Χαρδαλιάς: Η Αττική κοιτάζει μπροστά – Το στοίχημα της εξωστρέφειας και το Athens Forward

Η Περιφέρεια Αττικής επιχειρεί να περάσει από τη λογική της απλής διαχείρισης σε ένα μοντέλο ενεργού αναπτυξιακής πολιτικής. Η νέα έρευνα του Athens Forward για την εξωστρέφεια αποτυπώνει τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και δίνει στον Νίκο Χαρδαλιά έναν συγκεκριμένο «οδικό χάρτη» για την επόμενη ημέρα.

Για πολλά χρόνια οι Περιφέρειες στην Ελλάδα ήταν ταυτισμένες στη συνείδηση αρκετών πολιτών κυρίως με έργα υποδομής, δρόμους και διαχείριση κοινοτικών πόρων. Στην Αττική επιχειρείται πλέον κάτι ευρύτερο.

Η Περιφέρεια υπό τον Νίκο Χαρδαλιά διεκδικεί ενεργότερο ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη, στην επιχειρηματικότητα και στην ανταγωνιστικότητα του Λεκανοπεδίου. Και ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της προσπάθειας είναι ότι επιχειρεί να ξεκινήσει από τα δεδομένα.

Το Athens Forward, το Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Αττικής, δημιουργήθηκε ακριβώς με αυτή τη φιλοσοφία: συγκέντρωση στοιχείων, ανάλυση των πραγματικών προβλημάτων της αγοράς και μετατροπή αυτής της γνώσης σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής. Η τελευταία έρευνα για την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων είναι χαρακτηριστική.

Σε συνεργασία με την Grant Thornton καταγράφηκαν οι απόψεις 244 επιχειρήσεων της Αττικής σχετικά με τη διεθνή δραστηριότητά τους, τα εμπόδια που συναντούν και τη βοήθεια που χρειάζονται προκειμένου να αναπτυχθούν εκτός ελληνικών συνόρων.

Και τα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερη σημασία. Το 66% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν δηλώνει ότι δραστηριοποιείται ήδη εκτός Ελλάδας, στοιχείο που αποδεικνύει ότι η Αττική διαθέτει μια σημαντική βάση επιχειρήσεων με διεθνή προσανατολισμό.

 Το πρόβλημα βρίσκεται στο επόμενο βήμα. Η διεθνοποίηση παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαγωγική και εμπορική, ενώ οι πιο σύνθετες μορφές διεθνούς ανάπτυξης απαιτούν καλύτερη οργάνωση, κεφάλαια, πληροφόρηση και στρατηγική.

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο εύρημα της έρευνας. Οι επιχειρήσεις δεν ζητούν γενικά και αόριστα «στήριξη». Προσδιορίζουν συγκεκριμένα τι χρειάζονται. Το 50% αναφέρει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση ως βασική ανάγκη, το 45% ζητά καλύτερη πληροφόρηση για τις ξένες αγορές και το 38% υποστήριξη στην εξεύρεση διεθνών εταίρων και δικτύων διανομής.

Ακολουθούν η νομική και φορολογική συμβουλευτική, το international branding και marketing, οι πιστοποιήσεις, οι εγγυήσεις εξαγωγών, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η συμμετοχή σε διεθνείς εκθέσεις. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ένα άλλο στοιχείο:

μόλις το 28,1% διαθέτει γραπτή και επικαιροποιημένη στρατηγική διεθνοποίησης. Με απλά λόγια, υπάρχει επιχειρηματική διάθεση, υπάρχει προϊόν, υπάρχει τεχνογνωσία, υπάρχει φιλοδοξία — αλλά σε πολλές περιπτώσεις λείπουν τα εργαλεία και η οργανωμένη στρατηγική που θα μετατρέψουν μια ελληνική επιχείρηση σε πραγματικά διεθνή εταιρεία.

Η αξία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας δεν βρίσκεται μόνο στην παραγωγή ακόμη μίας μελέτης. Βρίσκεται στο τι θα ακολουθήσει.

 Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο στοίχημα για τον Νίκο Χαρδαλιά. Εάν τα δεδομένα του Athens Forward μετατραπούν σε στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, υπηρεσίες market intelligence, δίκτυα διεθνών συνεργασιών, υποστήριξη για συμμετοχή σε εκθέσεις, προγράμματα export readiness και πρακτική βοήθεια προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τότε η Περιφέρεια μπορεί να δημιουργήσει κάτι πολύ σημαντικότερο από ένα Παρατηρητήριο.

Μπορεί να δημιουργήσει έναν πραγματικό μηχανισμό ανάπτυξης των επιχειρήσεων της Αττικής. Αυτό είναι άλλωστε και το στοιχείο που διαφοροποιεί τη συγκεκριμένη προσέγγιση. Η Περιφέρεια δεν επιχειρεί να αποφασίσει πίσω από κλειστές πόρτες τι χρειάζεται η αγορά. Ρωτά την αγορά. Μετρά. Αναλύει. Και πάνω σε αυτά τα δεδομένα μπορεί πλέον να σχεδιάσει.

Η Αττική έχει ένα πλεονέκτημα που πολλές φορές υποτιμούμε. Συγκεντρώνει ένα τεράστιο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας, τις μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις, ένα ισχυρό οικοσύστημα τεχνολογίας και startups, τον Πειραιά και τη ναυτιλία, τουρισμό, πολιτισμό, πανεπιστήμια και σημαντικό ανθρώπινο κεφάλαιο. Η πραγματική πρόκληση επομένως δεν είναι απλώς να αυξηθούν οι εξαγωγές. Είναι να δημιουργηθούν περισσότερες επιχειρήσεις με μόνιμη διεθνή παρουσία.

Εταιρείες που θα εξάγουν, θα δημιουργούν θυγατρικές, θα προσελκύουν ξένα κεφάλαια, θα συνδέονται με διεθνείς αλυσίδες αξίας και θα χρησιμοποιούν την Αττική ως βάση για την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αυτό είναι ένα πολύ μεγαλύτερο αναπτυξιακό στοίχημα.

Και είναι θετικό ότι η διοίκηση Χαρδαλιά φαίνεται να αντιλαμβάνεται πως η σύγχρονη Περιφέρεια δεν πρέπει απλώς να χρηματοδοτεί έργα. Πρέπει να δημιουργεί οικονομικό οικοσύστημα.

Το Athens Forward είναι ένα σωστό πρώτο βήμα. Όμως οι αριθμοί που προκύπτουν από την έρευνα δημιουργούν πλέον και μια ευθύνη: να μετατραπεί η γνώση σε πράξη. Ο ίδιος ο Νίκος Χαρδαλιάς έχει θέσει ως στόχο τη στήριξη των επιχειρήσεων της Αττικής ώστε να αποκτήσουν πιο σταθερή και οργανωμένη παρουσία στις διεθνείς αγορές.

Εάν αυτό υλοποιηθεί με μετρήσιμες δράσεις, η Περιφέρεια Αττικής μπορεί να αποκτήσει έναν ρόλο που μέχρι σήμερα δεν είχε αναπτυχθεί επαρκώς στην ελληνική αυτοδιοίκηση: να γίνει πραγματικός αναπτυξιακός εταίρος της ιδιωτικής οικονομίας. Και ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία ολόκληρου του εγχειρήματος.

Όχι άλλη μία μελέτη που θα καταλήξει σε ένα συρτάρι. Αλλά δεδομένα που οδηγούν σε αποφάσεις, αποφάσεις που οδηγούν σε επενδύσεις και επενδύσεις που δημιουργούν ανάπτυξη. Για μια Αττική που δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις. Αλλά κοιτάζει μπροστά.