Σε φαύλο κύκλο που διαρκεί πολλά χρόνια και παράγει πολύ μικρό αποτέλεσμα εξελίσσεται η διαδικασία των πλειστηριασμών ακινήτων, στο πλαίσιο της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους που κατέστη ληξιπρόθεσμο την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Τα δάνεια που «κοκκίνισαν» και είχαν ως εγγύηση ακίνητα συνεχίζουν να «βαραίνουν» δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά, αλλά και την οικονομία, ενώ ταυτόχρονα λειτουργούν και ως «ανάχωμα» στην αύξηση της προσφοράς στην αγορά κατοικίας.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στο πρόσφατο συνέδριο ακινήτων Prodexpo 2026 η Αλεξάνδρα Φατσέα, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια της Intrum Hellas και επικεφαλής της Intrum REO Solutions, «σήμερα υπολογίζουμε ότι σχεδόν 15.000 κατοικίες βρίσκονται υπό τη διαχείριση των servicers ή στην κατοχή των τραπεζών. Το 55% περίπου από αυτά είναι στην Αττική και στη Μακεδονία». Συγκεκριμένα, περί τις 6.400 κατοικίες έχουν περάσει υπό τον έλεγχο των servicers από τη διαδικασία των πλειστηριασμών και άλλες 8.000 κατοικίες έχουν επαναγοραστεί από τις ίδιες τις τράπεζες, επίσης μέσω των πλειστηριασμών. Σύμφωνα με την κ. Φατσέα, το συγκεκριμένο απόθεμα δεν μπορεί από μόνο του να επιλύσει το στεγαστικό πρόβλημα, αποτελεί όμως σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της προσφοράς.

Ωστόσο, πηγές της αγοράς επισημαίνουν ότι ο πραγματικός αριθμός των δεσμευμένων ακινήτων (π.χ. κατασχεμένα, υπό καθεστώς πλειστηριασμού, ανακτηθέντα από τα funds και τις τράπεζες) είναι πολλαπλάσιος. Οπως αναφέρει στην «Κ» ο κ. Λευτέρης Ποταμιάνος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων (ΠΟΣΜΑΣ), «θεωρούμε ότι υπάρχει ένα σημαντικό απόθεμα που μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος της τόνωσης της προσφοράς στην αγορά κατοικίας. Ωστόσο, είναι εμφανές ότι υπάρχει σημαντική χρονική υστέρηση στην διάθεσή των ακινήτων αυτών προς πώληση».

Εν τω μεταξύ, η διαδικασία των πλειστηριασμών αποδεικνύεται ότι δεν μπορεί να αποτελέσει εναλλακτικό «κανάλι» διάθεσης προσιτών κατοικιών στην αγορά. Σύμφωνα με τα δεδομένα των τελευταίων ετών, μόλις ένα στα επτά ακίνητα βρίσκει αγοραστή, παρότι π.χ. το 2025 εκπλειστηριάστηκαν 67.000 ακίνητα με αξία εκκίνησης 7,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, το 90% αφορούσε κατοικίες κάτω των 200.000 ευρώ. Τελικά, οι κατοικίες που αποκτήθηκαν ήταν μόλις 5.439, εκ των οποίων το 66% αφορούσε σπίτια κάτω των 100.000 ευρώ.

Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία της ReDataset του ομίλου RCG, υπάρχουν και περιοχές της χώρας όπου τα ποσοστά επιτυχίας αποδεικνύονται πολύ υψηλότερα, όπως π.χ. η Σιθωνία με 37,8% επιτυχημένους πλειστηριασμούς, η Καλαμαριά με 34,6% και η Σαντορίνη με 30,8%. Στις πρώτες δύο περιοχές, είναι προφανές ότι το κόστος είναι ελκυστικό, ενώ στην περίπτωση του νησιού των Κυκλάδων, το επενδυτικό ρίσκο μετριάζεται από την ευκαιρία απόκτησης ενός ακινήτου σε μία από τις δημοφιλέστερες περιοχές της χώρας. Σε ό,τι αφορά την Αττική, ξεχωρίζουν περιοχές όπως το Παλαιό Φάληρο με 28,2% ποσοστό επιτυχίας, ο Δήμος Αθηναίων με 26,7%, του Ζωγράφου με 25,6% και η Καλλιθέα με 24,5%. Πρόκειται για περιοχές υψηλής ζήτησης τόσο για αγορά όσο και για ενοικίαση ακινήτων, κάτι που σημαίνει ότι προσελκύουν ενδιαφερόμενους τόσο για ιδιοκατοίκηση όσο και για επένδυση με σκοπό την εκμίσθωση.

Ενα από τα βασικότερα ζητήματα που αφαιρούν ακίνητα από την αγορά είναι ασφαλώς και οι μεγάλες καθυστερήσεις στη διάθεση των κατοικιών που επαναγοράζονται (ανακτήσεις) από τα funds και τις τράπεζες, μέσω του πλειστηριασμού. Σύμφωνα με την επικεφαλής της doValue Greece Real Estate Services Λίλα Πατεράκη, κατά μέσον όρο απαιτούνται δύο χρόνια έως ότου διατεθεί προς πώληση το κάθε ακίνητο, ενώ η ίδια η εύρεση αγοραστή δεν ξεπερνά τους τρεις μήνες, δείγμα της ζήτησης που υπάρχει. «Σε άλλες χώρες της Ευρώπης, όπου δραστηριοποιούμαστε, απαιτούνται περίπου 6-12 μήνες. Στην Ελλάδα, οι πολεοδομικές εκκρεμότητες και αυθαιρεσίες είναι δεδομένες και παρότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα προόδου, απαιτείται περαιτέρω επιτάχυνση των διαδικασιών. Υπολογίζουμε ότι ποσοστό 15% έως και 30% των ακινήτων που παραλαμβάνουμε αντιμετωπίζουν σοβαρά πολεοδομικά προβλήματα, που συνδέονται ακόμα και με την κατηγορία 5 των αυθαιρέτων. Επομένως, η καθυστέρηση δεν είναι να βρεθεί ο αγοραστής, αλλά να βγει στην αγορά ένα ακίνητο».

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι servicers, αλλά και τραπεζικά στελέχη, έχουν ζητήσει να θεσμοθετηθεί η δυνατότητα ολοκλήρωσης αγοραπωλησιών χωρίς να έχει προηγηθεί η πολεοδομική τακτοποίηση των ακινήτων, διαδικασία που θα μπορεί να αναλαμβάνει ο νέος ιδιοκτήτης. Ασφαλώς, μια τέτοια διαδικασία δεν είναι εύκολο να νομοθετηθεί μόνο για μία κατηγορία πωλητών/ακινήτων, εξαιρώντας την υπόλοιπη αγορά, ενώ είναι πιθανό να «ανοίξει νέες πληγές» κατά την εφαρμογή της. Παρ’ όλα αυτά, σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί επιπλέον «κίνητρο» στους servicers και στις τράπεζες, από τις αρχές του 2026 έχει τεθεί σε εφαρμογή η επιβολή διπλάσιου ΕΝΦΙΑ στα ακίνητα που διακρατούν.

Διαβάστε ακόμη