Μαξίμου και ΥΠΕΞ επιχειρούν να βάλουν θετικό πρόσημο στην επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.

Ναι, είναι θετικό ότι ο Αμερικανός ΥΠΕΞ ήρθε στην Αθήνα μόνο και δεν πρόσθεσε στο πρόγραμμα του και μια επίσκεψη στην Άγκυρα. Όπως θετικές είναι και οι αναφορές του για τα όσα είπε για το επίπεδο των Ελληνοαμερικανικών σχέσεων, αλλά και για τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και το ΝΑΤΟ.

Όμως ένα ερώτημα που ανακύπτει μετά και τις συμφωνίες που «κλείδωσαν» για εξοπλιστικά, ενεργειακά κ.ά., είναι αν η Ελλάδα έλαβε κάποιο χειροπιαστό αντάλλαγμα από τον Αμερικανικό παράγοντα τουλάχιστον για τα μείζονα εθνικά θέματα και δη τις σχέσεις με την Τουρκία, τις προκλήσεις της, το θέμα του καλωδίου, το Κυπριακό κ.ά.

Για παράδειγμα έμεινε σιωπηλός ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, όπως και άλλοι κυβερνητικοί παράγοντες, στην αναφορά του κ. Ρούμπιο που αφορά το καλώδιο και τα έργα ενεργειακής διασύνδεσης, ότι «τα έργα αυτά περιπλέκονται από τις ευαισθησίες που έχουν και άλλες χώρες της περιοχής».

Χρειάστηκε να περάσει ένα 24ωρο ώστε ελληνικές διπλωματικές πηγές να διευκρινίσουν ότι οι «ευαισθησίες» τρίτων χωρών δεν συνιστούν δικαίωμα. Η επισήμανση αυτή, που όμως έγινε κατόπιν εορτής και αφού σηκώθηκε θόρυβος και κριτική από την αντιπολίτευση, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτυπώνει τη θέση της Αθήνας ότι οι αντιδράσεις ή οι «ευαισθησίες» τρίτων χωρών έναντι της ηλεκτρικής διασύνδεσης δεν μπορούν να παράγουν δικαιώματα, ούτε να περιορίζουν δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Σε ό,τι αφορά τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στο έργο, η ανώτατη διπλωματική πηγή παρέπεμψε στις επανειλημμένες αναφορές του Μάρκο Ρούμπιο περί αμερικανικής δέσμευσης στα έργα ενεργειακής διασυνδεσιμότητας. Όπως επισημάνθηκε, η θέση της Ουάσινγκτον υπέρ του έργου είναι σαφής, ενώ η σχέση και η συμμαχία ΗΠΑ – Ελλάδας αποτελούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο εκφράζεται αυτή η δέσμευση.

Για την αναφορά του Αμερικανού ΥΠΕΞ στην «ιδιωτική διπλωματία», η ίδια πηγή σημείωσε ότι ορισμένα ζητήματα δεν μπορούν, εκ της φύσεώς τους, να δημοσιοποιούνται, καθώς αφορούν ευαίσθητες πληροφορίες και χειρισμούς εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Το τι θα πράξουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το State Department, εφόσον προκύψει οποιοδήποτε ζήτημα σχετικά με την ενεργειακή διασυνδεσιμότητα, δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί να εκτεθεί δημοσίως, επισημάνθηκε, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση θα λειτουργήσει η διπλωματία.

Για την επανεκκίνηση των εργασιών του GSI διευκρινίστηκε ότι αυτή δεν εξαρτάται από την ελληνική κυβέρνηση ούτε από κάποιον ελληνικό φορέα. Όταν υποβληθεί το σχετικό αίτημα από την αρμόδια εταιρεία, η ελληνική πλευρά είναι έτοιμη να προχωρήσει στις προβλεπόμενες διαδικασίες και στις αναγκαίες αδειοδοτήσεις, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Η ίδια διπλωματική πηγή τονίζει πως είναι ιδιαίτερα θετική η αποτίμηση της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, η οποία λειτούργησε σε δύο επίπεδα: αφενός επιβεβαίωσε το υψηλό επίπεδο των σχέσεων Ελλάδας – ΗΠΑ και αφετέρου ανέδειξε την κοινή κατανόηση των δύο πλευρών σε μία σειρά κρίσιμων διεθνών ζητημάτων.

Υπογραμμίστηκε ότι έχει πλέον διαμορφωθεί ένας σταθερός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων και ιδιαίτερα μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην προσωπική σχέση που έχει αναπτυχθεί με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ, η οποία, όπως σημειώθηκε, στηρίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και την εκτίμηση.

Να σημειωθεί πως αναφορά έγινε από την ίδια διπλωματική πηγή και στο ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και επισημάνθηκε πως αυτή τη στιγμή υφίσταται νομοθετικό πλαίσιο στις Ηνωμένες Πολιτείες που εμποδίζει την πώληση των F-35 στην Τουρκία, κάνοντας ειδική αναφορά στο CAATSA και στο ζήτημα των ρωσικών S-400. Υπενθύμισε ότι μέχρι το 2019 η Τουρκία ήταν συμπαραγωγός χώρα στο πρόγραμμα των F-35, αλλά στη συνέχεια αποκλείστηκε.

Από ελληνικής πλευράς τονίστηκε ότι η Αθήνα δεν μπορεί να καθορίσει τις αποφάσεις μιας τρίτης χώρας ως προς τους αμυντικούς εξοπλισμούς και τις σχέσεις της με τους πελάτες της.

Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε στα ενεργειακά, όπου, σύμφωνα με την ίδια πηγή, υπάρχει κοινή κατανόηση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών για την ανάγκη όσο το δυνατόν μεγαλύτερης διαφοροποίησης των ενεργειακών οδεύσεων. Η Αθήνα στηρίζει τα έργα που αφορούν αγωγούς και ενεργειακές διασυνδέσεις, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και ανεξαρτησίας.

Μέσα από αυτές τις διασυνδέσεις, όπως τονίστηκε, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ενεργειακό κόμβο ιδιαίτερης σημασίας για την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, ενώ υπάρχει σαφής δέσμευση για την περαιτέρω ενίσχυση της θέσης της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Διαβάστε ακόμη: