Για πρώτη φορά, επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν έναν πλήρη και ενιαίο χάρτη της Ανταρκτικής, αποτυπώνοντας με ακρίβεια τη μεταβολή της λεγόμενης γραμμής θεμελίωσης των παγετώνων.

Η έρευνα βασίστηκε σε τριάντα χρόνια δορυφορικών παρατηρήσεων και δίνει μια σαφή εικόνα για το πώς εξελίσσεται το παγοκάλυμμα της Ανταρκτική – ένα από τα πιο κρίσιμα συστήματα για την παγκόσμια ισορροπία.

Τι είναι η «γραμμή θεμελίωσης» και γιατί έχει σημασία

Η γραμμή θεμελίωσης αποτελεί το σημείο όπου ο παγετώνας:

  • παύει να ακουμπά στον πυθμένα της θάλασσας
  • και αρχίζει να επιπλέει

Η θέση της είναι καθοριστική:
όταν μετακινείται προς τα πίσω, ο παγετώνας γίνεται λιγότερο σταθερός και πιο ευάλωτος.

Η υποχώρησή της οδηγεί σε ταχύτερη ροή πάγου προς τον ωκεανό, συμβάλλοντας άμεσα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Τα βασικά ευρήματα της μελέτης

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences και πραγματοποιήθηκε από το University of California Irvine, καταγράφει μια σύνθετη εικόνα:

  • 77% της ακτογραμμής παραμένει σταθερό από το 1996
  • Ωστόσο, σε ευάλωτες περιοχές υπάρχει έντονη υποχώρηση
  • Συνολικά χάθηκαν 12.820 τετραγωνικά χιλιόμετρα πάγου

Έκταση που αντιστοιχεί περίπου σε δέκα πόλεις στο μέγεθος του Λος Άντζελες.

Οι «θερμές» ζώνες κινδύνου

Οι μεγαλύτερες μεταβολές εντοπίζονται:

  • στη Δυτική Ανταρκτική
  • και ειδικότερα στη Θάλασσα Αμούνδσεν

Εκεί, θερμά θαλάσσια ρεύματα διεισδύουν κάτω από τους παγετώνες, προκαλώντας τήξη από τη βάση.

Αντίστοιχη υποχώρηση καταγράφεται και στη βορειοανατολική Ανταρκτική Χερσόνησο, χωρίς όμως σαφή εξήγηση – ένα επιστημονικό μυστήριο που παραμένει ανοιχτό.

Η σημασία για το μέλλον του πλανήτη

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, Έρικ Ρινιό, η παρακολούθηση της γραμμής θεμελίωσης μέσω δορυφορικού ραντάρ είναι σήμερα το πιο αξιόπιστο εργαλείο για να διαπιστωθεί αν το παγοκάλυμμα:

  • σταθεροποιείται
  • ή αποσταθεροποιείται επικίνδυνα

Τα δεδομένα αυτά είναι κρίσιμα για τη βελτίωση των μοντέλων που προβλέπουν την άνοδο της στάθμης των θαλασσών.

Μια «ανάσα» – αλλά όχι εφησυχασμός

Παρά τη γενική εικόνα σταθερότητας, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη.

«Ίσως είναι ευτύχημα ότι δεν αντιδρά όλη η Ανταρκτική ταυτόχρονα», σημειώνει ο Ρινιό.

Αν συνέβαινε αυτό, οι επιπτώσεις θα ήταν πολύ πιο σοβαρές και άμεσες.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Ανταρκτική δεν καταρρέει συνολικά – αλλά σε ορισμένα σημεία αρχίζει να “υποχωρεί” επικίνδυνα.

Και αυτά τα σημεία είναι που θα καθορίσουν το μέλλον των θαλασσών – και τελικά, του ίδιου του πλανήτη.

Διαβάστε ακόμη: