν είναι τυχαίο ότι χώρες όπως η Ιρλανδία, όπου τα data centers καταναλώνουν ήδη το 22% της ηλεκτρικής ενέργειας, συζητούν ακόμη και μορατόριουμ σε νέες εγκαταστάσεις.

ΗΠΑ και Ευρώπη σε οριακό σημείο

Στις ΗΠΑ, οργανισμοί όπως η PJM Interconnection εξετάζουν ακόμη και την υποχρεωτική αποσύνδεση data centers από το δίκτυο σε περιόδους αιχμής. Η πρόταση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από κολοσσούς όπως Google, Amazon και Microsoft, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι κρίσιμες για την υγεία και τα χρηματοοικονομικά συστήματα.

Στο Τέξας, η ζήτηση για data centers αναμένεται να φτάσει τα 86 GW έως το 2035, οδηγώντας ήδη σε νομοθετικές παρεμβάσεις που επιτρέπουν διακοπές ρεύματος προς αυτά για να αποφευχθούν μπλακ άουτ.

Το ζήτημα του νερού

Η πίεση δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Ένα μόνο data center μπορεί να καταναλώνει πάνω από 500.000 γαλόνια νερού ημερησίως. Το UNEP προειδοποιεί ότι η παγκόσμια ζήτηση νερού λόγω AI μπορεί να φτάσει τα 4,2–6,6 δισ. κυβικά μέτρα το 2027.

Το πραγματικό δίλημμα

Η Ελλάδα – όπως και η Ευρώπη συνολικά – βρίσκεται μπροστά σε ένα δομικό δίλημμα:
πώς θα φιλοξενήσει κρίσιμες ψηφιακές υποδομές, χωρίς να υπονομεύσει την ενεργειακή ασφάλεια, το περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή.

Η μετάβαση από τη φρενίτιδα στην ωρίμανση ίσως είναι αναγκαία. Το ερώτημα, όμως, παραμένει ανοιχτό:
ποια data centers, με ποιους όρους και με ποια κοινωνική ανταποδοτικότητα;

Διαβάστε ακόμη: