Στο επίκεντρο μιας συζήτησης, πολιτικού, οικονομικού και επιχειρηματικού ενδιαφέροντος, η οποία γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και φυσικά ενδιαφέρει άμεσα και την Ελλάδα, βρίσκεται εδώ και μήνες το θέμα της φορολόγησης των υπερκερδών που αποκομίζουν τα διυλιστήρια, εκμεταλλευόμενα την ενεργειακή κρίση και τη διεξαγωγή δύο πολεμικών συγκρούσεων και εντάσεων, στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο πλέον όχι μόνο το Ιράν.

Ήδη χώρες όπως είναι η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Αυστρία και η Πολωνία, ζητούν επισήμως τη φορολόγηση αυτών των έκτακτων κερδών των διυλιστηρίων και των πετρελαϊκών εταιρειών, ενώ στην Ελλάδα η συζήτηση βρίσκεται μονίμως στα πρώτα θέματα της ημερήσιας πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και κομμάτων.

Οι προτάσεις που κατατίθενται, όμως, δεν εκκινούν από την ίδια αφετηρία, ούτε καταλήγουν στον ίδιο τρόπο, με τον οποίο μέρος των υπερκερδών μπορούν να αποτελέσουν ένα σεβαστό ποσό συνολικά, από το οποίο θα υπάρξει στοχευμένη κοινωνική ωφέλεια. Οι διιστάμενες απόψεις συνοψίζονται στο αν θα πρέπει να υπάρξει φορολόγηση των υπερκερδών ή αν θα πρέπει να εφαρμοστεί ένα πλαφόν επί των περιθωρίων διύλισης.

Θέσαμε, λοιπόν, το ερώτημα «φορολόγηση, ή, πλαφόν», σε ένα παράγοντα της αγοράς, που έχει περάσει από κορυφαίο διοικητικό πόστο σε ένα από τα δύο διυλιστήρια της χώρας και σαφώς έχει πλήρη γνώση και εικόνα του πως δουλεύουν τα διυλιστήριά μας.

Ο Γρηγόρης Στεργιούλης, πρώην διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΠΕ, πρώην πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος Enterprise Greece και χημικός μηχανικός, διατυπώνει μια τεκμηριωμένη γνώμη για το τι πρέπει να γίνει, έτσι ώστε και να υπάρξει κοινωνικό όφελος από τα «ουρανοκατέβατα» κέρδη της Motor Oil και της Helleniq Energy (ΕΛΠΕ), αλλά να μη θιγεί ταυτόχρονα η ουσιαστική δραστηριότητα των εταιρειών.

Ακολουθεί η απάντηση του κ. Στεργιούλη, χωρίς καμία δική μας παρέμβαση:

Γρ. Στεργιούλης: Φορολόγηση, όχι πλαφόν στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων

Οι πρόσφατες προτάσεις για την επιβολή ανώτατου ορίου στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων επιχειρούν να αντιμετωπίσουν ένα υπαρκτό πρόβλημα με ένα ακατάλληλο εργαλείο. Αν ο στόχος είναι να περιοριστούν τα υπερκέρδη και να ενισχυθούν τα δημόσια έσοδα, η λύση δεν είναι ένα διοικητικά καθορισμένο πλαφόν στα περιθώρια διύλισης, αλλά η στοχευμένη φορολόγηση των υπερκερδών.

Το περιθώριο διύλισης, δηλαδή η διαφορά μεταξύ της αξίας των παραγόμενων προϊόντων και του κόστους των πρώτων υλών, δεν είναι ένα ενιαίο και σταθερό μέγεθος. Εξαρτάται τόσο από την αρχιτεκτονική και τις τεχνικές δυνατότητες κάθε διυλιστηρίου όσο και από τη λειτουργική αποτελεσματικότητα, τις εμπορικές επιδόσεις και τις επενδύσεις του. Η πρόσθετη απόδοση που προκύπτει από αυτούς τους παράγοντες αποτελεί την υπεραπόδοση του διυλιστηρίου.

Επιπλέον, κάθε προϊόν έχει διαφορετικό περιθώριο κέρδους. Άλλο είναι το περιθώριο στα υγραέρια, άλλο στις βενζίνες, στο ντίζελ ή στην κηροζίνη.

Κάθε διυλιστήριο προσαρμόζει την παραγωγή του ώστε να μεγιστοποιεί την απόδοσή του. Πώς μπορεί, επομένως, να επιβληθεί ένα ενιαίο ανώτατο όριο σε επιχειρήσεις με διαφορετικές τεχνολογικές δυνατότητες; Η αξιόπιστη μέτρηση των περιθωρίων απαιτεί σύνθετους και διαρκείς ελέγχους, με σημαντικό διοικητικό κόστος και κίνδυνο στρεβλώσεων.

Υπάρχει, όμως και ένα ουσιαστικότερο πρόβλημα: τα αντικίνητρα που δημιουργεί ένα αυθαίρετα χαμηλό πλαφόν. Γιατί να επιδιώξει μια επιχείρηση καλύτερες συμβάσεις προμήθειας αργού πετρελαίου ή να εκσυγχρονίσει τις εγκαταστάσεις της, εάν περιορίζεται εκ των προτέρων η απόδοση που μπορεί να αποκομίσει;

Η πολιτεία πρέπει να διακρίνει την εύλογη επιχειρηματική απόδοση από τα έκτακτα υπερκέρδη που προκύπτουν υπό ιδιαίτερες συνθήκες της αγοράς. Το πλαφόν στα περιθώρια διύλισης δεν είναι η κατάλληλη λύση.

Η φορολόγηση των υπερκερδών, με σαφή και αντικειμενικά κριτήρια, είναι το αποτελεσματικότερο εργαλείο για να επιστρέφει στην κοινωνία μέρος των έκτακτων προσόδων, χωρίς να τιμωρούνται η αποδοτικότητα, ο εκσυγχρονισμός και οι παραγωγικές επενδύσεις.

Η επιλογή πρέπει, συνεπώς, να είναι σαφής: όχι οριζόντια πλαφόν στα περιθώρια διύλισης, αλλά διαφανής και στοχευμένη φορολόγηση των υπερκερδών.

Διαβάστε ακόμη: