Σοβαρές πιέσεις δέχεται η αγορά της φέτας, καθώς η μείωση του ζωικού κεφαλαίου, οι ζωονόσοι και η πτώση στην παραγωγή πρόβειου γάλακτος περιορίζουν σημαντικά την πρώτη ύλη, την ώρα που η ζήτηση για το εμβληματικό ελληνικό προϊόν παραμένει ιδιαίτερα υψηλή τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται από εκπροσώπους της αγοράς προκαλούν προβληματισμό, καθώς δεν αποκλείεται τα διαθέσιμα αποθέματα φέτας να μην επαρκέσουν έως το τέλος του 2026, ενώ την ίδια στιγμή οι τιμές αναμένεται να δεχθούν νέες ανοδικές πιέσεις.
Το θέμα έθεσε ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας, Μιχάλης Σαράντης, μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων.
Λείπουν περίπου 80.000 τόνοι πρόβειου γάλακτος
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η μείωση στην παραγωγή πρόβειου γάλακτος υπολογίζεται περίπου στους 80.000 τόνους.
Η απώλεια αυτή μεταφράζεται, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, σε ένα έλλειμμα περίπου 20.000 τόνων φέτας, δημιουργώντας μια εξαιρετικά πιεστική κατάσταση για την αγορά.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο καθώς, παρά τη μειωμένη παραγωγή, η ζήτηση στο εξωτερικό συνεχίζει να αυξάνεται.
Οι εξαγωγές φέτας εμφανίζονται ενισχυμένες περίπου κατά 7%, γεγονός που σημαίνει ότι μεγαλύτερες ποσότητες κατευθύνονται στις διεθνείς αγορές και τα διαθέσιμα αποθέματα περιορίζονται με ταχύτερο ρυθμό.
Προς τα 15 με 16 ευρώ το κιλό
Η στενότητα στην πρώτη ύλη έχει ήδη επηρεάσει τις τιμές και οι άνθρωποι του κλάδου εκτιμούν ότι οι ανατιμήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί.
Η φέτα πωλείται σήμερα περίπου στα 12 με 13 ευρώ το κιλό, ανάλογα με το προϊόν και το σημείο πώλησης, ωστόσο δεν αποκλείεται η τιμή της να φθάσει ακόμη και στα 15 με 16 ευρώ το κιλό.
Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε νέα επιβάρυνση για τα νοικοκυριά, καθώς πρόκειται για ένα προϊόν που βρίσκεται σταθερά στο ελληνικό τραπέζι.
Παράλληλα, οι αυξήσεις έχουν ήδη οδηγήσει ένα μέρος των καταναλωτών σε φθηνότερες επιλογές, με τα λεγόμενα λευκά τυριά να κερδίζουν έδαφος έναντι της φέτας.
Δύο χρόνια για να αποκατασταθεί η παραγωγή
Η επιστροφή στα προηγούμενα επίπεδα παραγωγής δεν θεωρείται εύκολη υπόθεση.
Κατά τον Μιχάλη Σαράντη, ενδέχεται να απαιτηθούν τουλάχιστον δύο χρόνια ώστε η παραγωγή πρόβειου γάλακτος να επανέλθει στα επίπεδα που βρισκόταν πριν από τα προβλήματα που δημιούργησε η ευλογιά και η απώλεια σημαντικού μέρους του ζωικού κεφαλαίου.
Το μεγάλο ζητούμενο, όπως επισήμανε, είναι πλέον η εξασφάλιση της πρώτης ύλης και η ενίσχυση της ελληνικής κτηνοτροφίας.
«Το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη του ζωικού κεφαλαίου, η ανάπτυξη του γάλακτος», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η παραγωγή φέτας μπορεί να απορροφηθεί από την αγορά, αρκεί να υπάρχουν επαρκείς ποσότητες γάλακτος και βιώσιμες τιμές.
Έμφαση στη βιοασφάλεια των κτηνοτροφικών μονάδων
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα μέτρα βιοασφάλειας, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος νέων ζωονόσων και νέων απωλειών στο ζωικό κεφάλαιο.
Όπως σημειώθηκε, απαιτείται μεγαλύτερη παρουσία των αρμόδιων υπηρεσιών στην ύπαιθρο, ενημέρωση και τεχνική υποστήριξη προς τους παραγωγούς, αλλά και επενδύσεις που θα επιτρέψουν στον κλάδο να αυξήσει σταδιακά την παραγωγή του.
Η επόμενη περίοδος χαρακτηρίζεται κρίσιμη τόσο για τους κτηνοτρόφους όσο και για τις γαλακτοβιομηχανίες, που καλούνται να διαχειριστούν την περιορισμένη διαθεσιμότητα γάλακτος σε μια περίοδο αυξημένης ζήτησης.
Πάνω από 3 εκατ. ευρώ τον χρόνο για την προβολή της φέτας
Ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας αναφέρθηκε και στην ανάγκη μεγαλύτερης διεθνούς προβολής του προϊόντος.
Όπως ανέφερε, σκοπεύει να ζητήσει περισσότερα από 3 εκατ. ευρώ ετησίως από τον ΕΛΓΟ, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν δράσεις προβολής της φέτας και να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η αξία και η αναγνωρισιμότητά της στις διεθνείς αγορές.
Στόχος είναι, μεταξύ άλλων, να γίνει απολύτως σαφής στους καταναλωτές η διαφορά ανάμεσα στη φέτα ΠΟΠ και στα απλά λευκά τυριά.
Η συζήτηση για τη χωριάτικη σαλάτα
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ, Χρήστος Αποστολόπουλος, επανέφερε τη συζήτηση για τη χρήση της φέτας στη χωριάτικη σαλάτα.
Όπως ανέφερε, στο παρελθόν υπήρχε υποχρέωση η χωριάτικη σαλάτα να περιλαμβάνει συγκεκριμένη ποσότητα φέτας, διάταξη η οποία καταργήθηκε στα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
Κατά τον ίδιο, το θέμα έχει σημασία όχι μόνο για την εγχώρια κατανάλωση αλλά και για τον τουρισμό, καθώς εκατομμύρια επισκέπτες έρχονται κάθε χρόνο σε επαφή με την ελληνική γαστρονομία.
Η φέτα αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά προϊόντα διεθνώς και ταυτόχρονα έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς πυλώνες της ελληνικής αγροδιατροφής.
Η μεγάλη πρόκληση πλέον είναι να μπορέσει η παραγωγή να ακολουθήσει τη ζήτηση, χωρίς η περιορισμένη προσφορά να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο των τιμών.