Ο Αλέξης Τσίπρας λέει ότι ο μόνος αντίπαλός του είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ότι με το ΠΑΣΟΚ είναι «ανταγωνιστές, όχι αντίπαλοι». Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν δείχνει να τον πιστεύει. Η Χαριλάου Τρικούπη απαντά με ανακοινώσεις και με αιχμές για «ΙΧ κόμμα», και η αντιπαράθεση έχει ξεφύγει από τον ευγενικό ανταγωνισμό. Το ερώτημα είναι πού θα καταλήξει και ποιος θα κερδίσει από αυτήν.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Η τελευταία μέτρηση δίνει στη ΝΔ 30,3%, με πτώση 0,7 μονάδων από τον Σεπτέμβριο. Η ΕΛΑΣ είναι δεύτερη με 15,9%, αμετάβλητη, και απέχει 14,4 μονάδες από τη ΝΔ. Το ΠΑΣΟΚ είναι τρίτο με 12,3%, από 12,1%. Ακολουθούν το ΚΚΕ με 7,2% (6,8%), η Ελληνική Λύση με 6,8% (7,3%), η Πλεύση Ελευθερίας με 5,1% (5,4%), η ΕΛΠΙΔΑ με 4,5% (4,8%), η Φωνή Λογικής με 3,5% (3,3%) και η πρωτοεμφανιζόμενη Συμμαχία Ελλήνων με 3,5%.
Ξεφουσκώνει η ΕΛΑΣ;
Όχι, αλλά ούτε και δυναμώνει. Το 15,9% δεν κουνήθηκε, και οι περισσότεροι δημοσκόποι θεωρούν ότι η δεύτερη θέση δεν απειλείται. Το πρόβλημα του Τσίπρα είναι η απόσταση από την κορυφή. Ο ίδιος παραδέχεται ότι με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο η ΕΛΑΣ πρέπει να βγει πρώτη για να έχει νόημα η προοδευτική διακυβέρνηση. Με 14,4 μονάδες διαφορά ο στόχος αυτός μοιάζει μακρινός, και η ΝΔ, που έχασε 0,7 μονάδες, δεν τις έχασε προς την ΕΛΑΣ. Η εικόνα είναι πλατό, όχι ξεφούσκωμα.
Ανεβαίνει το ΠΑΣΟΚ με τις μεταγγραφές;
Λίγο, και η μεταβολή είναι μέσα στο συνηθισμένο στατιστικό περιθώριο. Το ΠΑΣΟΚ κέρδισε 0,2 μονάδες και η απόσταση από την ΕΛΑΣ μίκρυνε από 3,8 σε περίπου 3,5–3,6. Η επιθετική τακτική του Ανδρουλάκη φαίνεται να σταμάτησε την πτώση και να μείωσε λίγο το χάσμα, αλλά δεν άλλαξε τη σειρά των κομμάτων.
Οι μεταγραφές έχουν και δικό τους κόστος: Ράνια Θρασκιά, Πέτρος Παππάς, Λευτέρης Αβραμάκης, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Νικόλας Φαραντούρης και Ευάγγελος Αποστολάκης ήρθαν από τον ΣΥΡΙΖΑ, και ο ΣΥΡΙΖΑ προειδοποιεί ήδη ότι θα στραφεί κατά των «κλεπταποδόχων». Το ΠΑΣΟΚ δύσκολα μπορεί να επιτίθεται στον Τσίπρα για πρόσωπα που έφερε το ίδιο στις τάξεις του.
Για τον Ανδρουλάκη η δεύτερη θέση είναι υπαρξιακό ζήτημα
Στο ΠΑΣΟΚ τον στόχο της πρώτης θέσης τον αντιμετωπίζουν σαν ανέκδοτο. Η δεύτερη θέση όμως είναι ο πραγματικός στόχος, και αν χαθεί, η παραμονή του αρχηγού στην ηγεσία μοιάζει δύσκολη. Τα 3,5 περίπου σημεία είναι πολύ λίγα για να τον καθησυχάσουν. Γι’ αυτό η ένταση δεν πέφτει: όποιος παίζει την ηγεσία του στη δεύτερη θέση δεν μπορεί να είναι ήπιος.
Θέλει ο Τσίπρας προοδευτική διακυβέρνηση;
Οι δηλώσεις του λένε ναι. Μιλά για «προγραμματική συνεννόηση» με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις και δεν θέλει να αναπαραχθεί η λογική του βασικού αντιπάλου. Η πρακτική του όμως αλλάζει: το περιβάλλον του τον έπεισε ότι η «αταραξία του βουδιστή μοναχού» δεν αρκεί για πολιτικό αγώνα, και οι επιθέσεις του ΠΑΣΟΚ δεν μένουν πια αναπάντητες, όπως έδειξε το άρθρο του Θανάση Καρτερού. Οι αριθμοί δείχνουν γιατί χρειάζεται τη συνεννόηση. Ακόμη και ένα άθροισμα ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ (28,2%) μένει κάτω από τη ΝΔ, οπότε χωρίς το ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει προοδευτική διακυβέρνηση. Το πρόβλημα είναι ότι ο καθένας φοβάται ότι όποιος προσεγγίσει πρώτος θα φανεί αδύναμος.
Ποιος κερδίζει; Ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Όσο οι δύο μάχονται για τη δεύτερη θέση, μπορεί να λέει ότι είναι ο πρώτος και ότι οι άλλοι τσακώνονται για το δεύτερο. Παράλληλα το σκηνικό κατακερματίζεται: ΚΚΕ και Ελληνική Λύση παίρνουν μαζί 14%, ενώ ΕΛΠΙΔΑ, Φωνή Λογικής και Συμμαχία Ελλήνων συγκεντρώνουν 11,5%. Σε ένα τέτοιο σκηνικό η Κεντροαριστερά έχει περισσότερους λόγους να συνεργαστεί παρά να εξοντωθεί. Ένα ευρύ κοινό της φαίνεται κουρασμένο από τις αντιπαραθέσεις και θέλει προσέγγιση, ώστε να τελειώσει η διακυβέρνηση Μητσοτάκη.
Αν το ΠΑΣΟΚ δεν πετύχει τον στόχο του, υπάρχει κίνδυνος διχασμού ή και διάσπασης, γιατί ζει ακόμη η πτέρυγα που προκρίνει τη συνεργασία. Όσο πιο σκληρά τα λένε σήμερα οι δύο ηγέτες, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να καθίσουν αύριο στο ίδιο τραπέζι.
