Παρά την αύξηση των κρατικών εσόδων και την πρόσφατη ενίσχυση των τιμών του πετρελαίου, στη Ρωσία τα δημόσια οικονομικά επιβαρύνονται όλο και πιο πολύ από τον πόλεμο στην Ουκρανία με τις στρατιωτικές δαπάνες να διευρύνουν το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε την Τρίτη το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών, το έλλειμμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού έφτασε τα 5,23 τρισ. ρούβλια (63 δισ. δολάρια) κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2026, καθώς η αύξηση των εσόδων δεν ήταν αρκετή για να καλύψει τη συνεχιζόμενη άνοδο των κρατικών δαπανών.
Για το σύνολο του έτους, το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ, ή περίπου 7,3 τρισ. ρούβλια.
Αυξάνονται τα έσοδα, υποχωρούν οι εισπράξεις από την ενέργεια
Τα έσοδα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 11% την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου, φτάνοντας τα 33,18 τρισ. ρούβλια. Καθοριστική ήταν η ενίσχυση κατά 19,1% των εσόδων που δεν συνδέονται με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η οποία αντιστάθμισε εν μέρει τις απώλειες από τον ενεργειακό τομέα.
Ειδικότερα, τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο μειώθηκαν κατά 14,1% σε ετήσια βάση, παρά το γεγονός ότι η Ρωσία επωφελήθηκε τους τελευταίους μήνες από τις υψηλότερες τιμές του αργού, εν μέσω των συνεχιζόμενων εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Η μέση τιμή του ρωσικού αργού Urals, που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών εσόδων του Οκτωβρίου, διαμορφώθηκε στα 92,08 δολάρια το βαρέλι, αυξημένη κατά 37% σε σχέση με τα 67,11 δολάρια του Σεπτεμβρίου.
Οι πολεμικές δαπάνες διευρύνουν το δημοσιονομικό έλλειμμα
Παρά τη βελτίωση των συνολικών εσόδων, οι κρατικές δαπάνες εξακολουθούν να αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία καθιστά ολοένα πιο δαπανηρή τη συντήρηση της ρωσικής πολεμικής οικονομίας.
Το αποτέλεσμα είναι μια διαρκώς εντεινόμενη δημοσιονομική πίεση για τη Μόσχα, η οποία καλείται να χρηματοδοτήσει πρωτοφανείς στρατιωτικές υποχρεώσεις, την ώρα που μία από τις σημαντικότερες πηγές κρατικών εσόδων παραμένει υπό πίεση.
Οι ομοσπονδιακές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 13,4% το πρώτο δεκάμηνο, φτάνοντας τα 38,4 τρισ. ρούβλια. Για το σύνολο του 2026 προβλέπεται αύξηση 13% σε σύγκριση με το 2025, παρά τον αρχικό σχεδιασμό για συγκράτηση των δαπανών και περιορισμό του ελλείμματος.
50 τρισ. ρούβλια για άμυνα και ασφάλεια την επόμενη τριετία
Ο πόλεμος εξακολουθεί να αποτελεί την κυρίαρχη δημοσιονομική προτεραιότητα της ρωσικής κυβέρνησης, με τον σχεδιασμό να προβλέπει συνολικές δαπάνες ύψους 50 τρισ. ρουβλίων για την άμυνα και την ασφάλεια τα επόμενα τρία χρόνια.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, Αντόν Σιλουάνοφ, κατά την πρώτη ανάγνωση του νομοσχεδίου για τον προϋπολογισμό στην Κρατική Δούμα, οι πόροι αυτοί θα κατευθυνθούν στην κάλυψη των αναγκών των ενόπλων δυνάμεων σε όπλα και εξοπλισμό, στη στήριξη των στρατιωτικών και των οικογενειών τους, καθώς και στον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων της αμυντικής βιομηχανίας.
Παρότι ο Σιλουάνοφ υποστήριξε ότι η κοινωνική προστασία παραμένει υψηλή προτεραιότητα για την κυβέρνηση, οι προβλεπόμενες κοινωνικές δαπάνες της επόμενης τριετίας θα είναι λιγότερες από το μισό των κονδυλίων που προορίζονται για την άμυνα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση σε σχέση με τους αναπτυξιακούς στόχους της χώρας, καθώς η χρηματοδότηση για την υλοποίηση των λεγόμενων «εθνικών αναπτυξιακών στόχων» θα είναι 2,6 φορές μικρότερη από εκείνη που κατευθύνεται στην άμυνα.
Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός της περιόδου 2027-2029 προβλέπει ότι η Ρωσία θα επιστρέψει σε διαρθρωτική δημοσιονομική ισορροπία μόλις το 2029, μια εξέλιξη που θεωρείται καθοριστική για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της χώρας.
