Τη στρατηγική σημασία που αποκτούν πλέον η ναυτιλία, τα λιμάνια, τα ναυπηγεία και οι ενεργειακές υποδομές για τις διεθνείς ισορροπίες ανέδειξε το Athens Defence Conference, που διοργανώθηκε από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών σε συνεργασία με το ΕΛΙΑΜΕΠ.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε ο ρόλος της Ελλάδας ως κρίσιμου γεωστρατηγικού κόμβου για το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πόλεμοι, οι ενεργειακές ανακατατάξεις και οι νέες απειλές επαναπροσδιορίζουν τη σημασία των θαλάσσιων οδών και των κρίσιμων υποδομών.

Κοινή διαπίστωση ήταν ότι τα λιμάνια δεν αποτελούν πλέον μόνο εμπορικές πύλες, αλλά εργαλεία στρατηγικής ισχύος. Η δυνατότητα ταχείας μετακίνησης στρατιωτικού υλικού, η προστασία υποθαλάσσιων υποδομών, η ενεργειακή ασφάλεια και η ύπαρξη ισχυρής ναυπηγικής βάσης αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις διεθνείς εξελίξεις των επόμενων δεκαετιών.

Η Ελλάδα ως πυλώνας σταθερότητας

Ανοίγοντας τη συζήτηση, η πρόεδρος του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Άρια Αγάτσα, υπογράμμισε ότι η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα έχει πλέον μετεξελιχθεί «από γεωγραφικό σύνορο σε αναντικατάστατο πυλώνα σταθερότητας».

Ο πρέσβης της Γερμανίας στην Ελλάδα, Ανδρέας Κιντλ, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ευρωπαϊκής στρατιωτικής κινητικότητας, της λεγόμενης και «στρατιωτικής Σένγκεν». Όπως ανέφερε, οι σύγχρονες υποδομές αποτελούν κρίσιμο παράγοντα αποτροπής και άμυνας, καθώς η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να μετακινεί γρήγορα στρατεύματα και εξοπλισμό.

Ο ίδιος επισήμανε ότι το ΝΑΤΟ αναγνωρίζει τον αυξανόμενο στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας πως η Γερμανία είναι έτοιμη για ακόμη στενότερη συνεργασία με την Αθήνα στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και των κρίσιμων υποδομών.

Η εμπειρία της Νορβηγίας

Από την πλευρά της, η πρέσβης της Νορβηγίας στην Ελλάδα, Harriet Elisabeth Berg, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας κράτους και ιδιωτικού τομέα για την προστασία των λιμένων και των υποθαλάσσιων υποδομών.

Όπως εξήγησε, η Νορβηγία, παρότι δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχει ενεργά στις πρωτοβουλίες στρατιωτικής κινητικότητας του ΝΑΤΟ και διαθέτει ένα ισχυρό σύστημα συνεργασίας μεταξύ κράτους, ναυτιλιακής βιομηχανίας, πανεπιστημίων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και λιμένων.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προστασία των υποθαλάσσιων ενεργειακών υποδομών, ειδικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream, σημειώνοντας ότι οι κρίσιμες υποδομές αποτελούν πλέον βασικό πεδίο σύγχρονων απειλών.

«Να εμπιστευθεί το κράτος τα ελληνικά ναυπηγεία»

Στο ζήτημα της ναυπηγικής βιομηχανίας παρενέβη ο πρόεδρος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει ξανά εθνική ναυπηγική ικανότητα.

Όπως ανέφερε, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά έχουν επανέλθει σε λειτουργία μέσα σε δυόμισι χρόνια, με γεμάτες προβλήτες και δεξαμενές, αποτελώντας, όπως είπε, την τρίτη σημαντικότερη βιομηχανική υποδομή της χώρας μετά τα δύο διυλιστήρια.

Ο κ. Βαρβιτσιώτης άσκησε κριτική στη διαχρονική απουσία εθνικής και ευρωπαϊκής πολιτικής στήριξης της ναυπηγικής βιομηχανίας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα σχεδιάζει να δαπανήσει περίπου 6 δισ. ευρώ για αμυντικά προγράμματα στο εξωτερικό, την ώρα που θα μπορούσε να αξιοποιήσει τα ελληνικά ναυπηγεία.

«Το πρώτο που πρέπει να συμβεί είναι να εμπιστευτεί το ελληνικό κράτος τα ελληνικά ναυπηγεία», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η εγχώρια αμυντική παραγωγή επιστρέφει μέρος της δαπάνης στα δημόσια ταμεία και δημιουργεί πραγματική βιομηχανική υπεραξία.

Από εμπορικοί κόμβοι σε κόμβοι ισχύος

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και επικεφαλής του Προγράμματος Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας του ΕΛΙΑΜΕΠ, Παναγιώτης Τσάκωνας, ανέδειξε την ανάγκη τα ελληνικά λιμάνια να περάσουν από το μοντέλο του «transit hub» στο μοντέλο του «strategic hub».

Όπως σημείωσε, ένα λιμάνι αποκτά πραγματική στρατηγική αξία όταν συνδέεται με την ενδοχώρα, με σιδηροδρομικές, οδικές, ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές, αλλά και όταν μπορεί να ενταχθεί σε ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο αναλυτής Ενεργειακής Στρατηγικής του ΕΛΙΑΜΕΠ, Μιχάλης Μαθιουλάκης, υπογράμμισε ότι μια ενεργειακή υποδομή αποκτά γεωπολιτική αξία όταν μειώνει την εξάρτηση της χώρας από τρίτους και αυξάνει τη δυνατότητα άσκησης επιρροής.

Το συμπέρασμα του συνεδρίου ήταν σαφές: στη νέα εποχή, η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε στρατούς και εξοπλισμούς, αλλά και σε λιμάνια, ναυπηγεία, ενεργειακές διασυνδέσεις, εφοδιαστικές αλυσίδες και ανθεκτικές υποδομές. Και σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Ελλάδα διαθέτει γεωγραφία, εμπειρία και υποδομές που μπορούν να τη μετατρέψουν σε βασικό παίκτη της Ανατολικής Μεσογείου.

Διαβάστε ακόμη: