Ένας χειμώνας με μεγάλες αντιθέσεις βρίσκεται προ των πυλών, καθώς το ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο που αναπτύσσεται στον Ειρηνικό Ωκεανό ενδέχεται να αλλάξει σημαντικά τις καιρικές συνθήκες σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Από τις πλημμύρες και τις παρατεταμένες ξηρασίες μέχρι τις έντονες χιονοπτώσεις, οι επιπτώσεις του φαινομένου απασχολούν ήδη μετεωρολόγους, αγρότες και επιχειρήσεις.
Υπάρχει, ωστόσο, ένας κλάδος που παρακολουθεί τις εξελίξεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον: η βιομηχανία των χειμερινών σπορ.
Στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, τα χιονοδρομικά κέντρα ελπίζουν ότι το φετινό «Σούπερ Ελ Νίνιο» θα φέρει σημαντικές ποσότητες χιονιού, επιτρέποντάς τους να ανακάμψουν από την απογοητευτική προηγούμενη χειμερινή περίοδο.
Η αισιοδοξία δεν είναι αδικαιολόγητη, αλλά οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ακόμη και ένα εξαιρετικά ισχυρό Ελ Νίνιο δεν εγγυάται έναν χειμώνα γεμάτο χιόνι.
NOAA: Πιθανότητα άνω του 79% για πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο
Σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση της αμερικανικής Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), στις 12 Νοεμβρίου, το Ελ Νίνιο συνεχίζει να ενισχύεται.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι υπάρχει πιθανότητα μεγαλύτερη του 79% το φαινόμενο να διατηρηθεί σε ισχυρά έως πολύ ισχυρά επίπεδα κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2027.
Μάλιστα, η πιθανότητα να φτάσει σε ιστορική ένταση, ξεπερνώντας προηγούμενα επεισόδια που έχουν καταγραφεί από το 1950, εκτιμάται περίπου στο 60% για ορισμένες περιόδους του φετινού χειμώνα.
Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται όταν τα επιφανειακά νερά του κεντρικού και ανατολικού τροπικού Ειρηνικού Ωκεανού θερμαίνονται περισσότερο από το φυσιολογικό.
Η μεταβολή αυτή επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, μεταβάλλοντας τις βροχοπτώσεις, τις θερμοκρασίες και την πορεία των καταιγίδων σε μεγάλες γεωγραφικές περιοχές.
Γιατί μπορεί να φέρει περισσότερο χιόνι στις ΗΠΑ
Το Ελ Νίνιο επηρεάζει τα λεγόμενα jet streams, δηλαδή τα ισχυρά αέρια ρεύματα που κινούνται σε μεγάλα υψόμετρα και καθορίζουν σε σημαντικό βαθμό την πορεία των καιρικών συστημάτων.
Στη Βόρεια Αμερική, ένα ισχυρό επεισόδιο μπορεί να ενισχύσει το υποτροπικό αεροχείμαρρο, μεταφέροντας περισσότερες καταιγίδες προς τις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, η μετατόπιση του πολικού αεροχειμάρρου βορειότερα μπορεί να περιορίσει τις εισβολές πολύ ψυχρών αερίων μαζών στις βόρειες πολιτείες.
Το αποτέλεσμα είναι ένα διαφορετικό καιρικό μοτίβο από περιοχή σε περιοχή.
Στα νότια και νοτιοδυτικά, οι χιονοπτώσεις ενδέχεται να αυξηθούν σημαντικά, ιδιαίτερα στα μεγάλα υψόμετρα.
Αντίθετα, στις βορειότερες περιοχές, οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορεί να περιορίσουν τη συσσώρευση χιονιού, ακόμη και αν σημειωθούν αρκετές βροχοπτώσεις.
Ποιες περιοχές περιμένουν περισσότερο χιόνι
Η εξειδικευμένη μετεωρολογική υπηρεσία OpenSnow προβλέπει ότι αρκετά αμερικανικά χιονοδρομικά κέντρα έχουν αυξημένες πιθανότητες να δεχθούν χιονοπτώσεις πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο.
Στις περιοχές που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον περιλαμβάνονται:
- Καλιφόρνια: Η οροσειρά Σιέρα Νεβάδα, η λίμνη Τάχο και το Mammoth
- Γιούτα: Χιονοδρομικά κέντρα που μπορεί να επωφεληθούν από ισχυρότερα χειμερινά συστήματα
- Νέο Μεξικό: Ορεινές περιοχές με αυξημένες πιθανότητες χιονοπτώσεων
- Κολοράντο: Κυρίως τα νότια και ανατολικά ορεινά τμήματα, συμπεριλαμβανομένων των Telluride και Winter Park
- Νότιο Άινταχο: Περιοχές όπως το Sun Valley, εφόσον οι καταιγίδες κινηθούν βορειότερα
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν εποχικές προβλέψεις και όχι βεβαιότητα για τις συνθήκες που θα επικρατήσουν σε κάθε χιονοδρομικό.
Τι συνέβη στα προηγούμενα μεγάλα Ελ Νίνιο
Η ιστορία δείχνει ότι ακόμη και τα ισχυρότερα επεισόδια δεν έχουν πάντοτε το ίδιο αποτέλεσμα.
Το Ελ Νίνιο του χειμώνα 1982-1983 προκάλεσε ιδιαίτερα μεγάλες χιονοπτώσεις σε πολλές περιοχές των δυτικών ΗΠΑ.
Το επεισόδιο του 1997-1998 έφερε άφθονο χιόνι στην Καλιφόρνια, αλλά στο Κολοράντο η χειμερινή περίοδος κινήθηκε κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα.
Αντίστοιχα, κατά τον χειμώνα 2015-2016, παρά την ένταση του Ελ Νίνιο, τα αποθέματα χιονιού σε αρκετές ορεινές περιοχές δεν παρουσίασαν τις ακραίες αυξήσεις που περίμεναν ορισμένοι.
Οι διαφοροποιήσεις αυτές αποδεικνύουν ότι το φαινόμενο επηρεάζει τις πιθανότητες χιονόπτωσης, αλλά δεν αποτελεί ακριβή πρόβλεψη για κάθε περιοχή.
Ο κίνδυνος να πέσει βροχή αντί για χιόνι
Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα αφορά τις θερμοκρασίες.
Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να αυξήσει την ποσότητα της υγρασίας που φτάνει σε μια ορεινή περιοχή. Εάν, όμως, οι θερμοκρασίες είναι υψηλές, σημαντικό μέρος των κατακρημνισμάτων μπορεί να πέσει ως βροχή και όχι ως χιόνι.
Αυτό σημαίνει ότι μια χρονιά με περισσότερες καταιγίδες δεν συνεπάγεται απαραίτητα καλύτερες συνθήκες για σκι.
Ο κλιματολόγος του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, Ντάνιελ Σουέιν, επισημαίνει ότι η Σιέρα Νεβάδα θα μπορούσε να βιώσει έναν ιδιαίτερα υγρό χειμώνα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα χιονίσει εξίσου έντονα σε όλα τα υψόμετρα.
Το βασικό ερώτημα είναι πόσο ψηλά θα βρίσκεται το όριο στο οποίο η βροχή μετατρέπεται σε χιόνι.
Για πολλά χιονοδρομικά κέντρα, αυτή η λεπτομέρεια μπορεί να καθορίσει τη διάρκεια και την οικονομική επιτυχία της σεζόν.
Τα χιονοδρομικά επενδύουν στο «Σούπερ Ελ Νίνιο»
Παρά τις αβεβαιότητες, οι μεγάλες επιχειρήσεις χειμερινών διακοπών έχουν ήδη αρχίσει να αξιοποιούν εμπορικά τις προβλέψεις.
Ο οργανισμός Ski Utah ξεκίνησε διαφημιστική εκστρατεία με σύνθημα «Vote Super El Niño», προβάλλοντας τις προσδοκίες για έναν εξαιρετικό χειμώνα.
Αντίστοιχα, η Vail Resorts, ένας από τους μεγαλύτερους διαχειριστές χιονοδρομικών κέντρων στη Βόρεια Αμερική, αναφέρθηκε στις προοπτικές του φαινομένου κατά την ανακοίνωση του προγράμματος λειτουργίας της νέας σεζόν.
Οι προσδοκίες είναι αυξημένες έπειτα από έναν δύσκολο χειμώνα 2025-2026, κατά τον οποίο τα Βραχώδη Όρη δέχθηκαν περίπου τη μισή ποσότητα χιονιού σε σχέση με τον μέσο όρο, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής Εθνικής Ένωσης Χιονοδρομικών Περιοχών.
Μια νέα περίοδος με άφθονες χιονοπτώσεις θα μπορούσε να αυξήσει τις κρατήσεις και τις επισκέψεις, αντισταθμίζοντας μέρος των προηγούμενων απωλειών.
Θα επηρεαστεί και η Ελλάδα;
Το Ελ Νίνιο είναι ένα παγκόσμιας κλίμακας κλιματικό φαινόμενο, αλλά η επίδρασή του δεν είναι ίδια σε όλες τις περιοχές.
Στη Βόρεια Αμερική υπάρχουν περισσότερο τεκμηριωμένες συσχετίσεις μεταξύ των επεισοδίων Ελ Νίνιο και συγκεκριμένων χειμερινών καιρικών μοτίβων.
Για την Ελλάδα και τη νοτιοανατολική Ευρώπη, οι επιδράσεις είναι περισσότερο έμμεσες και επηρεάζονται από πολλούς επιπλέον ατμοσφαιρικούς παράγοντες.
Επομένως, δεν μπορεί να εξαχθεί με ασφάλεια το συμπέρασμα ότι το φετινό ισχυρό Ελ Νίνιο θα φέρει περισσότερο ή λιγότερο χιόνι στα ελληνικά βουνά.
Οι συνθήκες στα χιονοδρομικά κέντρα της χώρας θα εξαρτηθούν από τις πραγματικές θερμοκρασίες, τις διαδοχικές κακοκαιρίες και την πορεία των χειμερινών συστημάτων στη Μεσόγειο.
Ένας χειμώνας με μεγάλες προσδοκίες και αβεβαιότητες
Το Ελ Νίνιο του 2026-2027 έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον των διεθνών μετεωρολογικών υπηρεσιών εξαιτίας της ταχύτατης ενίσχυσής του.
Οι πιθανότητες για μια εξαιρετικά ισχυρή εκδήλωση παραμένουν υψηλές, ωστόσο οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι η ένταση του φαινομένου δεν καθορίζει από μόνη της τις χιονοπτώσεις σε κάθε ορεινή περιοχή.
Για τα αμερικανικά χιονοδρομικά κέντρα, οι επόμενοι μήνες θα δείξουν εάν οι μεγάλες προσδοκίες θα επιβεβαιωθούν.
Το βέβαιο είναι ότι η φετινή χειμερινή περίοδος θα εξελιχθεί υπό την επίδραση ενός από τα σημαντικότερα κλιματικά φαινόμενα των τελευταίων ετών, με τις συνέπειές του να παρακολουθούνται σε ολόκληρο τον κόσμο.
