Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι το πιθανότερο χρονικό παράθυρο για την επανέναρξη των εκτεταμένων πληγμάτων ανοίγει αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται απρόθυμος να αναλάβει το πολιτικό και οικονομικό κόστος μιας νέας κλιμάκωσης πριν από την προσφυγή στις κάλπες.
Παράλληλα, όμως, δεν αποκλείεται μια νωρίτερη στρατιωτική επιχείρηση, ιδιαίτερα εάν η Ουάσιγκτον ή το Ισραήλ εκτιμήσουν ότι επίκειται ιρανικό χτύπημα.
Οι κινήσεις που δείχνουν στρατιωτική προετοιμασία
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών που επικαλείται το Al-Monitor, η αμερικανική στρατιωτική δραστηριότητα στη Μέση Ανατολή παρουσιάζει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε προετοιμασία νέας φάσης επιχειρήσεων.
Ο Τζέισον Κάμπελ, ανώτερος ερευνητής του Middle East Institute, επισημαίνει ότι έχουν καταγραφεί αρκετές κινήσεις οι οποίες μπορεί να προαναγγέλλουν την επανέναρξη αμερικανικών επιθέσεων ή να αποτελούν μέτρα προετοιμασίας για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η προγραμματισμένη ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου USS Theodore Roosevelt στη Μέση Ανατολή, μια κίνηση που θα μπορούσε να αυξήσει προσωρινά σε τρεις τις ομάδες μάχης αεροπλανοφόρων στην περιοχή.
Παράλληλα, έχει αποφασιστεί η αποστολή πρόσθετης εκστρατευτικής μονάδας πεζοναυτών, ενώ αναφέρονται και αναδιατάξεις αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού σε βάσεις της Μέσης Ανατολής.
Στην ίδια εικόνα προστίθεται η πρόσφατη επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ στο Ισραήλ και η συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Κάμπελ υπογραμμίζει, πάντως, ότι ο ακριβής χρόνος μιας ενδεχόμενης επίθεσης είναι αδύνατον να προβλεφθεί.
Γιατί οι αναλυτές κοιτούν την 3η Νοεμβρίου
Η Σούζαν Μαλόνι, διευθύντρια του προγράμματος εξωτερικής πολιτικής του Brookings Institution, εκτιμά ότι μια νέα επιχείρηση είναι πιθανότερο να πραγματοποιηθεί λίγο μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές.
Η ίδια στηρίζει την εκτίμησή της στη συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων, στις προειδοποιήσεις προς Αμερικανούς πολίτες που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή και στην αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα του Ισραήλ.
Υπενθυμίζει, επίσης, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει δημοσίως πως δεν προτίθεται να εξαπολύσει νέες επιθέσεις πριν από τις εκλογές.
Η στάση αυτή συνδέεται με το εσωτερικό πολιτικό περιβάλλον στις ΗΠΑ, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει επιβαρύνει σημαντικά τις τιμές των καυσίμων και έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια στην αμερικανική κοινή γνώμη.
Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση πριν από τις κάλπες θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στους Ρεπουμπλικανούς.
Ωστόσο, η αναβολή των επιχειρήσεων δεν σημαίνει εγκατάλειψη του στρατιωτικού σχεδιασμού.
Αντίθετα, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διατηρήσει όλες τις επιλογές ανοιχτές, προετοιμάζοντας τις δυνάμεις της για το ενδεχόμενο μιας νέας επιχείρησης.
Τα σχέδια ΗΠΑ και Ισραήλ για κοινές επιθέσεις
Πληροφορίες που δημοσιοποίησε το ABC News, επικαλούμενο δύο ισραηλινές πηγές με γνώση των σχεδιασμών, αναφέρουν ότι οι αμερικανικές και ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν επεξεργαστεί σχέδια για την επανέναρξη κοινών πληγμάτων εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις της πετροχημικής βιομηχανίας, κρίσιμες υποδομές για τις εξαγωγές πετρελαίου και εγκαταστάσεις που συνδέονται με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η ισραηλινή πλευρά εμφανίζεται να υποστηρίζει την πραγματοποίηση νέων επιθέσεων, θεωρώντας ότι η οικονομική και στρατιωτική πίεση μπορεί να περιορίσει περαιτέρω τις δυνατότητες της Τεχεράνης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές του αμερικανικού δικτύου, η τελική απόφαση για την επανέναρξη κοινών επιχειρήσεων ανήκει στον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να επιτεθούν στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, χωρίς όμως να αποκλείει στρατιωτικές ενέργειες στη συνέχεια.
Ο πόλεμος στη θάλασσα συνεχίζεται
Παρά την απουσία μεγάλης κλίμακας επιθέσεων εναντίον χερσαίων στόχων από τις αρχές Σεπτεμβρίου, η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν έχει τερματιστεί.
Η σύγκρουση συνεχίζεται κυρίως στη θάλασσα, με επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και προσπάθειες ελέγχου των θαλάσσιων μεταφορών στον Περσικό Κόλπο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να επιβάλουν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, περιορίζοντας τις εξαγωγικές δυνατότητες και τα έσοδα της Τεχεράνης.
Από την πλευρά του, το Ιράν επιδιώκει να διατηρήσει τη δυνατότητα παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί μια παρατεταμένη σύγκρουση φθοράς, χωρίς σαφή διπλωματική διέξοδο.
Η Σούζαν Μαλόνι εκτιμά ότι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον, καθώς ο αποκλεισμός προκαλεί αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις στο Ιράν, αλλά ταυτόχρονα δεσμεύει σημαντικές αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις.
Κατά την εκτίμησή της, η κρίση θα χρειαστεί τελικά να οδηγηθεί σε κάποια μορφή διευθέτησης, είτε μέσω διαπραγματεύσεων είτε μέσω νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Οι απειλές της Τεχεράνης για αντίποινα
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση θα προκαλέσει ισχυρότερη απάντηση από εκείνες που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Στο επίκεντρο των ιρανικών απειλών βρίσκονται ενεργειακές εγκαταστάσεις και στρατηγικές υποδομές χωρών της περιοχής, ενώ έχουν διατυπωθεί προειδοποιήσεις και για υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών.
Μια ενδεχόμενη επίθεση σε τέτοιες υποδομές θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο την ενεργειακή τροφοδοσία, αλλά και τις τηλεπικοινωνίες, τις τραπεζικές συναλλαγές και τη λειτουργία κρίσιμων ψηφιακών υπηρεσιών.
Παράλληλα, η δραστηριότητα των Χούθι στην Υεμένη και οι επιθέσεις εναντίον στόχων στη Σαουδική Αραβία ενισχύουν τις ανησυχίες για επέκταση της σύγκρουσης σε περισσότερες χώρες.
Οι αμερικανικές αρχές έχουν ήδη προχωρήσει σε προληπτικές μετακινήσεις προσωπικού, ενώ έχουν εκδοθεί οδηγίες αποχώρησης για μη απαραίτητο διπλωματικό προσωπικό και μέλη οικογενειών στη Σαουδική Αραβία.
Πετρέλαιο πάνω από τα 115 δολάρια και φόβοι νέου ενεργειακού σοκ
Η αυξανόμενη πιθανότητα νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων έχει αρχίσει να αποτυπώνεται στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η τιμή του Brent ξεπέρασε την Παρασκευή τα 115 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων πέντε μηνών.
Οι επενδυτές ανησυχούν ότι μια νέα σύγκρουση μεγάλης κλίμακας θα μπορούσε να πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις και να διαταράξει περαιτέρω τις μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η άνοδος των τιμών επιβαρύνει ήδη τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, ενισχύοντας τους φόβους για νέες πληθωριστικές πιέσεις στις μεγάλες οικονομίες.
Για την αμερικανική κυβέρνηση, το ενεργειακό κόστος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τον χρόνο και την έκταση μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής επιχείρησης.
Το δίλημμα του Τραμπ και ο κίνδυνος γενικευμένης ανάφλεξης
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ερωτηθείς την Παρασκευή για το Ιράν, υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να τερματίσουν γρήγορα τη σύγκρουση, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ερώτημα εάν προτιμούν μια αποφασιστική στρατιωτική επιχείρηση ή τη συνέχιση της πίεσης που ασκείται στην ιρανική οικονομία.
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπάρακ, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο νέου πλήγματος ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο.
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι, παρά τις διαβεβαιώσεις για αποφυγή επιθέσεων πριν από τις εκλογές, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή.
Οι στρατιωτικές προετοιμασίες μπορούν να εξυπηρετούν διαφορετικούς στόχους: την πραγματική προετοιμασία επιθέσεων, την αποτροπή ιρανικών ενεργειών ή την ενίσχυση της αμερικανικής διαπραγματευτικής πίεσης.
Το γεγονός ότι δεν έχει ανακοινωθεί οριστική απόφαση δεν μειώνει τη σημασία των κινήσεων που καταγράφονται στην περιοχή.
Η επόμενη φάση της κρίσης θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον, τη στάση του Ισραήλ και την αντίδραση της Τεχεράνης. Και καθώς πλησιάζει η 3η Νοεμβρίου, το ενδεχόμενο μιας νέας μεγάλης στρατιωτικής αναμέτρησης επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, με συνέπειες που θα μπορούσαν να ξεπεράσουν κατά πολύ τα σύνορα του Ιράν.
Διαβάστε ακόμη:
- Ο κρυφός κώδικας των «γραμμαρίων» που «έκαψε» τον Λιόλιο και την παρέα του
- Μακάριος Λαζαρίδης: Κάθε φορά που μιλάει προκαλεί πρόβλημα στη Νέα Δημοκρατία
- Ο Οδυσσέας Αθανασίου θέλει να δημιουργήσει το «Ελληνικό του Ιονίου» στην Κέρκυρα
- Όλοι ξέρουν ποια τράπεζα ψάχνουν οι ΗΠΑ, αλλά το… κρατάνε μυστικό!
