Νέα δεδομένα στη διαχείριση των μεταναστών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί ο σχεδιασμός για τη λειτουργία του πρώτου κοινού κόμβου επιστροφών (Return Hub) στη Ρουάντα.
Η Ελλάδα, η Γερμανία, η Αυστρία, η Δανία και η Ολλανδία ανακοίνωσαν τη Δευτέρα (16/11), στη Βιέννη, ότι η αφρικανική χώρα αποτελεί πλέον τον επίσημο συνομιλητή τους για την υλοποίηση του σχεδίου.
Το νέο σύστημα θα αφορά ανθρώπους των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί οριστικά, αλλά η επιστροφή στις χώρες καταγωγής τους δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί για πρακτικούς λόγους. Όπως αποκάλυψε το protothema.gr, ο σχεδιασμός προβλέπει ανοιχτές εγκαταστάσεις στη Ρουάντα, άδεια διαμονής για όσους μεταφέρονται εκεί και τη δυνατότητα είτε να εγκατασταθούν στη χώρα είτε να επιστρέψουν οικειοθελώς στον τόπο καταγωγής τους.
Το επόμενο βήμα είναι η υπογραφή μνημονίου συνεργασίας στις αρχές Ιανουαρίου 2027.
Τι αλλάζει με τη δημιουργία του Return Hub;
Η βασική αλλαγή είναι ότι οι πέντε χώρες επιδιώκουν να αποκτήσουν μια πρόσθετη δυνατότητα διαχείρισης των μεταναστών που έχουν λάβει οριστική απόφαση απόρριψης ασύλου, αλλά δεν μπορούν να επιστραφούν στη χώρα καταγωγής τους.
Μέχρι σήμερα, τέτοιες περιπτώσεις δημιουργούν συχνά παρατεταμένες εκκρεμότητες, καθώς η απόφαση επιστροφής υπάρχει, αλλά δεν μπορεί να εκτελεστεί. Με το προτεινόμενο μοντέλο, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να μεταφέρονται στη Ρουάντα όπου θα αποκτούν νόμιμο καθεστώς διαμονής.
Ποιους μετανάστες αφορά;
Η μεταφορά στη Ρουάντα δεν θα εφαρμόζεται σε όλους τους μετανάστες ούτε σε όλους όσοι υποβάλλουν αίτηση ασύλου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα πρέπει να συντρέχουν τρεις βασικές προϋποθέσεις:
• Να πρόκειται για υπηκόους τρίτων χωρών που βρίσκονται στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Αυστρία, στη Δανία ή στην Ολλανδία.
• Να έχει απορριφθεί τελεσίδικα η αίτησή τους για άσυλο, ώστε να μην έχουν πλέον δικαίωμα παραμονής.
• Να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί η επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής τους για πρακτικούς ή διοικητικούς λόγους.
Τέτοιες δυσκολίες μπορεί να προκύπτουν όταν ο ενδιαφερόμενος δεν συνεργάζεται με τις αρχές για την επιστροφή του ή όταν η χώρα καταγωγής του δεν συνεργάζεται για την επανεισδοχή του. Επομένως, δεν αρκεί απλώς να έχει απορριφθεί μια αίτηση ασύλου για να υπαχθεί κάποιος στο νέο σύστημα.
Ποιοι εξαιρούνται από τη μεταφορά;
Από τον σχεδιασμό εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες που χρήζουν αυξημένης προστασίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του protothema.gr, δεν θα μεταφέρονται στη Ρουάντα ασυνόδευτοι ανήλικοι, οικογένειες και πρόσωπα που εντάσσονται στις σοβαρότερες κατηγορίες ευαλωτότητας.
Οι ακριβείς προϋποθέσεις υπαγωγής και τα κριτήρια εξαίρεσης θα εξειδικευτούν κατά τις διαβουλεύσεις για την τελική συμφωνία.
Θα πρόκειται για κλειστό κέντρο κράτησης;
Όχι, σύμφωνα με το μοντέλο που έχει παρουσιαστεί. Ο κόμβος της Ρουάντας σχεδιάζεται να λειτουργεί με ανοιχτές εγκαταστάσεις και όχι ως κλειστό κέντρο κράτησης.
Όσοι μεταφέρονται εκεί προβλέπεται να λαμβάνουν άδεια διαμονής από τη Ρουάντα, ώστε να μπορούν να παραμείνουν νόμιμα στην αφρικανική χώρα. Η δυνατότητα νόμιμης διαμονής αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του σχεδίου και συνδέεται με τις επιλογές που θα παρέχονται στη συνέχεια.
Τι θα μπορούν να κάνουν όσοι φτάσουν στη Ρουάντα;
Οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν δύο επιλογές. Η πρώτη είναι να παραμείνουν στη Ρουάντα και να ενταχθούν στην τοπική κοινωνία. Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται η δημιουργία προγραμμάτων υποστήριξης, με κίνητρα εγκατάστασης, εκμάθηση γλώσσας, ασφαλιστικές και κοινωνικές παροχές, καθώς και δυνατότητες κοινωνικής στέγασης.
Η δεύτερη είναι να επιστρέψουν οικειοθελώς στη χώρα καταγωγής τους. Αυτή η δυνατότητα θα υπάρχει και για όσους αρχικά επιλέξουν να μείνουν στη Ρουάντα, αλλά στη συνέχεια αλλάξουν γνώμη. Το σχέδιο, επομένως, δεν περιορίζεται στη διαχείριση μιας απέλασης. Προβλέπει και τη δυνατότητα να δημιουργήσουν οι μεταφερόμενοι μια νέα ζωή σε άλλη χώρα.
Γιατί επιλέχθηκε η Ρουάντα;
Σύμφωνα με το σκεπτικό των πέντε ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, η Ρουάντα συγκεντρώνει χαρακτηριστικά που θεωρούνται κατάλληλα για την εφαρμογή του σχεδίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πολιτική σταθερότητα, η κοινωνική συνοχή, οι υψηλοί ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης και η εμπειρία της χώρας στη φιλοξενία προσφυγικών πληθυσμών.
Οι συμμετέχουσες κυβερνήσεις εκτιμούν ότι η εμπειρία αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία προγραμμάτων εγκατάστασης και κοινωνικής ένταξης. Παράλληλα, η συνεργασία εντάσσεται στην προσπάθεια της Ρουάντας να αναπτύξει τις διεθνείς σχέσεις της με ευρωπαϊκά κράτη.
Είναι τιμωρητικό μέτρο;
Οι έξι πλευρές παρουσιάζουν τον σχεδιαζόμενο κόμβο ως εναλλακτική προοπτική για ανθρώπους που δεν έγιναν δεκτοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα τους. Το πολιτικό σκεπτικό της πρωτοβουλίας είναι ότι η μεταφορά στη Ρουάντα θα προσφέρει μια «δεύτερη ευκαιρία», με νόμιμη διαμονή και προγράμματα ένταξης, αντί της παρατεταμένης εκκρεμότητας που δημιουργείται όταν μια απόφαση επιστροφής δεν μπορεί να υλοποιηθεί.
Αυτό είναι το αφήγημα των κυβερνήσεων που συμμετέχουν στη συνεργασία. Ο τρόπος εφαρμογής του και οι σχετικές εγγυήσεις θα πρέπει να αποτυπωθούν στο τελικό πλαίσιο.
Πότε θα ξεκινήσουν οι μεταφορές;
Προς το παρόν δεν υπάρχει ημερομηνία έναρξης μεταφορών. Η ανακοίνωση της Δευτέρας αφορά την επισημοποίηση της Ρουάντας ως συνομιλητή των πέντε χωρών για τη δημιουργία του κόμβου. Το επόμενο βήμα είναι η υπογραφή μνημονίου συνεργασίας στις αρχές Ιανουαρίου 2027.
Μέχρι τότε θα πρέπει να προχωρήσουν οι τεχνικές διαβουλεύσεις για τις προϋποθέσεις μεταφοράς, τις εγκαταστάσεις, τη χρηματοδότηση και τις διαδικασίες λειτουργίας.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο την πιλοτική εφαρμογή του συστήματος μέσα στο 2027. Για την Ελλάδα, το νέο μοντέλο αποτελεί μέρος της προσπάθειας του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, υπό τον Θάνο Πλεύρη, να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των επιστροφών μεταναστών που δεν διαθέτουν πλέον νόμιμο δικαίωμα παραμονής στη χώρα.
Πλεύρης: Το κέντρο επιστροφής στη Ρουάντα θα αλλάξει την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική
Ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου υποστήριξε τη δημιουργία του ReturnHub σε τρίτη χώρα, τονίζοντας ότι στόχος είναι η αύξηση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται άσυλο στην Ευρώπη και η αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακίνησης μεταναστών.
Ο Θάνος Πλεύρης, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για τη δημιουργία του κέντρου επιστροφής στη Ρουάντα, χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία σημαντική εξέλιξη για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, επισημαίνοντας ότι οι χώρες πρώτης υποδοχής χρειάζονται αποτελεσματικότερους μηχανισμούς επιστροφών.
Όπως ανέφερε, όσοι δικαιούνται διεθνή προστασία θα πρέπει να τη λαμβάνουν στην Ευρώπη, ενώ όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ασύλου θα πρέπει να επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους.
Διαβάστε ακόμη:
- Στο «δόκανο» των Αρχών για μαύρο χρήμα πασίγνωστος καραδεξιός καναλάρχης
- Τέλος στο μυστήριο: Ο Ρόμπερτ Πάτινσον είναι ο νέος Τζέιμς Μποντ
- Θεσσαλία: Το «ναυάγιο» με τους Ολλανδούς και ο πόλεμος στο Υπουργείο Υποδομών
- Κληρονόμοι ζητούν να σταματήσει δημοπρασία του Βαν Γκογκ στον Sotheby’s λόγω των ναζί
