Ο Αύγουστος έχει αποκτήσει τη φήμη του επικίνδυνου μήνα για τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Φέτος, ωστόσο, η εικόνα είναι σχεδόν αντίστροφη: οι βασικοί δείκτες κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά, στηριζόμενοι σε ισχυρά εταιρικά αποτελέσματα, παρά την αβεβαιότητα γύρω από την ενέργεια, τον πληθωρισμό και τα επιτόκια.

Το ερώτημα είναι εάν η αγορά μπορεί να ξεφύγει από την εποχική «κατάρα» ή εάν η χαμηλή συναλλακτική δραστηριότητα του καλοκαιριού την καθιστά πιο ευάλωτη σε μια απρόβλεπτη ανατροπή.

Η απάντηση που δίνουν τα ιστορικά στοιχεία είναι λιγότερο δραματική από τη σχετική χρηματιστηριακή παράδοση: ο Αύγουστος δεν είναι συστηματικά κακός. Η αρνητική του επίδοση οφείλεται κυρίως σε λίγες, εξαιρετικά ισχυρές κρίσεις που έτυχε να ξεσπάσουν μέσα στον συγκεκριμένο μήνα, σύμφωνα με ανάλυση του Euronews.

Κόντρα στη στατιστική παράδοση

Στις 11 Αυγούστου, ο EURO STOXX 50 έκλεισε σε ιστορικό υψηλό, πάνω από τις 6.560 μονάδες, καταγράφοντας άνοδο περίπου 13% από τις αρχές του έτους. Ο γερμανικός DAX πέρασε για πρώτη φορά τις 26.450 μονάδες, ενώ ο γαλλικός CAC 40 ολοκλήρωσε τη συνεδρίαση κοντά στις 8.740 μονάδες.

Η εικόνα αυτή απέχει αρκετά από τη μακροχρόνια συμπεριφορά των αγορών. Από το 1970, ο DAX εμφανίζει μέση απώλεια 1,03% τον Αύγουστο. Μόνο ο Σεπτέμβριος είναι χειρότερος, με μέση πτώση 1,64%. Αντίστοιχα, στα στοιχεία του CAC 40 από το 1988, η μέση απόδοση του Αυγούστου είναι -1,22%, έναντι -1,38% τον Σεπτέμβριο.

Η ίδια κατάταξη εμφανίζεται και στον EURO STOXX 50: ο Σεπτέμβριος είναι ο πιο αδύναμος μήνας και ο Αύγουστος ακολουθεί. Ο μέσος όρος, όμως, δεν αφηγείται ολόκληρη την ιστορία.

Ο μέσος όρος κρύβει τις ακραίες χρονιές

Η μέση απόδοση του EURO STOXX 50 τον Αύγουστο διαμορφώνεται στο -1,42%. Η διάμεση απόδοση —η μεσαία τιμή όταν όλες οι ετήσιες επιδόσεις μπουν σε σειρά, περιορίζεται μόλις στο -0,19%. Με απλά λόγια, ο «τυπικός» Αύγουστος βρίσκεται πολύ πιο κοντά στη στασιμότητα παρά σε μια μεγάλη πτώση.

Τη διαφορά προκαλούν πέντε ακραίες χρονιές:

  • Τον Αύγουστο του 1998, ο ευρωπαϊκός δείκτης υποχώρησε κατά 14,44%, όταν η Ρωσία κήρυξε στάση πληρωμών στο εσωτερικό της χρέος και υποτίμησε το ρούβλι.
  • Το 1990 έχασε 13,82%, μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ.
  • Το 2011 η πτώση έφθασε το 13,79%, καθώς η κρίση χρέους της Ευρωζώνης εξαπλωνόταν προς την Ιταλία και την Ισπανία.
  • Το 1997 οι απώλειες διαμορφώθηκαν στο 9,99%, με τη χρηματοπιστωτική κρίση της Ασίας να εξαπλώνεται στις διεθνείς αγορές.
  • Το 2015 ο δείκτης έχασε 9,19%, μετά την υποτίμηση του γουάν από την Κίνα.

Εάν αφαιρεθούν αυτές οι πέντε χρονιές από το σύνολο των 39 ετών, η μέση απόδοση του Αυγούστου αλλάζει πρόσημο: από -1,42% γίνεται +0,17%. Πρόκειται, επομένως, όχι για έναν μήνα που προκαλεί πτώσεις, αλλά για έναν μήνα στον οποίο οι μεγάλες κρίσεις μπορούν να μεγεθύνουν τις απώλειες.

Γιατί οι αναταράξεις μεγαλώνουν τον Αύγουστο

Η εξήγηση βρίσκεται κυρίως στη λειτουργία των αγορών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τα γραφεία συναλλαγών λειτουργούν με λιγότερο προσωπικό, οι όγκοι περιορίζονται και λιγότεροι επενδυτές συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση των τιμών. Η χαμηλή ρευστότητα δεν προκαλεί από μόνη της ένα sell-off, μπορεί όμως να επιταχύνει και να ενισχύσει μια πτώση όταν εμφανιστεί ο καταλύτης.

Παράλληλα, τον Αύγουστο υπάρχουν λιγότερες προγραμματισμένες αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Η τελευταία συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο και η επόμενη απόφαση αναμένεται τον Σεπτέμβριο. Αντίστοιχο κενό υπάρχει στο ημερολόγιο της Federal Reserve.

Στο τέλος του μήνα, πάντως, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο Jackson Hole. Η ετήσια σύνοδος των κεντρικών τραπεζιτών στο Wyoming μπορεί να δώσει ισχυρό σήμα για την πορεία των επιτοκίων, ιδιαίτερα φέτος, καθώς θα είναι η πρώτη ομιλία του Kevin Warsh στο Jackson Hole ως προέδρου της Fed.

Τι κάνει διαφορετικό το 2026

Οι ευρωπαϊκές μετοχές μπήκαν στον Αύγουστο με ισχυρότερο υπόβαθρο από εκείνο που υποδηλώνουν οι ιστορικοί μέσοι όροι. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της LSEG I/B/E/S που επικαλείται το Reuters, τα κέρδη των εταιρειών του STOXX 600 αναμένεται να αυξηθούν κατά 22,4% στο δεύτερο τρίμηνο, με βάση τα αποτελέσματα 236 εταιρειών και τις εκτιμήσεις για όσες δεν είχαν ακόμη ανακοινώσει μεγέθη.

Η άνοδος, ωστόσο, στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον κλάδο της ενέργειας, όπου τα κέρδη προβλέπεται να αυξηθούν κατά 135,8%. Χωρίς τις ενεργειακές εταιρείες, η εκτιμώμενη αύξηση περιορίζεται στο 11,5%, παραμένει ισχυρή, αλλά αποκαλύπτει πόσο άνισα κατανέμεται η βελτίωση.

Στην άλλη πλευρά βρίσκεται ο κίνδυνος μιας νέας ενεργειακής αναταραχής από τη Μέση Ανατολή. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εκτιμάται ότι αυξήθηκε στο 2,9% τον Ιούλιο, από 2,8% τον Ιούνιο, ενώ ο πληθωρισμός στην ενέργεια έφθασε το 10%, σύμφωνα με την προκαταρκτική μέτρηση της Eurostat. Μια νέα άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε να πιέσει τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, την κατανάλωση και τις προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.

Η ιστορία, συνεπώς, δεν λέει ότι οι ευρωπαϊκές αγορές είναι καταδικασμένες να πέσουν τον Αύγουστο. Δείχνει όμως ότι, όταν οι αποτιμήσεις βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα και η ρευστότητα είναι περιορισμένη, ένα απρόβλεπτο γεγονός μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογα μεγάλη αντίδραση. Η πραγματική προειδοποίηση δεν βρίσκεται στο ημερολόγιο, αλλά στην ευπάθεια της αγοράς απέναντι στον επόμενο καταλύτη.

Διαβάστε ακόμη: