Η συζήτηση για την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση φουντώνει ξανά, με εταιρείες να προχωρούν σε εκτεταμένες περικοπές προσωπικού και να υποστηρίζουν ότι η AI μπορεί να αναλάβει μεγάλο μέρος της εργασίας. Σε αυτό το περιβάλλον, μια έννοια που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε «αφηρημένη» –το γούστο– αναδεικνύεται ως πιθανό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τους ανθρώπους.
Οι απολύσεις και το νέο αφήγημα
Η εταιρεία πληρωμών Block, που συνδέεται με τον συνιδρυτή του Twitter Jack Dorsey, ανακοίνωσε απολύσεις που φτάνουν το 40% του προσωπικού της, ενισχύοντας τον φόβο ότι η αυτοματοποίηση επιταχύνεται.
Το αφήγημα που κερδίζει έδαφος δεν είναι απλώς «AI αντικαθιστά ανθρώπους», αλλά «AI αλλάζει τι σημαίνει να είσαι χρήσιμος».
Sam Altman: «Η ανθρώπινη κρίση είναι το κλειδί»
Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Sam Altman, τόνισε ότι ακόμη και άτομα χωρίς βαθειά τεχνική εξειδίκευση μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη AI.
Το βασικό του μήνυμα:
Η AI δυσκολεύεται ακόμη να αναπαράγει την ανθρώπινη κρίση.
Όπως ανέφερε, οι κορυφαίες ομάδες έρευνας «χτίζονται μέσα από πλαίσιο, γούστο και αίσθηση κατεύθυνσης». Δηλαδή όχι απλώς από τεχνική ικανότητα, αλλά από το να ξέρεις τι αξίζει να δημιουργηθεί.
Ανάλογη θέση διατύπωσε και ο πρόεδρος της OpenAI, Greg Brockman, υποστηρίζοντας ότι «το γούστο είναι μια νέα βασική δεξιότητα».
Paul Graham: Το γούστο ως διαφοροποιητής
Ο συνιδρυτής του Y Combinator, Paul Graham, είχε ήδη από το 2002 γράψει ότι «χρειαζόμαστε καλό γούστο για να κάνουμε καλά πράγματα».
Σήμερα επανέρχεται, υποστηρίζοντας ότι:
«Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, το γούστο θα γίνει ακόμη πιο σημαντικό. Όταν ο καθένας μπορεί να φτιάξει οτιδήποτε, το μεγάλο διαφοροποιητικό στοιχείο είναι αυτό που επιλέγει να φτιάξει».
Με άλλα λόγια:
Η παραγωγή γίνεται εύκολη. Η επιλογή γίνεται κρίσιμη.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο CTO της Cloudflare, Dane Knecht, ο οποίος σημείωσε ότι «η κατασκευή είναι εύκολη πλέον· το να ξέρεις τι να κατασκευάσεις και τι όχι είναι το δύσκολο».
Αντίλογος: Μπορεί η AI να μάθει και γούστο;
Δεν συμφωνούν όλοι ότι η κρίση είναι αποκλειστικά ανθρώπινη.
Ο Matt Schumer, συνιδρυτής της OthersideAI, υποστήριξε ότι πρόσφατη έκδοση μοντέλου της OpenAI του φάνηκε ικανή για κάτι που «έμοιαζε με κρίση. Με γούστο».
Το επιχείρημά του είναι απλό αλλά προκλητικό:
Αν η AI μπορεί να εκπαιδευτεί σε πρότυπα αισθητικής, στρατηγικής και επιλογής, τότε το «γούστο» ίσως να μην είναι τόσο αποκλειστικά ανθρώπινο όσο πιστεύουμε.
Τι σημαίνει πρακτικά «γούστο» στην εποχή της AI;
Στο επαγγελματικό περιβάλλον, το «γούστο» μεταφράζεται σε:
- Ικανότητα επιλογής σωστού προβλήματος προς επίλυση
- Αίσθηση ποιότητας (όχι απλώς λειτουργικότητας)
- Στρατηγική κατεύθυνση προϊόντος
- Κατανόηση πολιτισμικού και κοινωνικού πλαισίου
- Διάκριση μεταξύ «εντυπωσιακού» και «ουσιαστικού»
Όσο η AI αυτοματοποιεί την παραγωγή κώδικα, κειμένων, σχεδίων και αναλύσεων, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτά ο άνθρωπος που μπορεί να πει:
«Αυτό αξίζει να γίνει – αυτό όχι».
Από την εκτέλεση στην επιλογή
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το αν η AI θα πάρει θέσεις εργασίας. Αφορά το ποια είδη αξίας παραμένουν σπάνια.
Αν η παραγωγή γίνεται φθηνή και άμεση, τότε το premium μεταφέρεται:
- από το “πώς φτιάχνεις κάτι”
- στο “τι επιλέγεις να φτιάξεις και γιατί”.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα καταφέρει τελικά να κατακτήσει και αυτό το πεδίο — ή αν η ανθρώπινη κρίση θα παραμείνει το τελευταίο προπύργιο διαφοροποίησης στην αγορά εργασίας.
