Η ενεργειακή μετάβαση που για χρόνια παρουσιαζόταν ως ένας μακρινός στόχος για πολλές οικονομίες της Ευρώπης, στην περίπτωση της Ελλάδας μετατρέπεται πλέον σε μετρήσιμη πραγματικότητα. Η χώρα όχι μόνο αυξάνει σταθερά τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ηλεκτρικό της σύστημα, αλλά καταφέρνει να συγκαταλέγεται πλέον ανάμεσα στους πιο ισχυρούς «παίκτες» παγκοσμίως στην πράσινη ηλεκτροπαραγωγή.
Τα τελευταία διεθνή στοιχεία για το 2025 αποτυπώνουν μια εικόνα που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε δύσκολο να επιτευχθεί: η Ελλάδα βρίσκεται πλέον μέσα στην πρώτη δεκάδα του κόσμου ως προς τη συμβολή των ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, εμφανίζοντας επιδόσεις σημαντικά υψηλότερες τόσο από τον ευρωπαϊκό όσο και από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Η εντυπωσιακή άνοδος της ηλιακής ενέργειας
Ιδιαίτερα ισχυρή εμφανίζεται η θέση της χώρας στον τομέα της ηλιακής ενέργειας.
Η Ελλάδα καταλαμβάνει την τρίτη θέση παγκοσμίως στη συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας στο συνολικό μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, με ποσοστό που έφτασε το 22% μέσα στο 2025, καταγράφοντας νέα άνοδο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Μόνο η Ουγγαρία και η Χιλή εμφανίζουν υψηλότερες επιδόσεις διεθνώς.
Η σύγκριση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι ο παγκόσμιος μέσος όρος συμμετοχής της ηλιακής ενέργειας παραμένει κάτω από το 9%, ενώ ακόμη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται αισθητά χαμηλότερα από τα ελληνικά επίπεδα.
Παράλληλα, η χώρα εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις και στην κατά κεφαλήν παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα, γεγονός που δείχνει τη ραγδαία εξάπλωση των επενδύσεων στον συγκεκριμένο τομέα.
Η ισχυρή παρουσία των αιολικών πάρκων
Αντίστοιχα σημαντική είναι και η εικόνα στον τομέα της αιολικής ενέργειας.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην ένατη θέση διεθνώς ως προς τη συμμετοχή της αιολικής παραγωγής στο συνολικό ενεργειακό μείγμα ηλεκτροπαραγωγής.
Το ποσοστό της αιολικής ενέργειας φτάνει πλέον το 20%, επίδοση που ξεπερνά τόσο τον παγκόσμιο μέσο όρο όσο και αρκετές μεγάλες αγορές ενέργειας.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη σημαντική ανάπτυξη που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στα αιολικά πάρκα, τόσο στην ηπειρωτική χώρα όσο και στα νησιά, με τις επενδύσεις να αυξάνονται διαρκώς παρά τα προβλήματα αδειοδοτήσεων, χωροταξίας και αντιδράσεων σε ορισμένες περιοχές.
Η παγκόσμια στροφή στην καθαρή ενέργεια
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ορόσημο και για τη διεθνή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια, η αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας καλύφθηκε σχεδόν αποκλειστικά από καθαρές μορφές ενέργειας, χωρίς να απαιτηθεί περαιτέρω αύξηση στην παραγωγή από ορυκτά καύσιμα.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ αρχίζει πλέον να αλλάζει ουσιαστικά τη δομή της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
Ακόμη και χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία — που ιστορικά στηρίζονταν σε μεγάλο βαθμό σε άνθρακα και άλλα ορυκτά καύσιμα — κατέγραψαν υποχώρηση στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από συμβατικές πηγές.
Η τεράστια ανάπτυξη των έργων καθαρής ενέργειας στις δύο αυτές οικονομίες κατάφερε να καλύψει την αυξημένη ζήτηση χωρίς περαιτέρω επέκταση της παραγωγής από ρυπογόνες πηγές.
Ο ρόλος της ηλιακής ενέργειας
Καθοριστικό ρόλο στη νέα αυτή εικόνα παίζει η εκρηκτική ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας.
Τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν σχεδόν τα τρία τέταρτα της καθαρής αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στο 2025, επιβεβαιώνοντας ότι αποτελούν πλέον τον βασικό πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης.
Η άνοδος της παραγωγής από ηλιακή ενέργεια ήταν πολλαπλάσια σε σχέση με εκείνη του φυσικού αερίου — του μοναδικού ορυκτού καυσίμου που εμφάνισε ακόμη μικρή αύξηση μέσα στη χρονιά.
Η παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά έχει πλέον φτάσει σε επίπεδα αντίστοιχα με τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για την Ελλάδα, η ισχυρή παρουσία στις πρώτες θέσεις αυτής της διεθνούς κατάταξης δεν αποτελεί μόνο ενεργειακή επιτυχία. Αντανακλά και μια βαθύτερη γεωοικονομική μεταβολή, καθώς η χώρα επιχειρεί να μετατραπεί σε περιφερειακό κόμβο πράσινης ενέργειας σε μια εποχή όπου η ενεργειακή ασφάλεια αποκτά όλο και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
