Νέα ένταση στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας προκαλούν οι αποκαλύψεις των δανικών αρχών για φερόμενο σχέδιο δολοφονίας Αμερικανοουκρανού πολίτη σε ευρωπαϊκό έδαφος, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να καταδικάζει απερίφραστα την υπόθεση και να προειδοποιεί τη Μόσχα ότι τέτοιες ενέργειες δεν πρόκειται να αποδυναμώσουν την ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία.
Η παρέμβαση της προέδρου της Κομισιόν έρχεται μετά την ανακοίνωση των δανικών υπηρεσιών ασφαλείας ότι απέτρεψαν απόπειρα δολοφονίας τον περασμένο Σεπτέμβριο, η οποία, σύμφωνα με την εκτίμησή τους, είχε σχεδιαστεί από τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Η Κοπεγχάγη προχώρησε ήδη στην απέλαση του Ρώσου στρατιωτικού ακολούθου, ενώ η ρωσική πρεσβεία απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι δεν έχουν παρουσιαστεί αποδεικτικά στοιχεία για εμπλοκή της Μόσχας.
Φον ντερ Λάιεν: «Οι υβριδικές απειλές γίνονται ολοένα και πιο πραγματικές»
Με ανάρτησή της το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καταδίκασε την απόπειρα δολοφονίας, υιοθετώντας την εκτίμηση των δανικών αρχών περί εμπλοκής των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών.
«Ήταν μια επίθεση σε έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό είναι απαράδεκτο», τόνισε, εκφράζοντας την πλήρη αλληλεγγύη των ευρωπαϊκών θεσμών προς τη Δανία και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη που αντιμετωπίζουν ρωσικές υβριδικές απειλές.
Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι μια επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους αφορά ολόκληρη την Ένωση, επισημαίνοντας ότι οι απειλές που αποδίδονται στη Ρωσία αποκτούν ολοένα πιο άμεσο και επικίνδυνο χαρακτήρα.
Παράλληλα, προανήγγειλε την παρουσίαση νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφαλείας, με στόχο την ενίσχυση της ετοιμότητας και της αποτρεπτικής ικανότητας της ΕΕ.
Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, η Ευρώπη διαθέτει εργαλεία αντίδρασης, από ομάδες ταχείας επέμβασης έως κυρώσεις εναντίον των υπευθύνων.
Απευθυνόμενη στη Μόσχα, ξεκαθάρισε ότι εάν στόχος τέτοιων ενεργειών είναι να περιοριστεί η ευρωπαϊκή υποστήριξη προς την Ουκρανία, το αποτέλεσμα θα είναι το αντίθετο.
Σχέδιο δολοφονίας σε συναυλία κοντά στην Κοπεγχάγη
Η υπόθεση αφορά τον Αμερικανοουκρανό ράπερ Kyivstoner, κατά κόσμον Άλμπερτ Βασίλιεφ, ο οποίος επρόκειτο να εμφανιστεί σε συναυλία βόρεια της Κοπεγχάγης στις 25 Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα με τις δανικές αρχές, η απόπειρα αποτράπηκε λίγο πριν από την έναρξη της εκδήλωσης, όταν αστυνομικοί σταμάτησαν αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν τρία άτομα συνδεόμενα με το οργανωμένο έγκλημα.
Στο όχημα εντοπίστηκαν δύο γεμάτα πιστόλια και δύο μαχαίρια, ενώ ένας από τους υπόπτους είχε προμηθευτεί εισιτήριο για τη συναυλία.
Η προγραμματισμένη εμφάνιση ακυρώθηκε.
Δύο Δανοί κατηγορούνται για απόπειρα ανθρωποκτονίας και συνδρομή σε δραστηριότητες ξένης υπηρεσίας πληροφοριών. Οι κατηγορούμενοι αρνούνται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.
Οι δανικές υπηρεσίες δείχνουν τη Ρωσία
Η Υπηρεσία Ασφάλειας και Πληροφοριών της Δανίας (PET) ανακοίνωσε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου ότι, σύμφωνα με την αξιολόγησή της, η επιχείρηση σχεδιάστηκε και οργανώθηκε από ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Όπως ανέφερε ο επικεφαλής της PET, Ράσμους Κίφερ-Κρίστενσεν, η συγκεκριμένη υπόθεση αποκαλύπτει έναν ιδιαίτερα ανησυχητικό τρόπο δράσης: τη χρησιμοποίηση τοπικών εγκληματικών δικτύων για επιχειρήσεις που εξυπηρετούν συμφέροντα ξένων κρατών.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η απαγορευμένη δανική εγκληματική οργάνωση Loyal to Familia, μέλη της οποίας φέρονται να είχαν αναλάβει την εκτέλεση του σχεδίου.
Οι δανικές αρχές εκτιμούν ότι η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο περιβάλλον αυξανόμενων κινδύνων από ρωσικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων και ο ακριβής ρόλος τους παραμένουν αντικείμενο της δικαστικής διαδικασίας.
Απέλαση Ρώσου διπλωμάτη – Η απάντηση της Μόσχας
Η κυβέρνηση της Δανίας αντέδρασε ανακοινώνοντας την απέλαση του στρατιωτικού ακολούθου της ρωσικής πρεσβείας, στον οποίο δόθηκε προθεσμία επτά ημερών για να εγκαταλείψει τη χώρα.
Ο υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν χαρακτήρισε την υπόθεση απαράδεκτη παραβίαση, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η Κοπεγχάγη δεν επιδιώκει τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με τη Ρωσία.
Από την πλευρά της, η ρωσική πρεσβεία στην Κοπεγχάγη αμφισβήτησε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οι δανικές αρχές δεν έχουν προσκομίσει στοιχεία που να αποδεικνύουν ρωσική εμπλοκή.
Η Μόσχα έχει επανειλημμένα απορρίψει ανάλογες κατηγορίες ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για υβριδικές επιχειρήσεις, δολιοφθορές και άλλες εχθρικές ενέργειες.
Η ευρωπαϊκή ασφάλεια στο επίκεντρο
Η υπόθεση αποκτά ευρύτερη πολιτική διάσταση, καθώς ενισχύει τη συζήτηση για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Η χρήση εγκληματικών οργανώσεων για την εκτέλεση επιχειρήσεων που αποδίδονται σε κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για τις αρχές ασφαλείας, τόσο στον εντοπισμό των υπευθύνων όσο και στην απόδειξη της σύνδεσής τους με ξένα κράτη.
Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί ακόμη έναν λόγο επιτάχυνσης των σχεδιασμών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Η νέα στρατηγική που προανήγγειλε η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη, στον συντονισμό των υπηρεσιών και στην αποτροπή εχθρικών επιχειρήσεων.
Η εξέλιξη της δικαστικής έρευνας στη Δανία θα είναι καθοριστική για τη διαλεύκανση της υπόθεσης. Σε πολιτικό επίπεδο, πάντως, η Κοπεγχάγη έχει ήδη προχωρήσει σε διπλωματικά αντίμετρα, ενώ η Κομισιόν αντιμετωπίζει το περιστατικό ως ζήτημα που αφορά την ασφάλεια ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
